III SA 881/96
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-09-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej, zawierająca lakoniczne uzasadnienie i brak informacji o upoważnieniu do jej wydania, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o zobowiązaniach podatkowych?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej, która zawiera lakoniczne uzasadnienie, nie wyjaśnia wszechstronnie okoliczności sprawy i nie zawiera informacji o upoważnieniu do jej wydania, narusza przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa. Organ odwoławczy nie wyjaśnił wątpliwości, poprzestając na ogólnikowym wskazaniu. Stosowanie art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wymaga indywidualizacji i analizy konkretnego stanu faktycznego, a nie przyjęcia a priori braku podstaw do ulgi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku gruntowym. Organ I instancji wydał decyzję z lakonicznym uzasadnieniem, bez wskazania podstawy upoważnienia do jej wydania. Organ odwoławczy nie wyjaśnił wątpliwości strony. Strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kpa i ustawy o zobowiązaniach podatkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Podkreślenia wymaga przede wszystkim fakt, iż odmawiając umorzenia zaległości podatkowej decyzją, uchylono się w istocie od obowiązku jej uzasadnienia zgodnie z wymaganiami art. 107 par. 3 Kpa. Nie sposób bowiem uznać, iż zamieszczenie w decyzji lakonicznego i zdawkowego stwierdzenia: "Zarząd Gminy nie widzi podstaw do umorzenia I raty podatku gruntowego" stanowi należytą realizację obowiązku, o którym stanowi wspomniany wcześniej przepis kodeksu. Ów brak zdaje się świadczyć o tym, iż podejmując decyzję nie zadbano o wszechstronne i dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy w celu ustalenia, czy nie zachodzi przesłanka określona w art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wspomniane uchybienie musi być potraktowane jako naruszenie elementarnych zasad procedury uregulowanej przepisami Kpa. W szczególności zaś przepisów art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Co więcej, w podpisanej przez Zastępcę Wójta decyzji brak jest wzmianki o tym, iż decyzję wydano z upoważnienia Wójta, co w zestawieniu z treścią jednozdaniowego uzasadnienia decyzji /"Zarząd Gminy nie widzi podstaw (...)"/ może rodzić obawy co do tego, w czyim imieniu podjęto zakwestionowaną w drodze odwołania decyzję.
Wyłaniających się w tym zakresie wątpliwości nie wyjaśnił organ odwoławczy, poprzestając na przytoczeniu w uzasadnieniu swojej decyzji treści przepisu tworzącego podstawę prawną dla umorzenia zaległości podatkowej oraz nader ogólnikowym wskazaniu, iż poniesienie przez wnioskodawców wydatków związanych z pogrzebem osoby bliskiej "nie stanowi bezpośredniej podstawy do umorzenia podatku gruntowego". Nie ulega wątpliwości, iż stosowanie przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie może się obyć bez dokonania zabiegu indywidualizacji, tj. zrekonstruowania treści ujętych w nim przesłanek na tle konkretnego stanu faktycznego. Przyjęcie a priori, a więc bez wykazania przez organ, przed którym toczy się postępowanie, że pewna okoliczność /w tym przypadku - trudna sytuacja finansowa skarżących spowodowana obciążeniem ich znacznymi wydatkami przeznaczonymi na pokrycie kosztów leczenia, a później pogrzebu osoby bliskiej/ nie stwarza dostatecznej podstawy do przyznania określonej przez ustawę ulgi, jest przejawem całkowitej dowolności w zakresie interpretacji przepisów obowiązującego prawa, a mówiąc ściślej - ustalania znaczenia zawartych w postanowieniach ustawy pojęć nieostrych.
Dopiero w odpowiedzi na skargę podjęto próbę odtworzenia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy /scharakteryzowania, zresztą bardzo powierzchownego, sytuacji skarżących/, co w niczym nie kompensuje błędów popełnionych w trakcie postępowania administracyjnego.
Stwierdzone naruszenia prawa, w tym podpisanie decyzji kończącej postępowanie w I instancji bez podania danych wskazujących na istnienie upoważnienia do jej wydania, uzasadniają uchylenie przez Sąd - na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - obu zapadłych w sprawie decyzji. Będąc związanym oceną prawną zawartą w niniejszym wyroku /art. 30 ustawy o NSA/, przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ obowiązany jest dokonać wyczerpującej analizy sytuacji skarżących z uwzględnieniem zwłaszcza powołanych przez podatników okoliczności w celu ustalenia, czy powinien wobec nich znaleźć zastosowanie art. 31 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Dopełnieniem tego obowiązku, a zarazem realizacją dyrektywy wynikającej z przepisów Kpa będzie rzetelne, szczegółowe i odnoszące się do wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności uzasadnienie przyszłej decyzji.
O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło