IV SA 2042/00
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-07-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata planistyczna (renta planistyczna) może być pobrana od zbycia części nieruchomości, jeśli zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiła przed wejściem w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r., a plan został uchwalony przed tą datą?Ratio decidendi
Opłata planistyczna, uregulowana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, może być pobrana od zbycia części nieruchomości, jeśli wzrost jej wartości nastąpił w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od wejścia w życie tej zmiany. Przepis ten ma zastosowanie również do planów uchwalonych przed wejściem w życie ustawy, jeśli zmiana planu nastąpiła już w czasie jej obowiązywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty od wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) nałożonej na Jadwigę i Ludomira D. decyzją z dnia 29 marca 2000 r. przez Burmistrza Gminy W.-W., a następnie utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 lipca 2000 r. Opłata została naliczona w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przekształciła tereny rolne w tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, a następnie zbyciem przez skarżących części nieruchomości w ciągu 5 lat od wejścia w życie zmiany planu. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, twierdząc, że przepis art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mógł mieć zastosowania do planu uchwalonego przed wejściem w życie tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Jadwigi i Ludomira D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie opłaty od wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 marca 2000 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy W.-W. na podstawie art. 36 ust. 3, 4, 6, 7 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, oraz w zw. z par. 3 uchwały Rady Gminy W.-W. z dnia 24 lutego 1998 r. opublikowanej w Dz.Urz. Woj. W. 1998 nr 21 poz. 63 zmieniającej uchwałę Rady Gminy W.-W. z dnia 13 grudnia 1994 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K.Z., opublikowanej w Dz.Urz. Woj. W. 1994 nr 27 poz. 864 w części dotyczącej osiedla "Z." - tzn. terenów położonych pomiędzy ulicami: Z., B., J. i granicą strefy ochronnej linii elektroenergetycznej 400 kV orzeczono o pobraniu od Jadwigi i Ludomira D. jednorazowej opłaty w kwocie 4.155 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości położonej w rejonie ulic Z., B. i J., oznaczonej jako działki 2, 3 i 6 w obrębie 1-06-20 spowodowanej zmianą planu zagospodarowania przestrzennego Z. i K. w części dotyczącej terenów osiedla "Z.".
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Jadwiga i Ludomir D.
Decyzją z dnia 28 lipca 2000 r. wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podstawie art. 127 Kpa w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, iż uchwałą Rady Gminy W.-W. z dnia 24 lutego 1998 r. nastąpiła zmiana miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K.Z. w części dotyczącej osiedla "Z." - tzn. terenów położonych pomiędzy ulicami: Z., B., J. i granicą strefy ochronnej. Uchwała powyższa weszła w życie z dniem 1 maja 1998 r.
Małżonkowie D. w dniu 23 grudnia 1998 r., a więc po wejściu w życie tej uchwały zbyli udział w nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne nr 2, 3 i 6 w obrębie 1-06-20 wynoszący 121/68845 części, którego przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gminy uległo zmianie: z terenów rolnych na cele zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Na podstawie operatu szacunkowego wyliczony wzrost wartości nieruchomości sprzedanego udziału w nieruchomości ustalono na kwotę 13.849 zł i od tej kwoty ustalono 30 procent jednorazowej opłaty, co stanowi kwotę 4.155 zł.
W tej sytuacji skoro nastąpiło zwiększenie wartości nieruchomości w związku ze zmianami w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego, a właściciele przedmiotowej nieruchomości zbyli ją w terminie 5 lat od chwili zmiany planu, istniała podstawa do pobrania jednorazowej opłaty stanowiącej rentę planistyczną.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli Jadwiga i Ludomir D., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Skarżący we wniesionej skardze stwierdzili, iż wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 68 ust. 1 w zw. z art. 75 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o "planowaniu przestrzennym". Zdaniem skarżących organy administracji wydając zaskarżoną decyzję pominęły fakt, że zgodnie z art. 68 ust. 1 przepis art. 36 ust. 3 jako zamieszczony w rozdziale ustawy o planowaniu przestrzennym nie mógł mieć zastosowania do tego planu, gdyż plan ten został uchwalony przed wejściem w życie ustawy /art. 75/. Skarżący stwierdzili, iż jest niedopuszczalne pobieranie opłat w przypadku planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. i to bez względu na to, co działo się z tymi planami w późniejszym okresie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa tj. art. 68 ust. 1 w zw. z art. 75 oraz art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu przestrzennym uznać trzeba za bezzasadne. Należy zauważyć, iż ustawa stanowiąca podstawę wydania zaskarżonej decyzji to ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a nie jak to błędnie określono we wniesionej skardze "o planowaniu przestrzennym".
W rozpoznawanej sprawie uchwała, w oparciu o którą nastąpiła zmiana obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wydana została w dniu 24 stycznia 1998 r., a więc w dacie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. Stwierdzić trzeba też, iż wbrew wywodom przedstawionym we wniesionej skardze przepis art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym odnosi wzrost wartości nieruchomości nie tylko do sytuacji, gdy wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem planu, ale i do sytuacji, gdy wzrost tej wartości nastąpił w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Istota obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego formę tzw. renty planistycznej sprowadza się do konieczności uregulowania przez właściciela opłaty w razie łącznego wystąpienia dwu przesłanek, tj.:
a/ zmiany wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany,
b/ zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu bądź dokonanej w nim zmiany /por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r. IV SA 899/97/.
Podkreślić przy tym też należy, iż jednorazową opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, pobiera się również w przypadku zbycia części nieruchomości, jeżeli wartość zbywanej nieruchomości wzrosła w następstwie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 maja 1999 r. OPK 17/98 - ONSA 1999 Nr 4 poz. 121/.
Wydana w dniu 24 lutego 1998 r. uchwała Rady Gminy W.-W. opublikowana w Dz.Urz. Woj. W. 1998 nr 21 poz. 63, zmieniła uchwałę Rady Gminy W.-W. z dnia 13 grudnia 1994 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K., opublikowaną w Dz.Urz. Woj. W. 1994 nr 27 poz. 864. Uchwała z dnia 24 lutego 1998 r. obowiązująca od dnia 1 maja 1998 r. spowodowała zmianę planu zagospodarowania przestrzennego Z. i K. w części dotyczącej terenów osiedla "Z." z terenów rolnych na cele zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Poza sporem pozostaje też fakt, że skarżący umową sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 23 grudnia 1998 r. zbyli odpłatnie część nieruchomości położonych w obszarze objętym uchwałą z dnia 24 lutego 1998 r.
Wyliczenie obciążającej skarżących opłaty dokonane w sporządzonym operacie nie było w sprawie kwestionowane i nie ma podstaw do jego podważenia.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż wymierzona skarżącym opłata nie narusza stanowiącego jej podstawę prawną art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi w konsekwencji do wniosku, iż organy obu instancji działały w świetle wyżej wymienionego przepisu legalnie.
Podkreślić też należy, iż brak jest uznaniowości organu pobierającego opłatę, bowiem jej wymierzenie jest obligatoryjne, a sposób wyliczenia ściśle wskazany przez prawo.
Mając wyżej przedstawione okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę, jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło