IV SA 207/88
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1988-05-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca kwalifikacje radcy prawnego przez dłuższy czas, ale nieposiadająca kwalifikacji sędziowskich, prokuratorskich lub notarialnych, może zostać zwolniona z aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego na podstawie art. 66 pkt 3 Prawa o adwokaturze?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał posiadania kwalifikacji sędziowskich, prokuratorskich lub notarialnych, które są warunkiem zwolnienia z aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego na podstawie art. 66 pkt 3 Prawa o adwokaturze, mimo długoletniego stażu jako radca prawny. Sąd podkreślił, że przepis art. 54 Prawa o ustroju sądów powszechnych, dotyczący zwolnienia od aplikacji sądowej, nie może być interpretowany rozszerzająco i nie jest równoznaczny z posiadaniem kwalifikacji sędziowskich w rozumieniu Prawa o adwokaturze.Stan faktyczny
Zbigniew P. został odmówiony wpisu na listę adwokatów, ponieważ nie wykazał posiadania kwalifikacji sędziowskich, prokuratorskich lub notarialnych, mimo że spełniał wymóg długoletniego stażu jako radca prawny. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Zbigniew P. zaskarżył decyzję Ministra do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Zbigniewa P.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Zbigniewa P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 1987 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów.
Decyzją z dnia 10 grudnia 1987 r. nr SAB I 810/268/87 Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 par. 1 Kpa i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./, nie uwzględnił odwołania Zbigniewa P. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 2 września 1987 r. nie uwzględniającej odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 25 czerwca 1987 r., odmawiającej wpisu Zbigniewa P. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. W uzasadnieniu decyzji Ministra podniesiono, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie są uzasadnione, zgodnie bowiem z art. 66 pkt 3 prawa o adwokaturze od aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego zwolnione są osoby, które - mając kwalifikacje sędziowskie, prokuratorskie lub notarialne - przynajmniej przez 3 lata zajmowały stanowisko prezesa, wiceprezesa lub arbitra w państwowym arbitrażu gospodarczym albo stanowisko radcy prawnego w pełnym wymiarze zatrudnienia. Zainteresowany co prawda zajmował stanowisko radcy prawnego przez czas dłuższy niż wymaga tego przepis prawa, ale nie wykazał, że ma kwalifikacje sędziowskie, prokuratorskie lub notarialne. Wyrażono również pogląd, że przepis art. 54 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. nr 31 poz. 137/ wprawdzie przewiduje możliwość zwolnienia od aplikacji sądowej i egzaminu sędziowskiego osoby, które przez co najmniej 3 lata wykonywały zawód radcy prawnego, z tego przepisu jednak nie można wyprowadzić wniosku, że każdy radca prawny, wykonujący zawód dłużej niż 3 lata, ma kwalifikacje sędziowskie w rozumieniu art. 66 pkt 3 prawa o adwokaturze, brak bowiem podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej tego przepisu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Zbigniew P. zarzuca Ministrowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 pkt 3 prawa o adwokaturze, ponieważ przyjęto, że nie ma on kwalifikacji sędziowskich, mimo że odpowiada wymaganiom art. 54 ustawy o ustroju sądów powszechnych. Zarzucił więc również błędną wykładnię także tego przepisu oraz naruszenie art. 7-9, art. 11, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa, polegające na pominięciu dowodów z dokumentów dotyczących stażu pracy na stanowisku radcy prawnego oraz pisma Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 31 października 1986 r., które to dokumenty potwierdzają kwalifikacje sędziowskie skarżącego. Naruszenia wymienionych przepisów proceduralnych skarżący upatruje również w tym, że w decyzji nie sprecyzowano, jakimi dokumentami, określonymi w obowiązujących przepisach, powinien się wylegitymować dla potwierdzenia swych kwalifikacji sędziowskich.
Odpowiadając na skargę, Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Chybione są zarzuty skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to jest art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./, jak również przy stosowaniu błędnej wykładni art. 53 i art. 54 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. nr 31 poz. 137/. Skarżący nie dostrzegł różnicy między treścią art. 53 prawa o ustroju sądów powszechnych, który określa, jakie kwalifikacje powinna mieć osoba, którą można powołać na stanowisko sędziego, a treścią art. 54 tej ustawy, który dopuszcza możliwość powołania na stanowisko sędziego niektórych osób mających kwalifikacje zawodowe do wykonywania innych zawodów prawniczych, ale nie spełniających takich warunków składających się na pojęcie "Kwalifikacji" sędziego, jak odbycie aplikacji sądowej lub prokuratorskiej, złożenie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego lub pracy w charakterze asesora sądowego lub prokuratorskiego.
Stawiając znaj równości między warunkami, jakie składają się na kwalifikacje sędziowskie, wymienionymi w art. 53 tej ustawy, a możliwością zwolnienia od spełnienia tych warunków innych osób z wykształceniem prawniczym, o jakim mowa w art. 54 ustawy, skarżący przypisuje pojęciu "kwalifikacje sędziowskie" znaczenie, jakie ma ono w rozumieniu ustaw: o Sadzie Najwyższym, o Trybunale Stanu, Trybunale Konstytucyjnym, o radcach prawnych, w których jest mowa o kwalifikacjach sędziowskich. Wymienione regulacje prawne dotyczą powoływania na stanowiska przewidziane w tych przepisach przy czym użyte w nich sformułowania o kwalifikacjach sędziowskich należy interpretować w kontekście danej ustawy.
Wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw zaskarżenia, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, z mocy art. 207 par. 5 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi. Ewidentne natomiast jest uchybienie art. 107 par. 1 Kpa - zaskarżona decyzja nie zawierała pouczenia o możliwości jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na samą treść rozstrzygnięcia i nie wywołało niekorzystnych skutków procesowych dla skarżącego. Nie mogło zatem stanowić przesłanki do uwzględnienia skargi.
Powołane przepisy
art. 207art. 138art. 47 ust. 2 ustawyart. 66 pkt 3art. 54 pkt 5 ustawyart. 54 ustawyart. 7art. 11art. 75art. 77art. 80art. 107
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło