IV SA 385/01

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-12-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie, wydane na podstawie art. 58 Kpa, jest dopuszczalne, jeśli termin ten (art. 160 par. 6 Kpa) ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy?
Ratio decidendi
Roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 160 Kpa, ma charakter cywilnoprawny, a przewidziany w tym przepisie trzyletni termin przedawnienia jest terminem prawa materialnego. W związku z tym, w przypadku uchybienia tego terminu, nie ma zastosowania przepis proceduralny dotyczący przywrócenia terminu (art. 58 Kpa). Chociaż organ administracji publicznej nie powinien odrębnie orzekać o przywróceniu terminu materialnoprawnego, uchybienie to nie narusza prawa w sposób uzasadniający uchylenie postanowienia, jeśli jego istotą jest odmowa uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący Andrzej B. złożył skargę na postanowienie Ministra Gospodarki odmawiające przywrócenia terminu do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie, wynikającym ze stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu przedsiębiorstwa. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 56 Kpa. Skarżący zarzucił naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Andrzeja B. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia 11 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wystąpienia o odszkodowanie - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku określonego w art. 160 par. 6 Kpa do wystąpienia z roszczeniem o przyznanie odszkodowania w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. Młyn Wodno-Turbinowy, Kazimierz B. w G. Organ orzekający stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu, ze względu na nie spełnienie warunków określonych, w art. 56 par. 1 i par. 2 Kpa. W skardze na powyższe postanowienie zarzuca się wydanie tego postanowienia z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma to, jaki jest charakter terminu określonego w przepisie art. 160 par. 6 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, roszczenie o odszkodowanie, które służy stronie w skutek wydania decyzji administracyjnej w warunkach określonych w art. 156 par. 1 Kpa, "przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 par. 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 par. 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 par. 1". Roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 160 Kpa jest roszczeniem majątkowym, należącym do kategorii roszczeń cywilnoprawnych. Wprowadzona prawem cywilnym /materialnym/ instytucja przedawnienia roszczeń, ma na celu stabilizację stosunków cywilnoprawnych. Z powyższego należy wnosić, iż przewidziany w art. 160 par. 6 Kpa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie, jest terminem należącym do prawa cywilnego, jako przepisów prawa materialnego, nie zaś do prawa procesowego /formalnego/. Nie może więc w razie uchybienia tego terminu mieć zastosowania przepis proceduralny przewidujący przywrócenie uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego, w określonych warunkach /art. 58 Kpa/. Kwestię, czy ma miejsce przedawnienie roszczenia o odszkodowanie, jako przeszkoda do zaspokojenia tego roszczenia, ocenia się w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony o przyznanie tego odszkodowania. W pierwszej kolejności oceny tej dokonuje orzekający w sprawie organ administracji publicznej właściwy stosownie do art. 160 par. 4 Kpa, a w razie uznania przez ten organ, że przedawnienie nastąpiło, w sytuacji, gdy ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie uchyla się od zaspokojenia roszczenia z uwagi na upływ terminu przedawnienia /art. 117 Kc/, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, może na podstawie przepisu par. 5 art. 160 Kpa wnieść powództwo do sądu powszechnego. Jak to wskazano wyżej, co do zasady organ administracji publicznej nie powinien odrębnym postanowieniem orzekać w przedmiocie przywrócenia terminu określonego w art. 160 par. 6 Kpa. Z uwagi jednak na to, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięto o odmowie przywrócenia tego terminu, wprawdzie z uzasadnieniem, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 58 Kpa, to jednak można przyjąć, że takie uchybienie nie narusza prawa w taki sposób, iż konieczne jest uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia, skoro istotą orzeczenia organu jest nie uwzględnienie wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło