K 13/94
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny1995-03-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, w zakresie w jakim zmienia przepisy dotyczące Sądu Najwyższego i ustroju sądów powszechnych, jest zgodna z konstytucyjną zasadą państwa prawnego, w szczególności z zasadą nie działania prawa wstecz?Ratio decidendi
Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, w zakresie w jakim zmienia przepisy dotyczące Sądu Najwyższego i ustroju sądów powszechnych, jest zgodna z konstytucyjną zasadą państwa prawnego. Zasada nie działania prawa wstecz, wynikająca z tej zasady, nie jest naruszona, gdy zmiana prawa nie powoduje pogorszenia sytuacji prawnej obywatela, a jedynie przyznaje lub rozszerza uprawnienia z mocą wsteczną, lub gdy nie ogranicza ekspektatyw.Stan faktyczny
Orzeczenie dotyczy zgodności ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw z przepisami konstytucyjnymi. W szczególności analizie poddano przepisy tej ustawy zmieniające art. 45 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 71 par. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Strona skarżąca (domniemana, gdyż nie wskazana wprost) kwestionowała zgodność tych zmian z konstytucyjną zasadą państwa prawnego, w tym zasadą nie działania prawa wstecz.Rozstrzygnięcie
Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw jest zgodna z art. 1 i art. 3 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. oraz z art. 1 Ustawy Konstytucyjnej powołanej w pkt 1.Pełny tekst orzeczenia
1. Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw jest zgodna z art. 1 i art. 3 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 84 poz. 426 ze zm./.
2. Art. 14 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie, w jakim zmienia art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym /Dz.U. 1994 nr 13 poz. 48/ i art. 15 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie w jakim zmienia art. 71 par. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25 ze zm./ są zgodne z art. 1 Ustawy Konstytucyjnej powołanej w pkt 1.
Z konstytucyjnej zasady państwa prawnego wynika zasada nie działania ustawy wstecz w takim zakresie, w jakim spowodowałaby ona pogorszenie sytuacji prawnej obywatela.
Zasada ta nie stoi oczywiście na przeszkodzie przyznawaniu lub rozszerzaniu uprawnień z mocą wsteczną.
Nie powoduje jej naruszenia także taka zmiana z mocą wsteczną prawa, która nie powoduje pozbawienia lub ograniczenia uprawnień obywateli, a co najmniej ekspektatyw tych uprawnień.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło