OSK 1212/04
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-02-28
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Barbara Gorczycka-Muszyńska, Zygmunt Niewiadomski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu w budynku, w którym stwierdzono samowolę budowlaną, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania wykonania robót budowlanych?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu administracyjnym nie wynika z subiektywnego przekonania, lecz z istnienia przepisu prawa materialnego, który kwalifikuje interes danej osoby jako interes prawny. W przypadku samowoli budowlanej, stroną postępowania są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu, a nie jego lokatorzy, których interes faktyczny nie jest chroniony przepisami Prawa budowlanego. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie nadaje lokatorom statusu strony w takim postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie nakazania wykonania robót budowlanych dotyczących krat na balustradach budynku. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że stan niezgodny z przepisami został usunięty. Organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że skarżąca, będąca najemcą lokalu, nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i brak uwzględnienia jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska Zygmunt Niewiadomski (spr) Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 717/02 w sprawie ze skargi B. I. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 20 lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o nakazanie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
OSK 1212/04
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II S.A./Ka 717/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. I. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2002 r. Nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie o nakazanie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił przebieg postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją podając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytomiu decyzją z dnia 14 listopada 2001 r. umorzył, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzone w ramach nadzoru budowlanego postępowanie dotyczące krat na balustradach budynku przy ul. [...] w Bytomiu. Organ I instancji stwierdził bowiem, że brak jest podstaw do prowadzenia dalszego postępowania w sytuacji usunięcia stanu niezgodnego z przepisami prawa. Decyzja organu odwoławczego, w związku z wniesionym przez B. I. odwołaniem, została wydana po przeprowadzeniu ustaleń co do tytułu prawnego skarżącej do lokalu w przedmiotowym budynku. Ustalenie, że odwołująca się jest jedynie najemcą jednego z mieszkań w tym budynku i nie ma w sprawie interesu prawnego, doprowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego.
Sąd I instancji stwierdził, że skarga na powyższą decyzję nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił ocenę, że skarżąca w niniejszej sprawie nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu, podkreślając, że o tym, czy jest stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. I., reprezentowana przez adwokata J. B.. Wniosła ona o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu prawa materialnego przez nie uwzględnienie w sprawie przepisów art. 9 ust.6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych i przyjęcie, że w niniejszej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. W związku z powyższym zarzucono, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, iż skarżąca występując w postępowaniu
OSK 1212/04
administracyjnym i przed sądem I instancji, korzystała z prawa do ochrony własności i była uprawniona do wnoszenia i popierania żądania o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie samowoli budowlanej, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Podniesiono również, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił i nie odniósł się do okoliczności podniesionych w skardze na decyzję organu administracji, a wykazujących istnienie interesu prawnego na podstawie "prawa do zachowania substancji budynku w stanie zgodności z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi, które przedmiotowa samowola budowlana narusza".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz./ U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione, w § 2 przywołanego art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie występują Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutu skargi kasacyjnej, uznając, iż jest on pobawiony usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do regulacji art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jeżeli tak, to materialnoprawną podstawę do udziału w postępowaniu określonego podmiotu w charakterze strony, stanowią konkretne normy prawne regulujące określony stosunek prawny. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego decyduje — jak trafnie podnosi się w uzasadnieniu do zaskarżonego wyroku – nie sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, a nawet dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę prowadzonego postępowania administracyjnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 52 w/w Prawa budowlanego to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest
OSK 1212/04
zobowiązany dokonać czynności nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 51 tego Prawa. Jeżeli tak, to w niniejszej, sprawie stroną postępowania toczącego się na podstawie w/w regulacji prawnej jest Bytomska Spółdzielnia Mieszkaniowa, a nie jej lokatorzy, których interesu faktycznego w tym konkretnym postępowaniu nie chronią przepisy prawa. budowlanego, a jeżeli tak to skarżąca nie ma w tym postępowaniu interesu prawnego, a w konsekwencji przymiotu strony. Interesu prawnego nie daje skarżącej wskazany w skardze kasacyjnej art. 9 ust.6 ustawy z dnia 15 grudnia 2001 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 11.9, poz. 1116 ze zm.), umożliwiając natomiast dochodzenie praw na drodze cywilnoprawnej.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło