OSK 1312/04

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Maria Rzążewska (spr.), Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2004r sygn. akt I SA 649/03 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 27 lutego 2003 r. [...] w przedmiocie ograniczenia zdolności do czynnej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną 2. oddala wnioski wnoszącego skargę kasacyjną oraz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej o zasądzenie kosztów postępowania Decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r. Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej w Gdańsku odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia o numerze [...] dotyczącego niezdolności do służby zawodowej Z. P. na okręcie w specjalnościach morskich, podlegającego wyokrętowaniu i orzeczenia o numerze [...] dotyczących zdolności do służby wojskowej z ograniczeniem, wydanych przez Wojskową Komisję Morsko-Lekarską Marynarki Wojennej w dniu 7 listopada 1984 r. oraz o odmówieniu wznowienia postępowania w wymienionych sprawach. Po rozpatrzeniu odwołania Z. P. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej Marynarki Wojennej nr [...] z dnia 7 listopada oraz uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi orzeczeniami Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej nr [...] z dnia 7 listopada 1984 r. i w tym zakresie umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Na wyżej wymienioną decyzję wniósł skargę Z. P., zarzucając w niej naruszenie przepisów prawa, a w szczególności nieuwzględnienie przez Wojskową Komisję Marynarki Wojennej oraz Centralną Wojskową Komisję Lekarską przesłanek stwierdzenia nieważności orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej nr [...] z dnia 7 listopada 1984 r. wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5-7 kpa oraz naruszenie zasad Konstytucji RP, postępowania administracyjnego, Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Rozpoznając skargę Z. P. zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 marca 2004 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność obydwu wyżej wymienionych decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska sąd podniósł że decyzje te zapadły z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w jednej decyzji zostały połączone dwa tryby postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Podkreślono, że obydwa te postępowania muszą stanowić odrębne sprawy administracyjne a połączenie obu trybów postępowania w jednej sprawie stanowi rażące naruszenie zasad procesowych a mianowicie: zasady praworządności (art. 6 kpa), zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa) oraz rażące naruszenie art. 145 kpa i 156 § 1 kpa i 157 kpa. Nadto uzasadnienie zwraca uwagę, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przeprowadził niewłaściwy organ. Postanowieniem z dnia 18 maja 2004 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzupełnił wymieniony wyrok zasądzając na rzecz skarżącego od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 268,03 zł. Skarga kasacyjna Z. P. od tego wyroku powołuje jako podstawę art. 173 §1, art. 174 § 1 i 2, art. 183 § 1, art. 188, art. 200, art. 205, art. 146 § 1 pkt 1 w związku z art. 145§ 1 pkt 2 i § 2, art. 239 pkt 1 lit. f) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) powoływanej dalej jako ppsa. Kasacja podnosi, że sąd I instancji przez zaniechanie wydania pełnego rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącego "naruszył treść przepisów prawa materialnego i przepisów prawa sądowego postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie". Konkluzja skargi zawiera wniosek o uchylenie w całości i zmianę w całości zaskarżonego wyroku "i merytoryczne orzeczenie co do istoty sprawy przez stwierdzenie nieważności w całości z mocą ex tunc zaskarżonej skargą administracyjną ostatecznej decyzji Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie Nr [...] z dnia 27 lutego 2003 r. i stwierdzenie nieważności w całości z mocą ex tunc zaskarżonych w sprawie niekonstytutywnych, nieprawomocnych, nieostatecznych orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku Nr [...] W uzasadnieniu kasacja wskazuje na naruszenie przez sąd I instancji art. 145 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ppsa przez zaniechanie stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez skarżącego orzeczeń podnosząc, że naruszenie wymienionych przepisów mogło w ocenie skargi mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Pozostawiając nie rozstrzygniętą kwestię unieważnienia bezprawnych orzeczeń Wojskowej Komisji Morsko-Lekarskiej Marynarki Wojennej w Gdańsku z dnia 7 listopada 1984 r. nr [...] i nie zajmując w tej kwestii żadnego stanowiska sąd I instancji naruszył art. 2, art. 32 ust.,1 i ust.2, art. 77 ust.,2 w związku z art. 184 ust.1 i 2 Konstytucji, gdyż nie dokonał pełnego sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Nadto rażąco zostały naruszone art. 6 ust.1, art. 13, art. 14 w związku z art. 8 ust.1 i 2, art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Ponadto w zaskarżonym wyroku nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej pismem z dnia 2 lipca 2004 r. wskazano jako rażące naruszenie przez sąd I instancji art. 134, 135 w zw. z art. 145 § 1 i 2 ppsa. Odpowiadając na skargę kasacyjną Centralna Wojska Komisja Lekarska w Warszawie wniosła o jej oddalenie, wnosząc o zwrot kosztów zastępstwa prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest całkowicie nieuzasadniona. Kwestionowanym wyrokiem sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji zaskarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej prawidłowo powołując jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, skoro w postępowaniu sądowoadministracyjnym ujawnione zostało, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wymienione uregulowanie odnosi się do tych sytuacji, gdy uwzględnienie skargi następuje z powodu nieważności zaskarżonej decyzji. Bezpodstawny jest zarzut kasacji naruszenia wymienionego przepisu, zwłaszcza, że skarga kasacyjna dokonanej przez sąd I instancji oceny legalności zaskarżonej decyzji nie zwalcza. W związku z powyższym za niezrozumiałą należy uznać konkluzję kasacji domagająca się uchylenia zaskarżonego wyroku i stwierdzenia nieważności decyzji, których nieważność została stwierdzona zaskarżonym wyrokiem. Uregulowanie przewidziane w art. 135 ppsa stanowiło podstawę do stwierdzenia zaskarżonym wyrokiem nieważności również decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną, skoro i ona była dotknięta wadą nieważności. Podkreślić należy, że ostatni z wymienionych przepisów pozwala sądowi administracyjnemu podejmować tylko środki niezbędne do końcowego załatwiania sprawy, natomiast nie stanowi podstawy dla wydawania przez sąd administracyjny orzeczeń zamiast organu administracji, a w istocie do tego sprowadza się żądanie skargi kasacyjnej w tym zakresie, domagającej się wydania orzeczenia przez sąd o stwierdzeniu nieważności decyzji, będących przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. `Pozbawiony w związku z tym jakichkolwiek podstaw jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd I instancji wymienionego na wstępie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa jak i pkt 1 tego przepisu, a nie objęcie tym wyrokiem decyzji podlegającej kontroli we wszczętych postępowaniach nadzorczych nie można wiązać w żadnym razie z naruszeniem przywołanego przepisu. Za niezrozumiały należy wręcz uznać stawiany zarzut naruszenia art. 145 § 2 ppsa, a skarga kasacyjna w tej mierze pozbawiona jest argumentacji wykazującej na czym polega to naruszenie. W granicach wynikających z treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej uwzględniając skargę i za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia zasad wynikających z art. 77 ust.2 w związku z art. 184 Konstytucji. Stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych wskazanych w zaskarżonym wyroku nie można poczytać jako zamknięcia drogi sądowej do dochodzenia przez skarżącego jego praw, bowiem w następstwie tego orzeczenia organy administracji będą musiały ponownie przeprowadzić postępowanie w sprawie żądań skarżącego i wydać stosowne do jego wyników decyzje. Ponownie wydane rozstrzygnięcia w tej mierze będą też podlegać na zasadach przewidzianych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Brak jest też jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że zaskarżony wyrok narusza statuowaną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa a skarga kasacyjna w tej mierze nie zawiera wywodu wiążącego treść zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem tej zasady. Również z faktu nie objęcia wyrokiem kwestionowanych przez skarżącego orzeczeń nie można wyprowadzać stawianej w skardze kasacyjnej tezy o naruszeniu zasad państwa prawa (art.2 Konstytucji) bowiem wyrok został wydany w zgodności z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a treść zaskarżonego wyroku jednoznacznie wskazuje, że prawa skarżącego w postępowaniu zakończonym tym orzeczeniem były w pełni respektowane. Otwartą natomiast jest sprawa przeprowadzenia właściwego postępowania nadzorczego przez organy administracji. Sformułowane w treści skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 6 ust. 1, art. 13, art. 14 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 i art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności mają charakter wyłącznie werbalny i kasacja nie podejmuje nawet próby wykazania na czym polega naruszenie zaskarżonym wyrokiem wymienionych uregulowań tej Konwencji, na które się powołuje. Stosownie do wymagań art. 174, art. 176 ppsa skarga kasacyjna musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, późniejsze wniesienie przez stronę uzupełnienia skargi kasacyjnej nie może sanować braków w tym względzie. Nie mogło w tych okolicznościach wywołać skutków procesowych jakie wiążą wymienione przepisy z prawidłowo wniesioną skargą kasacyjną, sformułowane dopiero w uzupełnieniu kasacji zarzutu naruszenia art. 134 i art. 135 ppsa. Ubocznie stwierdzić należy, że i zarzut ten jest nieuzasadniony, o czym była mowa już wcześniej przy rozważaniu zakresu stosownie art. 135 ppsa. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. Sąd I instancji orzekł o zwrocie kosztów postępowania przed I instancją na rzecz skarżącego, stąd zarzut kasacji o braku rozstrzygnięcia w tej mierze jest chybiony. Z przyczyn wymienionych, w związku z brakiem uzasadnionych podstaw kasacyjnych, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddalił kasację. Wobec braku spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 203 ppsa nie uwzględniono wniosków stron w przedmiocie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.