OSK 1407/04
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-04-29
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Marzenna Linska-Wawrzon, Zbigniew Rausz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyte reprezentowanie przez pełnomocnika może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nienależyte reprezentowanie przez pełnomocnika nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego ani do przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Strona ponosi konsekwencje zaniedbań swojego pełnomocnika. Ponadto, sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów PPSA dotyczących wznowienia postępowania sądowego były bezzasadne, ponieważ WSA oceniał legalność decyzji administracyjnych, a nie postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący S. P. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (uszkodzenia słuchu), jednak Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił, wskazując na brak stałego i długoterminowego narażenia na ponadnormatywny hałas. Po uprawomocnieniu się decyzji, S. P. wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że jego pełnomocnik nie dopełnił obowiązków. Organ odmówił wznowienia, co utrzymał w mocy organ odwoławczy. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędzia WSA del. Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia NSA Zbigniew Rausz /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1354/02 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w kwestii choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 25 maja 2004 r. (sygn. akt 3/II S.A./Ka 1354/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w kwestii choroby zawodowej.
Jak podano w uzasadnieniu wyroku decyzją z dnia 18 lutego 1999 r. wydaną na podstawie art.1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. Nr 90, poz. 575 i Dz. U. Nr 106, poz. 668 z 1998 r.), § 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Dz. U. Nr 6l, poz. 364) Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gliwicach orzekł, że u S. P. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
W uzasadnieniu podniesiono, iż wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistyczną placówkę diagnostyczną wskazują, że rozpoznano u skarżącego obustronny niedosłuch typu odbiorczego. Wskazano jednakże, iż dochodzenie epidemiologiczne wskazało brak stałego i długoterminowego narażenia na ponadnormatywny hałas, co jest przesłaną negatywną do rozpoznania choroby zawodowej. Decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach stała się ostateczna, gdyż, S. P. nie odwołał się od niej.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2001 r. S. P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja z dnia 18 lutego 1999 r. We wniosku wskazał, że "z braku świadomości" powierzył sprawę adwokatowi, który nie wywiązał się należycie ze swoich obowiązków i w ustawowym terminie nie wniósł odwołania od decyzji. W uzasadnieniu wniosku opisał przebieg swojej pracy zawodowej i domagał się rozpoznania choroby zawodowej. W wyniku rozpoznania tego wniosku została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach z dnia 6 września 2001 r., w której organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 18 lutego 1999 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że żądanie strony dotyczące wznowienia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ przedstawiony w piśmie przebieg pracy zawodowej nie wnosi do sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które miałyby wpływ na zmianę jej treści, a uzasadniałyby uwzględnienie wniosku.
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Śląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu opisał stan sprawy i wskazał, że żądanie strony dotyczące wznowienia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ przedstawiony w piśmie przebieg pracy zawodowej nie wnosi do sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które miałyby wpływ na zmianę jej treści i uzasadniałyby uwzględnienie wniosku.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji wznawiającej postępowanie. Skarżący wskazał, iż zaskarżoną decyzją organ administracyjny pozbawił go możliwości odwołania się od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zgodnie z obowiązującym w naszym prawie administracyjnym dwuinstancyjnym tokiem procedury. Zdaniem strony skarżącej wniosek o wznowienie postępowania skierowany został do organu administracyjnego II instancji. Organ ten zamiast zastosować art. 65 kpa – czyli przekazać sprawę Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu wydał decyzję i ominął w ten sposób przepisy o dwuinstancyjnym postępowaniu w administracji. Naruszono tym samym – zdaniem skarżącego – art. 148 kpa, zgodnie z którym podanie dotyczące wznowienia postępowania wnosi się do tego samego organu administracji państwowej, który wydał decyzję w I instancji, który to podanie winien rozpoznać. Reasumując skarżący zaakcentował, że naruszone zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące jego dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zaprezentowanego stanowiska. Podkreślił, że postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie było dwuinstancyjne.
Wyrokiem z dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. P..
Sąd uznał, iż jak się wydaje, skarżący upatruje podstawy do wznowienia postępowania w nienależytym reprezentowaniu go przez pełnomocnika (adwokata) w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła i nie udowodniła żadnej z podstaw wznowienia wymienionych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności nie jest taką przyczyna nienależytego reprezentowania skarżącego przez ustanowionego przezeń pełnomocnika. Na marginesie Sąd zauważył, iż ustanawiając pełnomocnika strona ponosi konsekwencje jego zaniedbań i nienależytego jej reprezentowania. Strona – co trafnie podkreślił organ odwoławczy – nie przedstawiła także żadnych nowych okoliczności czy dowodów, które były nowymi dowodami czy okolicznościami istniejącymi w dniu wydania decyzji i nieznanymi organowi orzekającemu. Trafnie zatem w oparciu o przepis art. 149 § 3 kpa odmówiono wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, skoro strona nie wykazała jakichkolwiek prawem przewidzianych przyczyn do jego wznowienia.
Co do zarzutów skargi, a to naruszenia przez organ przepisów art. 65 i 148 kpa sąd uznał, iż takie zarzuty w świetle dokumentacji zawartej w aktach sprawy jawią się jako całkowicie gołosłowne, bezzasadne i niezrozumiałe. Z materiałów zawartych w aktach sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący wniósł w dniu 24 sierpnia 2001 r. do organu, który orzekał w sprawie w I instancji, a to Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach, który to organ rozpoznał ten wniosek decyzją z dnia 6 września 2001 r. Odwołanie od tej decyzji rozpoznał zaś organ odwoławczy, a to wyżej już wymienioną decyzja z dnia 18 kwietnia 2002 r. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że nie sposób zarzucić organom procedującym w sprawie naruszenia przepisów art. 65 i 148 kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak więc było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Pismem z dnia 30 czerwca 2004 r. S. P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2004 r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił wyrokowi naruszenie prawa procesowego przez błędną interpretację okoliczności sprawy dotyczących podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, mimo że odwołujący nie ponosi żadnej winy uchybienia terminowi, a stosowne pismo o przywrócenie tegoż terminu wniósł pełnomocnik skarżącego podkreślając, że uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia nastąpiło w związku z zamiarem toczenia postępowania przed Sądem Pracy – o czym został powiadomiony organ administracyjny przy jednoczesnym złożeniu wniosku o przywrócenie terminu.
Wskazując na podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik zauważa potrzebę interpretacji art. 271 ust.1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście okoliczności sprawy związanymi z potwierdzeniem pełnomocnika skarżącego okoliczności, że środek zaskarżenia nie został wniesiony w terminie z przyczyn, za które skarżący nie może ponosić odpowiedzialności. Naczelny Sąd Administracyjny winien wypowiedzieć się czy w/w okoliczności stanowią podstawę do wznowienia postępowania.
W związku z powyższym pełnomocnik podniósł, że Sąd dopuścił się uchybień proceduralnych wynikających z naruszenia art. 271 ust.2 a także art. 273 § 2 i 3 oraz art. 280 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. We wniesionym przez skarżącego odwołaniu od decyzji o odmowie wznowienia postępowania S. P. wskazał na przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu administracyjnego w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Pełnomocnik podkreśla, że odwołujący stał się ofiarą niekorzystnego dla niego zbiegu okoliczności. Przebieg wydarzeń stanowiących przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego został wykazany w sporządzonym przez niego imieniem własnym odwołaniu i potwierdzony przez pełnomocnika pismem z dnia 4 października 2001 r. Odmowę uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania potraktować należy jako zamknięcie przed skarżącym drogi sądowej do zaskarżenia budzącej wątpliwości pod względem prawnym decyzji administracyjnej. W tych okolicznościach wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy poddać kontroli instancyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez pełnomocnika S. P. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2004 r. stwierdzić należy, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z tych przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik S. P. zarzucił sądowi uchybienie proceduralne wynikające z naruszenia art. 271 ust.2 a także art. 273 § 2 i 3 oraz art. 280 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otóż tak postawiony Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach zarzut uznać należy za pozbawiony podstaw i wynikający chyba z niezrozumienia tego co było przedmiotem postępowania przed sądem I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny legalności zaskarżonej doń decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18.IV.2002 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach z dnia 6.09.2001 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tegoż organu z dnia 18.II.1999 r. orzekającą o braku podstaw do rozpoznania u S. P. choroby zawodowej – uszkodzenia narządu słuchu. Tak więc Sąd w zaskarżonym wyroku dokonał oceny rozstrzygnięć organów administracyjnych w przedmiotowym zakresie, to znaczy czy zgodne są z prawem ich decyzje odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Omawiany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie wypowiadał się natomiast w kwestii wznowienia postępowania sądowo administracyjnego, podczas gdy powołane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które ten sąd miał naruszyć, dotyczą wznowienia postępowania sądowego. Oznacza to, że sąd nie stosując – a nawet nie mogąc w tej sprawie stosować – wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów nie mógł ich naruszyć. Poza przytoczonymi wyżej przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna nie wskazuje żadnych innych norm prawnych do których mógłby odnosić się zarzut ich naruszenia przez Sąd.
Z powyższych względów omawianą skargę kasacyjną należało na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło