OSK 1868/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), Barbara Gorczycka-Muszyńska, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B., A. G., E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 906/03 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od skarżących A. B. i E. B. solidarnie, na rzecz K. G. kwotę sto osiemdziesiąt zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. G. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2003r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Warszawskim z dnia 20 czerwca 2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej wybudowanego ogrodzenia wewnętrznego pomiędzy posesjami nr [...] położonymi przy ul. [...] w Warszawie oraz wybudowania szamba na terenie ww. posesji. W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej w sprawie decyzji doszło do przedwczesnego umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można było przyjąć, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Organy administracji ograniczyły się do ustalenia, że obecne usytuowanie szamba jest skutkiem niedawnego zniesienia współwłasności. W ocenie Sądu zabrakło w postępowaniu administracyjnym zbadania, a następnie uzasadnienia kiedy przedmiotowe szambo zostało zrealizowane, czy odpowiada warunkom pozwolenia na budowę i czy zgodne jest ze stosownymi przepisami prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły A. G., E. B. i A. B. – zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ i nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego z urzędu, czego skutkiem było uchylenie decyzji oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy poprzez pominięcie dowodu z akt sprawy dotyczących działki nr [...] Warszawie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnienie wniesionej skargi kasacyjnej stwierdzono, że organ w sprawie wybudowanego szamba nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, mogące potwierdzić usytuowanie szamba i legalność jego budowy. W aktach sądowych brak jest jednak akt sprawy złożonych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, które omyłkowo dołączono do sprawy 7/IV SA 905/03. W ocenie strony skarżącej należało z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, tj. ze wskazanych wyżej akt administracyjnych. Powyższa okoliczność stanowi o wykazaniu naruszenia przez Sąd art. 106 § 3 p.p.s.a. Zdaniem strony skarżącej Sąd wydając zaskarżony wyrok oparł się na szczątkowych kopiach dokumentów, nie wyjaśnił dokładnie całej sprawy i nie przeprowadził dowodu z całości akt, ponieważ akta były "omyłkowo" przełożone do innej sprawy o sygnaturze akt 7/IV SA 905/03, nie mógł więc prawidłowo ocenić sprawy opierając się na niepełnym materiale dowodowym. W złożonym sprostowaniu do skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, iż w skardze kasacyjnej niepoprawnie oznaczono numery działek. Postępowanie dotyczy bowiem działek nr [...], a nie jak błędnie podano działek nr [...]. K. G.działając przez swojego pełnomocnika złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zmarła skarżąca A. G.. Jej następcami prawnymi są obie współskarżące tj. E. B. i A. B., które reprezentując swe interesy jednocześnie weszły w miejsce zmarłej A. G.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy, (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej. To obowiązkiem autora skargi kasacyjnej w przypadku oparcia skargi na art. 174 pkt 2 ustawy o ppsa jest wskazanie, jaki konkretny przepis postępowania sądowo-administracyjnego naruszony został przez Sąd, a uzasadnienie tego naruszenia musi wykazywać istotny wpływ uchybienia procesowego na wynik sprawy. W sprawie niniejszej skarga kasacyjna sprowadza się w istocie do polemiki z ustaleniami Sądu w przedmiocie potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie i do kwestionowania zasadności uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, dokonanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej nie podniesiono jednak zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, a jedynie z uzasadnienia skargi wynika, że w ocenie autora skargi, zastosowanie tego przepisu było skutkiem naruszenia innych przepisów. Wskazanie w skardze jako podstawy kasacyjnej przepisu art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było chybione. Należy wyjaśnić, że art. 106 § 3 ustawy o ppsa wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowo-administracyjnym nowych dowodów. Przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z regulacji tej wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów przy czym - ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Nawet zatem w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowo-administracyjnym, to nie przeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu przez Sąd i uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania -nie mogłoby być oceniane jako naruszenie prawa procesowego, i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy. Wskazać też trzeba, iż sąd nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżonym aktem. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd winien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2001 r. V S.A. 2746/00 LEX nr 49958, wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2000 r. FSA 1/2000 ONSA 2001/1/1). Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż jak wskazał Sąd I instancji, organy administracyjne nie ustaliły, czy szambo zostało wybudowane zgodnie z przepisami tj. w szczególności czy zrealizowano je zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, kiedy zostało zrealizowane i czy zachowano wymogi związane z warunkami technicznymi. Trafne zwrócił uwagę Sąd w zaskarżonym wyroku na to, że brak jest ustaleń organu co do zgodności usytuowania szamba z projektem budowlanym znajdującym się w aktach. Wprawdzie błędnie przyjął Sąd I instancji, iż brak jest w aktach protokołu z wizji przy [...] , bowiem protokół z dnia 25. 05. 2000 r. z wizji przy ul[...], jak i z wizji z dnia 1. 08. 2001 r. przy [...]a znajdują się w aktach administracyjnych. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż treść protokołu z dnia 25. 05. 2000 r., tożsama jest z treścią mapy sytuacyjnej złożonej na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym przez skarżące. Zapisy umieszczone na tej właśnie mapie wraz z oświadczeniami skarżących złożonymi na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wskazują na istnienie rozbieżności co do usytuowania przedmiotowego szamba względem projektu budowlanego załączonego do akt sprawy. Tak więc, należy podzielić pogląd Sądu I instancji, iż umorzenie postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wybudowanego szamba, wobec niewyjaśnienia kwestii wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku było przedwczesne. W tych okolicznościach — uznać należy, że nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nieuzasadniony jest też zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy poprzez pominięcie dowodu z akt administracyjnych oraz zarzut, iż przesłane do sprawy akta "omyłkowo dołączono" do sprawy o sygnaturze akt 7/IV SA 905/03. Wskazane w skardze kasacyjnej akta administracyjne faktycznie są dość chaotycznie prowadzone, w takiej jednak postaci zostały przesłane i złożone przez organy. Komplet akt administracyjnych jest wspólny dla dwu spraw – zarówno dla sprawy o sygnaturze akt 7/IV SA 905/03, jak i sygn. akt 7/IV SA 906/03. Akta nie zostały więc "omyłkowo" przełożone, bowiem miały prawo być dołączone zarówno do jednej, jak i drugiej sprawy. Z przytoczonych wyżej względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i §18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2002 Nr 163 poz. 1348 ze zm.).