OSK 1956/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr.), Maria Wiśniewska, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Wr 515/04 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 8 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 lipca 2004 r., w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, co następuje: " W wyniku ponownego rozpoznania sprawy - wobec uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny – OZ we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 6.03.2002 r. – poprzednich decyzji – Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 22.05.2003 r. pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu przez ZW ZBOWiD we Wrocławiu decyzją z dnia 28.12.1983 r. – z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od 21.02.1946 – 31.12.1947 r." Decyzją z dnia 5 lipca 2004 r. wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia 22.05.2003 r. W ocenie organu nie budzi wątpliwości fakt, że Z. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, jako członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. W przepisach ustawy o kombatantach status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Polski. Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 15.01.2003 r. wynika, iż w aktach osobowych ORMO brak jest informacji o przynależności Z. K. do samodzielnych grup operacyjnych podporządkowanych dowództwu wojskowemu. Również dokumenty nadesłane przez ten Instytut w dniu 24.09.2002 r. nie potwierdzają podporządkowanie Z. K. dowództwu wojskowemu . Wręcz przeciwnie z oświadczeń świadków J. B. i W. Ł. wynika, że Z. K. brał udział w walkach U.P.A. w ramach ORMO wspólnie z Milicją Obywatelską. Nie ma więc zastosowania w niniejszej sprawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, który uznaje za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA i grupami Wherwolfu. Z. K. jako członek ORMO brał udział w walkach z różnymi ugrupowaniami zbrojnego podziemia wyłącznie współdziałając z organami Milicji Obywatelskiej. W tej sytuacji zasadnym jest pozbawienie go uprawnień kombatanckich zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach. Budując legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie narusza ona przepisu prawa. W art. 25 ust. 1 cyt. ustawy wprowadzony został tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 r. do czerwca 1947 r. Poza sporem jest, że Z. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu "udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od 21.02.1946 do 31.12.1947 r. "Z zaświadczenia W.U.S.W. w Rzeszowie z dnia 12.10.1983 r. i akt kombatanckich wynika, że w tym okresie brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem jako członek ORMO, którym był od 21.02.1946 r. do 31.12.1948 r. Powołując się na wyroki NSA i uchwałę tego Sądu z dnia 12.06.2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ORMO było organizacja społeczną powstałą w 1946 r. powołaną do współdziałania z Milicją Obywatelską. Z kolei Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie kasacyjne polega na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany. W myśl art. 174 cyt. ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej pociąga za sobą konieczność prawidłowego ich określenia w tejże skardze. Tak więc formułując zarzuty skargi kasacyjnej należy wskazać, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało. Nieodzownym elementem uzasadnienia skargi kasacyjnej jest bowiem poza przytoczeniem naruszonego przepisu wskazanie sposobu jego naruszenia i wyjaśnienie na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Podnosząc w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach (...) wnoszący skargę zarzucił sądowi dokonanie błędnej wykładni w/w przepisów. Przypomnieć w związku z powyższym należy, że naruszenie prawa materialnego przejawiające się w jego błędnej wykładni, polega na mylnym zrozumieniu, a więc wadliwej interpretacji treści normy prawnej wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. Podnosząc zarzut dokonania przez sąd błędnej wykładni przez art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 1 cyt. ustawy należało wskazać na czym polega wadliwa interpretacja tego przepisu przez sąd, a także wyjaśnić jak – zdaniem wnoszącego skargę – przepis ten powinien być rozumiany. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnych stwierdzeń w tym zakresie. Ogranicza się ono wyłącznie do prezentowania odmiennego niż sąd stanowiska dotyczącego oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego. Jest to kwestia wchodząca w zakres faktycznej podstawy rozstrzygnięcia a nie rozumienia zastosowanej normy prawnej. Tak więc mimo, że w skardze podniesiony został zarzut błędnej wykładni art. 25 ust.2 pkt 2 zd. 1 cyt. ustawy, w istocie przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja ograniczyła się do polemiki z ustaleniami dokonanymi przez organy a uznanymi przez sąd za prawidłowe, dotyczącymi faktu brania przez skarżącego udziału w walkach z U.P.A. z tym, że nie w ramach jednostek Wojska Polskiego. Tak sformułowane uzasadnienie zarzutu powoduje, że nie może on odnieść zamierzonego skutku. Podejmując próbę wykazania, że wskazany wyżej przepis został przez Sąd niewłaściwie zastosowany, wnoszący skargę kasacyjną wskazując ustalenia faktyczne – winien zarzucić sądowi naruszenie stosownych przepisów postępowania. Skarga kasacyjna tego rodzaju zarzutu jednakże nie zawiera. Brak zasadnego zarzutu zgłoszonego w ramach II podstawy kasacyjnej powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Ustaleń faktycznych sprawy nie można bowiem zwalczać poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego. Już tylko ubocznie należy zauważyć, że skarżący w pismach dołączonych do składanego w 1983 r. wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich podnosił, że brał udział między innymi w walce z oddziałami U.P.O. wspólnie z funkcjonariuszami M.O. i "pod ich kierownictwem". Dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po raz pierwszy skarżący podniósł, że brał udział w w/w walkach wspólnie z żołnierzami Wojska Polskiego, nie przedstawiając na te okoliczność żadnych dowodów. Pismo Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 13.01.2003 r. również nie potwierdziło udziału skarżącego w grupach operacyjnych podległych dowództwu wojskowemu. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione, na zasadzie art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.