OSK 221/04

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jakuba C. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 6 listopada 2003 r., II SA/Lu 843/03 w sprawie ze skargi Jakuba C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 20 września 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. W skardze kasacyjnej, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ Jakub Ch. zaskarżył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 6 listopada 2003 r., II SA/Lu 843/03, którym została oddalona skarga Jakuba Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 20 września 2001 r. stwierdzającą nieważność decyzji o zarejestrowaniu samochodu. Zaskarżony wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. decyzją z dnia 10 grudnia 1998 r. zarejestrował na wniosek Jakuba Ch. samochód marki Plymouth Voyager 3,3 kat. jako samochód ciężarowy specjalizowany. Samochód ten Jakub Ch. nabył jako ciężarowy od osoby, która sprowadziła ten pojazd z zagranicy jako osobowy, w którym usunęła rząd siedzeń i zamontowała siatkę towarową. Jakub Ch. dołączył do wniosku ocenę techniczną określającą ten samochód jako ciężarowy. Organ nadzoru z urzędu stwierdził nieważność decyzji o zarejestrowaniu samochodu na tej podstawie, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, ponieważ wbrew wskazanym przepisom art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów /Dz.U. 1996 nr 155 poz. 772 ze zm./, samochód ten został zarejestrowany jako ciężarowy, pomimo że nie zostało przedłożone świadectwo homologacji. Oddalając skargę Jakuba Ch. Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, że w przypadku sprowadzenia z zagranicy samochodu osobowego i dokonaniu w nim przeróbek, do zarejestrowania takiego samochodu jako ciężarowy, konieczne było uzyskanie świadectwa homologacji na ten typ pojazdu. W takiej sytuacji zarejestrowanie samochodu bez przedłożenia świadectwa homologacji rażąco naruszało prawo. W skardze kasacyjnej Jakub Ch. zarzucił naruszenie przepisów art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez oddalenie skargi pomimo nienależytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i uznanie, że wydanie decyzji o rejestracji samochodu nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a także naruszenie art. 328 par. 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA, poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku, w którym brak jest odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podniesiony w skardze kasacyjnej główny zarzut sprowadza się w istocie rzeczy do tego, że zdaniem skarżącego, ani organ nadzoru, ani Sąd nie dokonał oceny i nie wykazał, że w okolicznościach tej sprawy spełnione zostały warunki do stwierdzenia, że kwestionowana decyzja z dnia 10 sierpnia 1998 r. o zarejestrowaniu na nazwisko skarżącego samochodu marki Plymouth Voyager jako samochodu ciężarowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Wskazuje na to, zdaniem skarżącego, bardzo zwięzłe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym brak jest rozważań w tym zakresie. Zarzut ten jest uzasadniony. Z analizy uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu nadzoru wynika bowiem, że podstawą rozstrzygnięcia było stanowisko, że skoro istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to tym samym zarejestrowanie samochodu ciężarowego na wniosek skarżącego bez przedłożenia świadectwa homologacji stanowiło rażące naruszenie prawa. W stanowisku tym pominięta została całkowicie ocena, czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o rejestracji samochodu, kwestia obowiązku przedłożenia świadectwa homologacji w przypadku rejestrowania samochodu osobowego po przeróbkach jako samochodu ciężarowego była na tyle jednoznacznie unormowana, iż można przyjąć, że naruszenie tego obowiązku i zarejestrowanie samochodu bez świadectwa homologacji może być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego /przepisów prawnych/, na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa. Inaczej mówiąc nie jest wystarczające stwierdzenie, że określony przepis /przepisy/ należy rozumieć inaczej niż przyjął to organ wydający kwestionowaną decyzje, ale konieczne jest ponadto dokonanie oceny w okolicznościach sprawy, że to inne rozumienie treści przepisu /przepisów/ jest rażąco wadliwe. Decyzje stwierdzające nieważność decyzji wydane w tej sprawie takiej oceny nie zawierały. Nie można bowiem uznać za taką ocenę jedynie ogólnych rozważań odwołujących się do orzecznictwa sądowego i doktryny wyjaśniających pojęcie "rażącego naruszenie prawa", które zostało użyte w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Te ogólne rozważania, które przytoczył organ administracji, muszą być przeniesione na grunt konkretnej sprawy z dokonaniem oceny stosowania określonych przepisów, które miały zastosowanie w tej sprawie. Chodzi bowiem o ocenę, czy można mówić o rażącym naruszeniu przepisów, które miały zastosowanie w toku wydawania kwestionowanej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a nawet z odpowiedzi na skargę nie wynika w sposób jednoznaczny, czy organ dopatruje się wadliwości decyzji o rejestracji samochodu w tym, że w ogóle nie było świadectwa homologacji na ten samochód, czy w tym, że nie było jedynie świadectwa homologacji na ten samochód jako samochód ciężarowy, po dokonaniu określonych przeróbek w samochodzie osobowym. W tym stanie rzeczy nie jest jasne, czy zarzut rażącego naruszenia prawa organ odnosi do nie przedłożenia dodatkowego świadectwa homologacji w związku ze zmiana typu pojazdu z osobowego na ciężarowy, a wobec tego które przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego zostały naruszone i to w sposób rażący. Organ odnośnie tej kwestii zaprezentował niejednoznaczne stanowisko stwierdzając, że obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji w stanie faktycznym tej sprawy nie wynikał wprost z określonych przepisów, lecz obowiązek taki można było wywieść z analizy systemowej i celowościowej przepisów ustawy i rozporządzenia. W innym miejscu w uzasadnieniu decyzji stwierdza zaś, że "zagadnienie homologacji w tej sprawie nie ma decydującego znaczenia". Wobec wydania takiego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru, Sąd całkowicie pominął dokonanie oceny, czy w okolicznościach tej sprawy organ nadzoru wykazał, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem określonych przepisów prawa. Sąd rozpoznając skargę ograniczył się do stwierdzenia, że skoro istniał obowiązek przedłożenia świadectwa homologacji, to organ rejestrując samochód bez przedłożenia tego świadectwa rażąco naruszył prawo. W skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że Sąd nie odniósł się również do innych zarzutów podniesionych przez skarżącego, a w szczególności do zarzutu, że w okolicznościach tej sprawy, podstawy na które powołuje się organ nadzoru kwestionując decyzję o rejestracji samochodu mogły być rozpatrywane w postępowaniu wznowieniowym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Należy przy tym zwrócić uwagę, że nie jest zrozumiałe stanowisko organu, które można rozumieć w ten sposób, że nie ma znaczenia obowiązujący przepis, który stanowił, że obowiązek uzyskania świadectwa homologacji nie dotyczy pojazdu wyprodukowanego lub sprowadzonego z zagranicy /importowanego/ w ilości jednej sztuki rocznie, ponieważ orzecznictwo sądowe przyjmuje, iż unormowanie to wykracza poza normy upoważnienia ustawowego, a ponadto nie można wykluczyć, że importer sprowadził więcej niż jeden pojazd tego typu. Okoliczności te, wbrew stanowisku organu nadzoru, do których Sąd w ogóle nie odniósł się w zaskarżonym wyroku, mogą mieć istotne znaczenie przy ocenie, czy określone przepisy dotyczące rejestracji samochodu zostały naruszone i to w sposób rażący. Z przytoczonych wyżej względów, skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się uzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji. W toku ponownego rozpoznawania sprawy Sąd powinien także zwrócić uwagę, że po wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 20 września 2001 r., zostało wszczęte w stosunku do tej decyzji postępowanie wznowieniowe, w którym została wydana kolejna decyzja tego organu z dnia 23 lipca 2003 r.