OSK 265/04

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2004-05-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania renty inwalidzkiej, podczas którego prowadzono pozarolniczą działalność gospodarczą, może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jeśli osoba ta była zwolniona z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z uwagi na pobieranie renty?
Ratio decidendi
Okres pobierania renty inwalidzkiej, nawet jeśli w tym czasie prowadzono pozarolniczą działalność gospodarczą, nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Osoby pobierające rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co do zasady, nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, chyba że zgłoszą wniosek o objęcie tym ubezpieczeniem, czego w tej sprawie nie uczyniono.
Stan faktyczny
Marek D. ubiegał się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, jednak organ odmówił, wskazując na brak wymaganego 35-letniego stażu pracy. Do stażu nie zaliczono okresu pobierania renty inwalidzkiej, mimo że w tym czasie skarżący prowadził działalność gospodarczą. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów poprzez nieuwzględnienie okresu prowadzenia działalności gospodarczej jako okresu uprawniającego do zasiłku, argumentując, że podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tego tytułu, mimo zwolnienia z opłacania składek z powodu pobierania renty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marka D. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2003 r. II SA 3863/02 w sprawie ze skargi Marka D. na decyzję Wojewody M. z dnia 17 października 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę kasacyjną. Marek D. w skardze kasacyjnej, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, zaskarżył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2003 r., II SA 3863/02, którym została oddalona skarga na decyzje Wojewody M. z dnia 17 października 2002 r. odmawiającą przyznania Markowi D. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zaskarżony wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Marek D. został zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnego w dniu 7 września 2001 r. Z zasiłku dla bezrobotnego korzystał w okresie od 15 września 2001 r. do 15 marca 2002 r. W dniu 14 kwietnia 2002 r. Marek D. wystąpił o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda M. decyzją z dnia 17 października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 19 sierpnia 2002 r. odmawiającą przyznania Markowi D. prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ nie posiada okresu uprawniającego do zasiłku wynoszącego 35 lat, określonego w art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./. Organy ustaliły, że Marek D. posiada staż pracy wynoszący 34 lata, 9 miesięcy i 23 dni. Do tego stażu nie został zaliczony okres pobierania renty inwalidzkiej od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r. oraz okres pobierania renty inwalidzkiej od 10 sierpnia 1998 r. do 31 sierpnia 2001 r. Oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem Sąd podzielił stanowisko organów administracji orzekających w tej sprawie, iż okresu pobierania renty inwalidzkiej nie zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku. W skardze kasacyjnej jako podstawę kasacyjną wskazano naruszenie przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, polegające na tym, że wbrew temu przepisowi do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego nie został zaliczony okres od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r. W tym okresie skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą jako rzemieślnik, uzyskał dochód w wysokości co najmniej połowy najniższego miesięcznego wynagrodzenia za pracę i odprowadzał z tego tytułu należny podatek. Nie uiszczał w tym okresie składek na ubezpieczenia społeczne, ale to tylko z tego powodu, że w tym okresie był zwolniony od tego obowiązku, ponieważ otrzymywał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zwolnienie rencisty od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, nie może działać na jego niekorzyść w ten sposób, że wykonywana działalność gospodarcza nie zostanie zaliczona do okresu uprawniającego do zasiłku. Wskazuje na to brzmienie powołanego przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w którym mowa jest o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu i osiąganiu określonego dochodu, a nie opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Doliczenie okresu od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r. oznacza zaś, że skarżący spełniał warunek posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego wynoszący 35 lat. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania skargi kasacyjnej, w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Oznacza to, że ma zastosowanie także przepis art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc granice rozpoznania sprawy wyznaczają podstawy kasacyjne przytoczone w skardze kasacyjnej. Zarzuty naruszenia prawa przytoczone w skardze kasacyjnej nie są zasadne, pomimo że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie przedstawił pełnych rozważań uzasadniających stanowisko, iż okres od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r., w którym, jak twierdzi skarżący prowadził działalność gospodarczą, nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Jako uzasadnienie tego stanowiska przytoczony został jedynie argument, że okres ten nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku, ponieważ w tym okresie skarżący pobierał rentę inwalidzką. Naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy zatrudnienia, wnoszący skargę kasacyjną upatruje w tym, że wbrew temu przepisowi nie został zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku okres od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r., gdy skarżący pobierał rentę inwalidzka, ale także podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie skarżącego sporny okres od 10 lipca 1977 r. do 10 sierpnia 1998 r., w którym skarżący pobierał rentę inwalidzką, powinien być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku, ponieważ w tym okresie skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pomimo że nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Z tym stanowiskiem, w świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie można się zgodzić. To, czy wnoszący skargę Marek D. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 10 lipca 1997 r. do 10 sierpnia 1998 r. wymaga uwzględnienia obowiązujących w tym okresie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin /Dz.U. 1989 nr 46 poz. 250 ze zm./. Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy ubezpieczeniu społecznemu nie podlegają osoby prowadzące działalność określoną w art. 1 tej ustawy, które mają ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłoszą wniosek o objęcie ubezpieczeniem. Skarżący nie podnosił, że wniosek taki zgłosił po ustaleniu prawa do renty, a z zaświadczenia ZUS z dnia 20 września 2001 r., którego skarżący nigdy nie kwestionował wynika jednoznacznie, że podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności do dnia 7 lipca 1997 r. W tym stanie rzeczy nie można podzielić poglądu, że sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę, która pobiera rentę inwalidzką, uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż osoba ta podlegała ubezpieczeniu społecznemu i okres prowadzenia działalności gospodarczej przez taką osobę jest okresem, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło