OSK 374/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk /spr./, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej PIE w W. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 3136/01 w sprawie ze skargi PIE w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 9 października 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej w części dot. odpłatności za nabytą własność budynków i urządzeń oddala skargę kasacyjną. OSK 374/04 U z a s a d n i e n i e Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją (...) z dnia 9 października 2001 roku, po rozpatrzeniu wniosku PIE w W., na podstawie art. 127 par. 3 Kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 lipca 2001 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 stycznia 2000 r. w części dotyczącej odpłatności za nabytą /w ramach uwłaszczenia PIE/ własność budynków położonych w W. przy ul. D. 44/50. W uzasadnieniu decyzji Prezesa Urzędu przytoczono, że do uwłaszczenia jednostek badawczo rozwojowych mają zastosowanie: a/ przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /przy czym uwłaszczenie następuje w trybie decyzyjnym z dniem 5 grudnia 1990 roku/, 2/ przepis art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych zaś uwłaszczenie następuje w postępowaniu cywilnoprawnym. Decyzja Wojewody M. z dnia 26 stycznia 2000 r. o uwłaszczeniu PIE wydana została na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje odpłatność nabycia budynków, które nie zostały wzniesione ze środków własnych jednostki uwłaszczonej. Tym samym decyzja uwłaszczeniowa Wojewody M. odpowiada prawu. Z tych też względów, w ocenie Prezesa Urzędu, brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej /jak to ustalono w decyzji z dnia 10 lipca 2001 r./ a także uwzględnienia wniosku PIE, zgłoszonego na podstawie art. 127 par. 3 Kpa o ponowne rozpatrzenie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 roku, I SA 3136/01, oddalił skargę PIE w W. na ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 9 października 2001 roku. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 10 lipca 2001 r., są zgodne z prawem. Sąd podzielił stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że do uwłaszczenia jednostek badawczo rozwojowych ma zastosowanie zarówno przepis art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jak i przepis art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych. Są to bowiem dwa odrębne tryby uwłaszczenia. W warunkach sprawy doszło do uwłaszczenia skarżącego z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie art. art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który to przepis odpowiada unormowaniu z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./. Wobec wystąpienia skutków prawnych z dniem 5 grudnia 1990 roku, brak jest podstaw do kwestionowania uwłaszczenia z mocy prawa. To zaś oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania późniejsze unormowanie zawarte w przepisie art. 64 znowelizowanej ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych dotyczące, dotyczące innego terminu uwłaszczenia oraz innego trybu postępowania. Wszystkie te względy, zdaniem sądu uzasadniają oddalenie skargi. Od powyższego wyroku z dnia 28 listopada 2003 roku skargę kasacyjną, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Przemysłowy Instytut Elektroniki w Warszawie, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./. Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie rażącego naruszenia prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych /t.j. Dz.U. 1991 nr 44 poz. 194/ przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona, jeśli nawet pominąć, że odbiega od precyzji wniosek tej skargi o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 26 stycznia 2000 r. /bez wskazania i objęcia wnioskiem decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 10 lipca 2001 r. oraz z dnia 9 października 2001 roku o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej/. Chybiony jest jedyny w istocie zarzut skargi kasacyjnej, mający polegać na rażącym naruszeniu prawa materialnego tj. art. 64 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych. Nie sposób nie dostrzec, że powołany przepis nie stanowił podstawy rozstrzygnięć podjętych przez organy, a stanowisko to podzielił sąd. Otwartą zatem kwestią jest w ogóle pytanie czy można mówić o błędnej wykładni i niewłaściwym art. 64 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy z dnia 25 lipca 1985 r., który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia organów. W sprawie jednak sąd rozważał, podobnie jak uprzednio organ, dwie podstawy uwłaszczenia jednostek badawczo rozwojowych /na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 64 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych/ wobec czego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut podlega rozpatrzeniu. Wbrew jednak odmiennym twierdzeniom skargi kasacyjnej prawidłowe jest stanowisko sądu, że w sprawie nie ma zastosowania późniejsze /po dniu 5 grudnia 1990 roku/ unormowanie zawarte w przepisie art. 64 znowelizowanej ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach naukowo badawczych. Uszło bowiem uwadze wnoszącego skargę kasacyjną, jak to trafnie podniósł sąd w uzasadnieniu wyroku, że z woli ustawodawcy doszło do uwłaszczenia państwowych osób prawnych, a więc również jednostek badawczo rozwojowych, z dniem 5 grudnia 1990 roku /por. m.in. rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2000 r. I SA 716/99 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 113/. Uwłaszczenie to nastąpiło z mocy prawa zaś decyzja administracyjna, niezależnie od daty jej wydania, ma charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie powstanie ustawowego skutku prawnego na dzień 5 grudnia 1990 r. Właśnie ten aspekt sprawy /uwłaszczenie z mocy prawa/ wyłącza możliwość traktowania późniejszego unormowania z art. 64 powoływanej już ustawy o jednostkach naukowo badawczych jako lex specialis do uwłaszczenia dokonanego na dzień 5 grudnia 1990 r. Dlatego też podzielić należy stanowiskiem sądu o braku podstaw do kwestionowania uwłaszczenia z mocy prawa, zawartego w decyzji uwłaszczeniowej Wojewody M. z dnia 26 stycznia 2000 r. Już na marginesie dotychczasowych uwag dodać należy, że niewątpliwie trafnie podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż ustawodawca nie wykazał się konsekwencją w rozwiązywaniu problematyki uwłaszczenia jednostek badawczo rozwojowych. Nie oznacza to jednak i nie może oznaczać dopuszczalności "poprawiania" ustawodawcy przez sąd. W tym stanie rzeczy skoro podniesiony w kasacji zarzut okazał się nieuzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.