OSK 381/04

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zbigniewa S. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2003 r. II SA/Lu 94/03 w sprawie ze skargi Zbigniewa S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 18 grudnia 2002 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2003 r. oddalił skargę Zbigniewa S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 18 grudnia 2002 r. zwalniającą go ze służby celnej. Podstawą zwolnienia Zbigniewa S. ze służby był fakt, iż w dniu 23 października 2002 r. przekraczał granicę z Białorusi do Polski, przewożąc na polski obszar celny bez zgłoszenia do kontroli celnej, wyroby tytoniowe i alkoholowe bez oznaczeń polskimi znakami skarbowymi akcyzy, ponad dozwolone normy, a do odprawy zgłosił kanister paliwa. Oświadczył na granicy, że nie przewozi żadnych towarów akcyzowych. Dyrektor Izby Celnej uznał, że funkcjonariusz Zbigniew S. utracił wobec powyższego nieposzlakowaną opinię i zaufanie i dalsze pozostawienie jego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że podstawą wydanej decyzji jest art. 26 pkt 10, art. 27 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o służbie celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./, a art. 26 pkt 10 i art. 27 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że można zwolnić ze służby funkcjonariusza celnego, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych. Ustawodawca pozostawił organowi administracji określenie i wskazanie ważnych przyczyn, z którymi związane jest, że pozostawanie w służbie celnej nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych i przyczyny te zostały spełnione. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył Zbigniew S. za pośrednictwem adwokata. Skarżący zarzuca naruszenie przez sąd orzekający prawa materialnego przez zastosowanie w stosunku do skarżącego art. 26 pkt 10 i art. 27 ust. 1 ustawy o służbie celnej i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 18 grudnia 2002 r. Zdaniem skarżącego stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie nie jest słuszne i sprzeczne jest z przepisami ustawy o służbie celnej. Skarżącemu zarzucono popełnienie przestępstwa umyślnego polegającego na próbie przemytu wyrobów akcyzowych. Czyny tego rodzaju wymagają przeprowadzenia stosownego postępowania natury karno-skarbowej, wniesienia aktu oskarżenia oraz wydania wyroku przez sąd. Tego rodzaju zachowanie funkcjonariusza jest przewidziane w art. 25 ust. 3 ustawy i stanowi samodzielną przyczynę zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej. Stan faktyczny nakazywał zastosowanie tej podstawy, a nie jak podał Dyrektor Izby Celnej art. 26 pkt 10 i 27 ust. 1 ustawy. W postępowaniu organu administracji wystąpiła dowolność zmierzająca do obejścia przepisów i ich nadinterpretację, którą następnie sąd podzielił w wyroku. Przepis art. 26 pkt 10 może mieć zastosowanie w przypadku innych przyczyn niż określone w art. 25 i art. 26 pkt 1-9 ustawy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było inne uregulowanie, to zdaniem skarżącego nie zawarłby w ustawie przepisu art. 25. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o oddalenie skargi i podniósł, że zwolnienie Zbigniewa S. nastąpiło wskutek jego zachowania naruszającego zasady etyki służby celnej. Przemyt znacznej ilości wyrobów akcyzowych oraz złożenie fałszywego oświadczenia stanowi uzasadnioną podstawę do uznania, że funkcjonariusz utracił nieposzlakowaną opinię wymaganą przy pełnieniu służby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W skardze kasacyjnej nie zostało wykazane, aby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 2 grudnia 2003 r. naruszał prawo skutkujące jego uchylenie. Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o służbie celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./ normuje kiedy ustaje stosunek służbowy funkcjonariusza celnego. W art. 25 ustawy przewidziane zostały przyczyny, kiedy zachodzą okoliczności, że organ celny musi zwolnić funkcjonariusza ze służby. Między innymi w myśl par. 2 pkt 3 tego przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby, jeżeli został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie. Natomiast w art. 26 ustawy zostały określone przypadki, kiedy organ celny może, ale nie musi zwolnić funkcjonariusza ze służby. Poza przypadkami określonymi w pkt 1-9 art. 26 w pkt 10 tego przepisu ustawodawca określił, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić, jeżeli nie zachodzi przypadek z pkt 1-9, ale dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych. Zwolnienie ze służby celnej w trybie tego ostatniego przepisu wymaga zasięgnięcia opinii związku zawodowego funkcjonariuszy celnych. Warunek ten został spełniony i Związek Zawodowy Funkcjonariuszy i Pracowników Służby Celnej w piśmie z dnia 28 października 2002 r. wypowiedział się w przedmiocie zachowania skarżącego na granicy, uznając, że tego rodzaju postawa funkcjonariusza jest naganna, niezgodna z zasadami etyki i funkcjonariusz powinien ponieść tego konsekwencje. Mając na uwadze treść przepisu art. 25 i art. 26 ustawy o służbie celnej nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przepis art. 26 pkt 10 nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie wobec określenia w art. 25 par. 1 innych przyczyn skutkujących zwolnienie funkcjonariusza ze służby, między innymi, jeżeli został funkcjonariusz skazany wyrokiem, a zachowanie skarżącego jest natury karno-skarbowej. Art. 26 pkt 10 ustawy dotyczy sytuacji, kiedy organ ze względu na postępowanie /zachowanie/ funkcjonariusza uzna, że nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków i ocena ta nie jest związana z popełnieniem przez funkcjonariusza czynu karalnego. W świetle tego przepisu organ może zwolnić funkcjonariusza ze służby, gdy zachowanie funkcjonariusza dyskwalifikuje go, co do wykonywania obowiązków służbowych. Taka sytuacja zachodzi, jak słusznie przyjął sąd w niniejszej sprawie. Funkcjonariusz celny, który przewozi przez granicę towary akcyzowe na polski obszar celny w ilości niedopuszczalnej i których nie zgłosił do odprawy celnej, a potem paszportowej nie może dać gwarancji, że należycie będzie wykonywał swoje obowiązki na stanowisku, które zajmuje. Stanowisko zajęte w tym zakresie przez sąd, jak i przyjęte przez organy i sąd podstawy prawne zwolnienia funkcjonariusza ze służby są prawidłowe. Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.