OSK 56/04

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej (...) Ruchu Ekologicznego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Bydgoszczy z dnia 3 października 2003 r. SA/Bd 2893/03 w sprawie ze skargi (...) Ruchu Ekologicznego na uchwałę Rady Miasta T. z dnia 27 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 3 października 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy, oddalił skargę (...) Ruchu Ekologicznego na uchwałę Rady Miasta T. z 27 czerwca 2002 r. w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczącego obszaru w rejonie ulic: Żółkiewskiego, Łukowej i Skłodowskiej-Curie. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem skargi Stowarzyszenia Handlowców "M." w T., lecz została oddalona wyrokiem z 6 maja 2003 r. z powodu braku naruszenia interesu prawnego skarżącego. Rozstrzygnięcie to nie powoduje niedopuszczalności skargi (...) Ruchu Ekologicznego. Skarga ta podlega jednak oddaleniu, gdyż wnoszący ją podmiot "nie ma własnego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały". Uchwała dotycząca planu zagospodarowania przestrzennego wpływa na sferę prawną właścicieli nieruchomości objętej tym planem, a także ewentualnie - właścicieli nieruchomości sąsiednich. Strona skarżąca nie powołała się na to, aby była właścicielem takich nieruchomości. Działając dla dobra ogólnego, strona skarżąca ma interes faktyczny, ale nie ma legitymacji skargowej do kwestionowania aktu prawa miejscowego uchwalonego zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze kasacyjnej Ruch Ekologiczny stwierdza, że zaskarżony wyrok "nie ustosunkował się do treści skargi i w tym sensie nie rozstrzygnął kwestii, która była przedmiotem zaskarżenia". Kwestionuje ustalenie Sądu o braku własnego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Podkreśla, że jego interes prawny wynika ze statutowych celów Stowarzyszenia. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy inwestycji, która jest szczególnie szkodliwa dla środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Mimo stosunkowo krótkiego okresu obowiązywania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, instytucja skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym została już stosunkowo obszernie przedstawiona w literaturze, a także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przede wszystkim w postanowieniu z dnia 16 marca 2004 r. /FSK 209/04 - dotychczas nie publikowane/ Naczelny Sąd Administracyjny sformułował niektóre, zasadnicze wymagania przesądzające o dopuszczalności skargi kasacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że zarówno w literaturze dotyczącej skargi kasacyjnej określonej w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykorzystano dorobek judykatury, a także doktryny dotyczących kasacji w postępowaniu cywilnym, uregulowanym w kodeksie postępowania cywilnego. Według w zasadzie jednolitych poglądów doktryny i orzecznictwa, art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadził dwojakiego rodzaju wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Po pierwsze - powinna odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego wymienionymi w art. 46 i art. 47 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie - skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne, właściwe dla niej, a sprowadzające się do: 1. oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, 2. wskazania, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, 3. przytoczenia podstaw kasacyjnych, 4. zamieszczenia wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia, 5. oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma procesowego (art. 46-47 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stanowi braki, które mogą być uzupełnione w trybie art. 49 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli natomiast chodzi o wymagania drugiego rodzaju przewidziane tylko dla skargi kasacyjnej, wymienione w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po wyrazie "oraz", to ich niespełnienie nie podlega sanacji, co w konsekwencji czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. W niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny przytoczone wyżej zasady w pełni podziela. Za przyjęciem tych zasad przemawia szereg argumentów przytaczanych już zresztą w literaturze i orzecznictwie i wynikających z regulacji zamieszczonej nie tylko w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale także w innych przepisach dotyczących skargi kasacyjnej o zwłaszcza art. 174-175 i art. 183, statuujących ją jako środek prawny sformalizowany. Skarga kasacyjna Ruchu Ekologicznego zawiera oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, bo określa wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Bydgoszczy, który kwestionuje. Nie formułuje natomiast, jak tego wymaga art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosku o uchylenie lub zmianę tego wyroku. Jest to zaś niezbędne do wyznaczenia granic skargi kasacyjnej, w ramach których podlega ona rozpoznaniu. Już ten brak skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia. Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera określenia podstaw kasacyjnych zgodnie z wymaganiami wymienionymi w art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przytacza wprawdzie niektóre przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym czy ustawy o samorządzie gminnym, ale brak wskazania, jaki wpływ miało zastosowanie tych przepisów na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku. Dopiero na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyznaczonej dla rozpoznania skargi kasacyjnej, pełnomocnik strony skarżącej sformułował /sprecyzował/ podstawę tej skargi według wymaganych zasad, zarzucając naruszenie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona ma prawo do przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych w postaci nowej argumentacji. Przepis ten nie uprawnia natomiast do późniejszego /po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej/ rozszerzenia podstaw kasacyjnych, czy też ich późniejszego powoływania /określania, precyzowania/. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 180 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odrzucić skargę kasacyjną. Art. 180 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje odrzucenie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Możliwe jest jednak wydanie takiego rozstrzygnięcia na rozprawie, z uwagi na treść art. 90 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.