OSK 751/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz /spr./, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2004 r. r. sygn. akt II SA 3816/03 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. odstępuje od obciążenia J. R. zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – uwzględniając skargę J. R. – wyrokiem z dnia 11 lutego 2004 r. II SA 3816/03 uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2003 r. [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2003 r. [...], która nakazano O. B.-R. E. w K. – zarządzającemu budynkiem przy ul. [...] mieszczącym siedzibę P. O. T. U. R. E. i prowadzącemu księgę wejść do budynku – wykonanie wobec J. R. obowiązku informacyjnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926), lecz odmówiono uwzględnienia wniosku w szerszym zakresie obejmującym również żądanie usunięcia danych J. R. ze zbioru prowadzonego przez O. Sąd uznał, że objęte skargą decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 23 ust. 1 pkt 5 i 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Nie wyjaśniono bowiem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym statusu służb O. zajmujących się zbieraniem danych drogą legitymowania osób oraz charakteru prawnego tej działalności mającej m.in. na celu ochronę poufnych danych komputerowych, zatem informacji niejawnych. Ponadto przyjęto, że do O. odnosi się tzw. klauzula usprawiedliwionego celu (art. 23 ust. 1 pkt 5), podczas gdy Instytut jest jednostką państwową i uznano za niezbędny (w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 4) długi, bo roczny, okres przechowywania danych, chociaż nie ustalono, czy zbiór danych został zarejestrowany. Sąd uznał ponadto, że – jeżeli sam skarżący żądał uchylenia decyzji w całości – uwzględnienie żądania nie stanowi orzeczenia na niekorzyść skarżącego, o jakim mowa w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W skardze kasacyjnej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 3 ust. 2 oraz art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, przez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu w pierwszym przypadku, że O. jest jednostką państwową i dlatego nie jest uprawniony do przetwarzania danych w świetle powołanego przepisu, w drugim przypadku zaś na przyjęciu, że O. przetwarza dane dłużej niż jest to niezbędne, a ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez wydanie orzeczenia na niekorzyść J. R. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. R. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. O. B.-R. G. E. w K., biorący udział w postępowaniu administracyjnym i będący adresatem wydanej w sprawie decyzji, który – w świetle art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – był uczestnikiem postępowania sądowego na prawach strony, nie został zawiadomiony o postępowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zachodzi zatem nieważność postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 powoływanej już ustawy, stąd orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 186 tej ustawy bez odniesienia się do zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż pozbawienie strony możności obrony swych praw powoduje, że ocena wydanego w nieważnym postępowaniu wyroku jest bezprzedmiotowa, jeżeli – niezależnie od jej wyniku – wyrok podlega uchyleniu. Na mocy art. 207 § 2 powoływanej ustawy odstąpiono od obciążenia J. R. zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego – jak o to wnosił w swoim piśmie z dnia 30 września 2004 r. – uznając, że ten przepis znajduje zastosowanie ze względu na szczególny charakter wydanego w sprawie wyroku.