OSK 9/04

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Alicja Plucińska – Filipowicz, Edward Janeczko /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. SA z siedzibą w P. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA 801/01 w sprawie ze skargi E. SA z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) oddala skargę kasacyjną 2) oddala wniosek J. F i K. F. o zasądzenie kosztów OSK 9/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym wyrokiem z 28 kwietnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę "E." S. A. w P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Poznańskiego z [...] o zwrocie działki Nr [...], części działki Nr [...] oraz części działki Nr [...] położonych w P. przy ul. W. i odmowie zwrotu części działek Nr [...] i Nr [...] z zobowiązaniem osób, na rzecz których następuje zwrot, do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że zgodnie z planem realizacyjnym określającym granice lokalizacji inwestycji – zasadnicza szkoła zawodowa – część działek Nr [...], [...] i [...] znajdowała się poza obszarem objętym tą lokalizacją. Szkołę wybudowano na działce Nr [...] wykorzystując jedynie część działek Nr [...] i [...] na cele związane z działalnością Szkoły. Pozostały teren jest w części wykorzystywany jako tymczasowy parking dla potrzeb spółki "E." a w części stanowi teren wokół S.. Terenu tego nie można traktować jako części infrastruktury towarzyszącej szkole. To samo dotyczy parkingu dla potrzeb Przedsiębiorstwa "E.". Tereny te podlegają zwrotowi. Nie jest wiążąca opinia biegłego A.G. co do wykorzystania gruntów na cel zgodny z decyzją wywłaszczeniową , gdyż biegły został powołany do ustalenia wartości gruntów. Prawidłowo ustalono wysokość odszkodowania, które mają zwrócić współwłaściciele. Nie mają zastosowania przepisy Prawa wodnego z 1974 r. w sprawie dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarga kasacyjna E. – P. S.A. z siedzibą w P. zarzuca naruszenie: 1. art.136 ust.3, 137 ust.1 i 2 w związku z art.216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wobec braku przesłanek uzasadniających zwrot nieruchomości, 2. 2. art. 7, 77 § 1, 80 kpa w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wskutek braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 3. art.328 § 2 kpa w związku z art.59 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez brak wyjaśnienia przyczyn odmowy mocy dowodowej dowodom wskazanym przez skarżącego. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Skarga zawiera przedstawienie stanu sprawy przez wskazanie, że decyzją z dnia [...] dokonano zatwierdzenia planu realizacyjnego inwestycji – Zasadnicza Szkoła Zawodowa w P.. Dnia [...] zawarto umowę sprzedaży nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w której po stronie nabywcy wystąpiło Przedsiębiorstwo "E." w P. Zdaniem skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok bezzasadnie "utożsamił cel inwestycji z jej nazwą. Tymczasem plan zagospodarowania terenu dotyczący inwestycji obok posadowienia budynków szkoły, uwzględniał inne cele: trafostacja, wiata magazynowa, tereny zielona, nowa terasa S. J., budowa ulicy i parkingów. Wynikało to również z opinii Prez.RN Miasta Poznania z [...] Między innymi utworzenie nowego koryta S. stanowiło niezbędny warunek wybudowania obiektu szkoły. Skarga kasacyjna wymienia działania dokonane na poszczególnych działkach oznaczonych numerami: [...], [...], [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powołane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczą: art.136 ust.3 – o możliwości żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, zaś art.137 ust.1 i 2 - o możliwości zwrotu części nieruchomości i pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu . Artykuł 216 nakazuje natomiast stosować odpowiednio przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, między innymi do nieruchomości nabytych na podstawie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz.64 ze zm.). Ma to zaś znaczenie o tyle, że w niniejszej sprawie chodzi o zwrot nieruchomości nabytych właśnie na podstawie umowy określonej w art.6 cytowanej wyżej ustawy. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, powołane w skardze kasacyjnej stanowiły między innymi materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kwestionowanych w skardze decyzjach, następnie aprobowanych przez zaskarżony wyrok oddalający skargę. Podstawy skargi kasacyjnej zostały więc sformułowane prawidłowo. Nie są one jednak usprawiedliwione z następujących względów. Na tle tych przepisów istotne znaczenie mają ustalenia w zakresie zbędności zwracanych nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu, a w tej sprawie – w umowie dotyczącej nabycia zwracanych nieruchomości. W związku z tym skarga kasacyjna również prawidłowo zawiera przedstawienie zarzutu o naruszeniu art.7, 77 i 80 kpa, które miały zastosowanie nie tylko w postępowaniu administracyjnym, ale również w postępowaniu sądowym, a to wobec brzmienia obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego wyroku art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), Ten zarzut, naruszenia wspomnianych przepisów kpa, nie jest jednak także usprawiedliwiony, bo w niniejszej sprawie brak podstaw do kwestionowania przez sąd kasacyjny ustaleń w zakresie zbędności nieruchomości na cel określony w wywłaszczeniu zwracanych nieruchomości. Przesądza to tym samym o bezzasadności zarzutów o naruszeniu art.136 ust.3, 137 ust.1 i 2 w związku z art.216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wiadomo na tle przepisów ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonywanie ustaleń potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy należało przede wszystkim do organów administracji z kontrolą, w oznaczonym zakresie, dokonywaną przez sąd administracyjny. W tej mierze, zakres ingerencji sądu kasacyjnego jest ograniczony, bo sąd ten może kwestionować dokonane ustalenia jedynie w przypadku naruszenia przepisów i to wskazanych w skardze kasacyjnej, jako podstawa tej skargi (art.183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określanego dalej skrótem p.p.s.). W niniejszej sprawie te ustalenia, dotyczące, jak już zaznaczono, zbędności zwracanych nieruchomości, nie naruszają przepisów postępowania i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 p.p.s.). Cel wywłaszczenia został określony w akcie notarialnym z dnia [...] (zrównanym w skutkach w zakresie zwrotu z decyzją o wywłaszczeniu). Chodzi tu o § 3 tego aktu, w którym powołano decyzję z [...] zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji w postaci "Zasadniczej Szkoły Zawodowej" w P. przy ulicy D. Cel wywłaszczenia, jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wiązał się więc z budową tej szkoły. Taką inwestycję określała również decyzja z [...]. W zakresie celu wywłaszczenia (nabycia) są to dokumenty decydujące. Takiego znaczenia nie mają natomiast inne dokumenty, a w szczególności, co powołano w skardze kasacyjnej, opinia określonego Wydziału z 9 listopada 1972 r. nie będąca przecież rozstrzygnięciem jako forma prawna działania organu administracji. Skarga kasacyjna w uzasadnieniu w miarę precyzyjnie określa zagospodarowanie poszczególnych działek. To zagospodarowanie, dotyczące działek (lub ich części) podlegających zwrotowi obejmowało infrastrukturę, ale nie związaną bezpośrednio z samą inwestycją polegającą na budowie szkoły. Słuszne jest więc stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do tego, że nie można traktować "jako części infrastruktury towarzyszącej zasadniczej szkole zawodowej" uregulowania koryta strumienia i urządzenia ciągu pieszego lub tymczasowego parkingu, bez względu na to jaki podmiot urządzenia wykonał. Wobec zatem braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art.184 p.p.s.). W razie oddalenia skargi kasacyjnej, art.204 przewiduje zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego jedynie na rzecz organu i skarżącego. J. i K. F. nie należą do kategorii tych podmiotów. Ich wniosek o zasądzenie kosztów należało więc oddalić.