OSK 930/04
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2004-12-08
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Joanna Runge-Lissowska, Elżbieta Stebnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, ale oczekuje na jego nabycie w drodze zasiedzenia, może skutecznie wnieść zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zarzut do projektu planu może wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu. Brak tytułu prawnego do nieruchomości, nawet w sytuacji oczekiwania na jego nabycie przez zasiedzenie, nie uprawnia do wniesienia zarzutu, a jedynie do wniesienia protestu. Sąd administracyjny nie naruszył prawa procesowego, nie zawieszając postępowania, gdyż ocena zgodności z prawem uchwały organu administracji publicznej dotyczy stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania.Stan faktyczny
Skarżąca M. N. G. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przeznaczenie działek nr 12 i 13 na cele komunikacyjne. Rada Gminy Warszawa-Centrum odrzuciła ten zarzut jako protest. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej działki nr 12, do której skarżąca posiadała tytuł własności (stwierdzony zasiedzeniem), a w pozostałym zakresie skargę odrzucił. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od części wyroku dotyczącej działki nr 13, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną M. N. G. Zasądzono od M. N. G. na rzecz Rady Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska /spr./, Elżbieta Stebnicka, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt IV SA 4516/02 w sprawie ze skargi M. N. G. na uchwałę Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 9 października 2002r. Nr [...] w przedmiocie protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną ; 2. zasądza od M. N. G. na rzecz Rady Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
OSK 930/04 UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20.04.2004 r. sygn. akt IV SA 4516/02, po rozpatrzeniu skargi M. N. G. na uchwałę Rady Gminy Warszawa-Centrum z dnia 9.12.2002 r. Nr [...] w przedmiocie protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: stwierdził nieważność tej uchwały w części dotyczącej działki nr 12, a w pozostałym zakresie skargę odrzucił.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd podał, że M. N. G. wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osady Siekierki, kwestionując przeznaczenie działek nr 12 i 13 na cele komunikacyjne, a Rada Gminy Warszawa-Centrum traktując ten zarzut jako protest odrzuciła go wskazaną wyżej uchwałą i że w toku postępowania administracyjnego skarżąca przedłożyła odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 11.12.2001 r. sygn. akt I Ns 1597/00 o stwierdzeniu zasiedzenia działki nr 12 z dniem 2.12.1992 r., natomiast żadnego tytułu do działki nr 13 nie wykazała, poza zawiadomieniem o terminie posiedzenia sądowego w przedmiocie zasiedzenia.
Powołując się na regulację art. 24 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. N r 15, poz. 139 ze zm.) Sąd podkreślił, że zarzut do projektu planu może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w tym projekcie. Wobec tego, że M. N. G. dysponowała tytułem własności do działki nr 12, miała interes prawny wynikający z tego prawa do wniesienia zarzutu, gdyż działka ta oznaczona jako teren mieszkaniowy, została przeznaczona na poszerzenie drogi publicznej, parking i przystanek autobusowy, co stanowi naruszenie jej interesu prawnego.
W takiej sytuacji zakwalifikowanie zarzutu jako protestu stanowiło naruszenie prawa – stwierdził Sąd. Odnosząc się zaś do części uchwały dotyczącej działki nr 13 Sąd uznał, że wobec braku jakiegokolwiek tytułu prawnego do niej, zastrzeżenia M. N. G.do projektu planu w tej części stanowiły protest, a na uchwałę w sprawie odrzucenia protestu skarga nie przysługuje, a takie stanowisko utrwaliło się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podkreślając, iż roszczenie o ustanowienie prawa własności do nieruchomości gruntowej nie daje interesu prawnego w postępowaniu planistycznym.
Skargę kasacyjną od tego wyroku w części dot. działki nr 13 wniosła M. N. G., reprezentowana przez adwokata, domagając się jego zmiany i stwierdzenia nieważności uchwały w tej części lub uchylenia go w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów postępowania art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, iż prowadzone przez M.N. G. postępowanie sądowe co do tytułu do działki nr 13 nie daje interesu prawnego w postępowaniu planistycznym, wychodząc z założenia, iż złożony do Sądu Rejonowego wniosek ma charakter roszczenia o ustanowienie prawa, podczas gdy dotyczy on nabycia prawa własności przez zasiedzenie, co następuje z mocy prawa z upływem określonego terminu. Skarżąca termin ten wskazała na 2.10.2000 r. i wobec tego była uprawniona do złożenia zarzutu – podkreślono w skardze. Naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu skarżąca dopatrzyła się w tym, że Wojewódzki Sąd nie rozpatrzył wniosku z dnia 1.04.2004 r. o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia sprawy cywilnej, co stanowiło naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Rada m.st. Warszawy wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) upoważnia do wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia w nim przyjęte. Z przepisu tego wynika zatem, że aby zastrzeżenia złożone przez określony podmiot do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogły być uznane za zarzuty, podmiot ten musi legitymować się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Brak takiego tytułu nie może powodować uznania tych zastrzeżeń za zarzut, mogą być uznane tylko za protest, o którym mowa w art. 23 ust. 1 tej ustawy.
M. N. G. w dniu składania zastrzeżeń do projektu planu nie legitymowała się żadnym tytułem do działki nr 13, tytułem takim nie mogła wykazać się również ani w dacie podejmowania przez Radę Gminy uchwały w sprawie tego zastrzeżenia w dniu 9.10.2002 r., ani w dacie rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jej skargi na tę uchwałę. Przesądzało to o tym, że zgłoszonych zastrzeżeń co do przeznaczenia działki nr 13 w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można było uznać za zarzut. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył zatem art. 24 ust. 1 cyt. ustawy uznając, że zasadnie Rada Gminy zastrzeżenie dot. przeznaczenia działki nr 13 zakwalifikowała jako protest.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że taka ocena Sądu wynikała z błędnego założenia, iż M. N. G. służy roszczenie o ustanowienie prawa do nieruchomości, gdy tymczasem idzie o nabycie prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie. Jeśli zgodzić się ze skarżącą w tej kwestii, to nie wpłynęło to na błędną wykładnię cyt. art. 24 ust. 1. M. N. G. tytułem prawnorzeczowym do działki nr 13 nie legitymuje się, nie posiada bowiem prawomocnego orzeczenia właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia prawa własności tej nieruchomości. Tylko tytuł prawny do nieruchomości uprawniałby ją do wniesienia zarzutu, gdyż z niego wynika interes prawny do jego złożenia, bo tylko taki tytuł może zostać naruszony projektowanymi ustaleniami planu.
Zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 cyt. ustawy jest zatem nietrafny.
Zgodzić natomiast należy się z zarzutem skargi kasacyjnej, że Sąd powinien był ustosunkować się do wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym, gdyż było to naruszenie prawa procesowego, jednakże nie można zgodzić się z oceną, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Odróżnić oczywiście należy nieustosunkowanie się Sądu do wniosku od nieuwzględnienia go. Sąd ustosunkować się do wniosku powinien i brak odniesienia był naruszeniem, jednakże bez wpływu na wynik, jak powiedziano, natomiast nieuwzględnienie wniosku, niezawieszenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i kontrola ta sprowadza się do badania zgodności z prawem w stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej.
W niniejszej sprawie w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały M. N. G. nie posiadała tytułu prawnego do działki nr 13 (na marginesie należy dodać, że nie posiada go do dziś) i wobec tego jej zastrzeżenia mogły być uznane tylko za protest.
Zawieszenie postępowania przez Sąd nie miałoby uzasadnienia prawnego, skoro w dacie wydania uchwały nie było tytułu i taki stan rzeczy podlegał ocenie.
Taki więc zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest również niezasadny.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 i 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło