OSK 970/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Janina Antosiewicz Małgorzata Stahl (spr) Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dariusza C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Lu 813/03 w sprawie ze skargi Dariusza C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 12 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną. Sygn.akt OSK 970 / 04 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r. /3/II SA/Lu 813/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Dariusza C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 12 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienia od służby. Pełnomocnik adwokat Krzysztof S., w imieniu skarżącego wniósł skargę kasacyjną zarzucając wyrokowi: 1. naruszenie prawa materialnego - przepisu art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. nr 72 poz. 802/ przez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego spraw przez przyjęcie, że w odniesieniu do D. C. zaistniała "inna : ważna przyczyna" w rozumieniu tego przepisu umożliwiająca zwolnienie go ze służby oraz 2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – przepisu art.145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w B. w toku postępowania przepisów procesowych a w szczególności przepisów art. 6, 7, 9, 10 par. 1, 61 par. 4, 77 par. 1, 79 par. 1, 80 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego, przez co pozbawiono skarżącego udziału w postępowaniu i obrony swojego słusznego interesu co skutkuje również nieważnością postępowania oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w postępowaniu wszczętym i prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej powinny mieć - z uwagi na charakter decyzji o zwolnieniu ze służby - zastosowanie przepisy Kpa a w przypadku skarżącego od tych przepisów odstąpiono. Skarżącego powiadomiono o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków z uwagi na wszczęcie przeciw niemu postępowania karnego, ale decyzja o zawieszeniu nie spełnia warunku powiadomienia strony o toczącym się postępowaniu gdyż była jedynie konstatacją faktu wszczęcia postępowania karnego. Jej konsekwencją nie było postępowanie wyjaśniające ani dyscyplinarne. Skarżący złożył jedynie wyjaśnienia przed urzędnikiem Izby Celnej odnoszące się do wydarzenia z dnia 8 maja 2003 r., kiedy to skarżący jako młodszy kontroler celny w stopniu służbowym aplikanta celnego wykonywał czynności na terenie Granicznego Przejścia Drogowego w T. i była to jedyna czynność w jakiej uczestniczył. Organ prowadzący postępowanie był zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia : stanu faktycznego sprawy, czego nie zrobił a ponadto skarżący nie był informowany o okolicznościach mogących mieć wpływ na jego prawa i obowiązki i nie brał udziału w postępowaniu. Po raz pierwszy skarżący mógł się zapoznać z aktami sprawy w Sądzie w dzień rozprawy. Zawierały one zeznania osób i dołączone dokumenty których nie znał a to potwierdza, że nie brał udziału w postępowaniu dowodowym i że naruszone zostały powołane wyżej przepisy Kpa o postępowaniu dowodowym i możliwości zapoznawania się z aktami. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest powiązany z zarzutem naruszenia prawa procesowego a mianowicie nieuwzględnienia przez Sąd faktu, że z uwagi na pozbawienie strony udziału w postępowaniu /art. 145 par. 1 pkt 4a Kpa/ została spełniona przesłanka przewidziana w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Te wywody, wskazujące na uchybienia organu prowadzącego postępowanie zakończone decyzją zwalniającą skarżącego ze służby, wykazują że Sąd pominął te uchybienia, co w rezultacie prowadziło do naruszenia przez ten Sąd wskazanych przepisów. Decyzja podejmowana na podstawie art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej ma charakter uznaniowy a brak właściwego postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego nie dawał podstaw do przyjęcia, że zachodziła ważna przyczyna zwolnienia ze służby. Kompilacja dokumentów nieznanych skarżącemu nie mogła stanowić podstawy do uznania decyzji za legalną a w konsekwencji do oddalenia skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że skarżący w dniu 8 maja 2003 r. nierzetelnie przeprowadził kontrolę celną w wyniku czego doszło do próby wprowadzenia na polski obszar celny towarów nie zgłoszonych do odprawy o wartości szacunkowej 130.336 zł. W tej sytuacji Dyrektor uznał, że dalsze pozostawanie D. C. na służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych, zważywszy na szczególne okoliczności sprawy a w szczególności to, że ujawniony towar znajdował się w miejscach łatwo dostępnych, których skontrolowanie nie wymagało szczególnych umiejętności, specjalistycznego sprzętu czy szczególnych warunków. Zachowanie funkcjonariusza spowodowało utratę zaufania do niego a w konsekwencji zwolnienie ze służby. Postępowanie wyjaśniające było przeprowadzone wnikliwie i wszechstronnie, zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu a stanowisko organu zostało w decyzji odpowiednio uzasadnione. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 par. 1 Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jedną z przesłanek nieważności postępowania sądowego jest sytuacja gdy strona była pozbawiona możności obrony swych praw. W przypadku gdy skarżący wniósł skargę i osobiście wraz z pełnomocnikiem uczestniczył w rozprawie podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argument nieważności postępowania jest oczywiście chybiony. Argument ten byłby chybiony także w stosunku do postępowania administracyjnego w którym brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę wznowienia postępowania a nie jego nieważności. Skarga kasacyjna, zgodnie z przepisem art. 174, musi być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym przypadku przepisu art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. /Dz.U. nr 72 poz. 802 ze zm./ nie może być uznany za zasadny. Jak wynika z akt sprawy, a zwłaszcza uzasadnienia zaskarżonej decyzji i materiału dowodowego, w sprawie zaistniały "inne ważne przyczyny" w rozumieniu powołanego przepisu które sprawiły, że dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantowało należytego wykonywania obowiązków służbowych i skutkowało utratą zaufania do skarżącego. Dyrektor Izby Celnej szczegółowo uzasadniając decyzję 12 czerwca 2003 r. i decyzję z dnia 26 maja 2003 r. i wykazując szczególne okoliczności sprawy granic uznania nie przekroczył. Sąd administracyjny nie bada uznania administracyjnego a jedynie to, czy miało ono miejsce i czy granice tego uznania nie zostały przekroczone. Tak też postąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny i tym samym zarzut powyższy nie miał usprawiedliwionych podstaw. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, czyli zarzut nieuchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy zachodziła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją argument oparty na braku udziału strony w postępowaniu nie może być uznany za zasadny. Strona składała wyjaśnienia przed urzędnikiem celnym w sprawie incydentu z dnia 8 maja 2003 r., od decyzji z dnia 2 czerwca 2003 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w którym nie podnosiła argumentu nieznajomości akt sprawy. W takiej sytuacji nie można mówić o nieuczestniczeniu strony w postępowaniu a tym samym zarzut naruszenia przez Sąd powołanego wyżej przepisu nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.