OW 111/04
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2004-09-30
Skład orzekający: Roman Hauser, Elżbieta Stebnicka, Zygmunt Niewiadomski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest dopuszczalny, gdy przedmiotem sprawy nie jest kwestia z zakresu administracji publicznej rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu nie ma organu właściwego do jej załatwienia?Ratio decidendi
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega odrzuceniu, jeśli nie zaistniała sytuacja prawna mogąca zostać uznaną za spór kompetencyjny w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spór kompetencyjny wymaga, aby sprawa miała charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, była zindywidualizowana, należała do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musiał brać udział organ właściwy do jej załatwienia.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między P. S.A. Inspektorat w P., Z. w P., a Urzędem Skarbowym w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wypłaty świadczeń za utracony ekwiwalent pieniężny za węgiel. Wnioskodawca wskazywał na różne organy i sądy, które uznawały się za niewłaściwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do NSA. NSA rozpoznał wniosek, badając jego dopuszczalność.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka Zygmunt Niewiadomski Protokolant Agnieszka Kwiatkowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między P. S.A. Inspektorat w P., Z. w P., a Urzędem Skarbowym w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wypłaty świadczeń za utracony ekwiwalent pieniężny za węgiel postanawia odrzucić wniosek
M. K. wystąpił w dniu 20 lutego 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem, w którym domaga się "ustalenia organu właściwego do załatwienia sporu negatywnego". We wniosku nie określono precyzyjnie organów, które uważają się za niewłaściwe do rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy. Ze tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 15 marca 2004 r. wezwał M. K. do wykazania, że odpowiedni organ odmówił rozpoznania sprawy lub do wskazania, które z organów pozostają w sporze kompetencyjnym dotyczącym załatwienia sprawy.
W piśmie z dnia 18 marca 2004 wnioskodawca podał, że "sprawa sporów miedzy organami a sądem dotyczyła: Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. Inspektoratu w Przemyślu, Urzędu Skarbowego w Przemyślu oraz Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. Oddziału Okręgowego w Rzeszowie". M. K. wskazał również, że sprawę załatwiono na drodze sądowej przed Sądem Wojewódzkim w Przemyślu i Sądem Apelacyjnym w Rzeszowie. Według wnioskodawcy "P. nie uwzględnia decyzji Ministra i Urzędu, zaś sądy uznają się za niewłaściwe do załatwienia sprawy wskazując na NSA."
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy w dniu 11 maja 2004 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego postanowił uznać się niewłaściwym i przekazać sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Inspektorat P. S.A. w P. w piśmie z dnia 16 września 2004 r. poinformował, iż wnioskodawca w dniu 14 lipca 1989 r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego doznał poważnych obrażeń ciała, skutkujących całkowitą utratą zdolności do pracy zarobkowej. Począwszy od dnia wypadku ubezpieczyciel wypłaca poszkodowanemu na bieżąco ekwiwalent pieniężny za węgiel, w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy wartością tego ekwiwalentu, jaka przysługiwałaby poszkodowanemu jako pracownikowi a wysokością ekwiwalentu należnego renciście i wypłacanego przez ZUS. Ekwiwalent za węgiel jest jednym z elementów wynagrodzenia i stanowi część utraconych dochodów pracownika. Wyrokiem z dnia 19 listopada 1992 r, jak pisze dalej Inspektorat P. S.A. w Przemyślu, Sąd Apelacyjny w Rzeszowie przyznał poszkodowanemu dalsze zadośćuczynienie w kwocie 150.000.000 zł. W pozwie z dnia 24 lutego 1998 r. i ostatecznie sprecyzowanym żądaniu w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 1999 r. poszkodowany domagał się zasądzenia dalszych roszczeń na łączną kwotę 47.500 zł. Wszystkie roszczenia powoda zostały oddalone.
M. K. w piśmie z dnia 15 września 2004 r. wniósł raz jeszcze
o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego "pomiędzy P. S.A. Inspektorat w Przemyślu, ZUS w Przeworsku a Urzędem Skarbowym w P." Wnioskodawca wnosi ponadto o "rozpatrzenie kwestii prawnej dotyczącej obciążeń renty uzupełniającej jako pokrzywdzony po wypadku 14 lipca 1989 r. następującymi elementami: składki emerytalne, składki rentowe, składki chorobowe, składki chorobowe, składki zdrowotne, składki podatek."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej ustawy p.p.s.a.) stanowi, iż sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i miedzy samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sprawy te należą do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy p.p.s.a.
Negatywny spór kompetencyjny, a na istnienie takowego M. K. wskazuje - występuje wtedy, gdy żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy. Tym samym, powstaje taka sytuacja prawna, w której co do zakresu działania organów państwowych istnieje rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych (tak np.: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis 2004).
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem sprawy o załatwienie której występuje wnioskodawca przed Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. Inspektorat w P., Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Urzędem Skarbowym w P. jest wysokość ekwiwalentu pieniężnego za węgiel i związane z tym kwestie naliczania podatku od renty uzupełniającej oraz odprowadzanie składek emerytalnych, rentowych, chorobowych i zdrowotnych.
Istota sporu kompetencyjnego polega na tym, że sprawa, w której powstał spór kompetencyjny musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż nie zaistniała sytuacja prawna, która mogłaby zostać uznana za spór kompetencyjny w rozumieniu art. 4 ustawy p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku w związku z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło