SA 645/80

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Zbigniewa K. na decyzję Wojewody Legnickiego z dnia 17 października 1980 r. w przedmiocie pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz zgodnie z art. 208 Kpa zasądził od Wojewody Legnickiego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Decyzją z dnia 7 maja 1977 r. Zbigniew K. uzyskał pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce położonej w G. przy ul. B. pod nr 29. Na skutek właściciela sąsiedniej nieruchomości Jana L., decyzją z dnia 17 września 1980 r. Naczelnik Miasta G. wstrzymał roboty budowlane przy wznoszeniu więźby dachowej, zobowiązując jednocześnie inwestora do zmiany projektu więźby dachowej na stropach i uzgodnienia tego projektu z Wydziałem Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w G. od dnia 30 września 1980 r. W dniu 19 września 1980 r. architekt zatwierdził poprawiony projekt więźby dachowej, niemniej jednak Urząd Miejski w G. - pismem z dnia 24 września 1980 r. - powiadomił zainteresowane strony, że warunkiem rozpoczęcia wstrzymanych robót będzie pisemna decyzja zezwalająca na ich wznowienie. Podjęcie tej decyzji nastąpić miało po przeanalizowaniu wyników ekspertyz opracowanych na zlecenie zainteresowanych stron. Pismem z dnia 10 października 1980 r. Naczelnik Miasta G. zawiadomił Zbigniewa K. oraz Jana L., że zezwala na kontynuację robót z uwzględnieniem zmian naniesionych w dokumentacji technicznej uzgodnionej z architektem miejskim. Pismo to, noszące cechy decyzji administracyjnej, zawierało rozważania dotyczące trafności opinii biegłych inż. Stanisława K. oraz inż. Stanisława T. i reasumując stwierdza, że kontynuowanie robót według prawidłowej dokumentacji więźby dachowej gwarantuje właścicielowi sąsiedniej nieruchomości odpowiedni dostęp do naświetlenia słonecznego ściany budynku. Na skutek odwołania Jana L. Wojewoda L. decyzją z dnia 17 października 1980 r. nakazał wstrzymanie robót budowlanych do czasu przedstawienia nowego projektu, który by nie naruszał interesów osób trzecich, a nadto uzależnił uprawnienie do dalszego kontynuowania robót od decyzji Naczelnika Miasta, który ma zatwierdzić nową wersję dokumentacji budynku. Wojewoda L. przyjął - jak wynika z uzasadnienia tej decyzji - że z opinii obu biegłych można wnioskować, że dach o zmienionym profilu spowoduje faktycznie ograniczenie dostępu światła dziennego do pomieszczeń Jana L., a kontynuacja robót narusza prawa Jana L., jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, a ponadto, że dalsza kontynuacja budowy spowoduje naruszenie normatywów budowlanych w tym m.in. par. 36 ust. 1 pkt 10 i par. 119 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/. Od decyzji powyższej wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniew K., zarzucając m.in., że zaskarżona decyzja nie uwzględnia, iż w sprawie zostały wydane dwie opinie biegłych, przy czym wnioski wypływające z tych opinii nie pokrywają się, a wręcz przeciwnie - są diametralnie różne; że w decyzji nie wskazuje się, w jakim zakresie kwestionuje się dokumentację techniczną i co wymaga zmiany lub uzupełnienia; że pomija się w decyzji i ocenie stanu faktycznego tę okoliczność, iż Jan L. wybudował dom o 1,18 m bliżej posesji skarżącego niż to wynikało z dokumentacji technicznej i wreszcie, że z zaskarżonej decyzji wynika szczególny brak znajomości prawa, skoro w uzasadnieniu decyzji Wojewoda Legnicki powołuje się na rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., które to rozporządzenie nie może mieć zastosowania w sprawie powyższej, gdyż wchodzi w życie dopiero z dniem 1 stycznia 1981 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. - wnosząc o jej oddalenie - w istocie rzeczy dopiero teraz dokonał oceny opinii obu biegłych i wskazał, że za jedynie właściwą można uznać opinię biegłego Stanisława K. Zainteresowany w sprawie Jana L., zarówno w piśmie z dnia 17 grudnia 1980 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i na rozprawie przed tym Sądem wskazywał, iż decyzja z dnia 17 października 1980 r. jest decyzją zgodną z prawem i jedynie opinia biegłego Stanisława K. może być przedmiotem prawidłowych ustaleń, a nadto podniósł, że w trakcie budowy Zbigniew K. dokonał samowolnej zmiany projektu budynku, powiększając projektowany budynek o jedną kondygnację. Stwierdził jednocześnie, że gdyby Zbigniew K. wznosił budynek zgodnie z decyzją z dnia 7 maja 1977 r. i nie dokonał zmian w projekcie, to przy istniejącym usytuowaniem obu budynków nie miałyby miejsca naruszenia przepisów prawa budowlanego ze strony realizującego budowę Zbigniewa K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę Zbigniewa K. należy uznać za uzasadnioną. Wbrew stanowisku przyjętemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 17 października 1980 r. opinie biegłych - inż. Stanisława T. z dnia 10 października 1980 r. oraz Stanisława K. z dnia 27 października 1980 r. - nie są zbieżne, lecz wręcz przeciwnie - zawierają odmienną ocenę zagadnienia spornego między stronami, czynią odmienne ustalenia faktyczne i zawierają różne wnioski końcowe. Tak więc według opinii inż. Stanisława T. naświetlenie ścian trwa 3 godziny i 15 minut, gdy tymczasem według inż. Stanisława K. trwa 2 godziny, natomiast według zainteresowanego wynikiem sporu Jana L. - 2 godziny i 20 minut. Biegły inż. Stanisław T. dochodzi do wniosku, że odległość między sąsiednimi budynkami wynosi 6 m, została ona zmieniona przez budowę na posesji przy ul. B. nr 27, gdyż budynek ten jest wybudowany o 1,18 m bliżej granicy posesji nr 29 niż to przewidywał zatwierdzony plan usytuowania, gdy tymczasem biegły inż. Stanisław K., przyjmując jako właściwą również odległość 6 metrów, nie stwierdza faktu wybudowania budynku na posesji nr 27 w odległości mniejszej od posesji nr 29 niż to przewidywał projekt budowlany. Wnioskiem końcowym biegłego inż. Stanisława T. jest stwierdzenie, że "z racji wymogów naświetlenia nie zachodzą żadne warunki i przesłanki zmian na budowie przy ul. B. nr 29", natomiast biegłego inż. Stanisława K. - "aby nie powiększać nieprawidłowości posadowienia budynku Zbigniewa K., należy zaprojektować jego zamknięcie przez stropodach lub dach spadzisty o kącie nachylania połaci 27 stopni ze ścianami szczytowymi od strony ogrodu i ulicy". Niedostrzeżenie tych istotnych różnic w opiniach obu biegłych, zaniechanie w toku postępowania administracyjnego skonfrontowania obu tych opinii, a wreszcie nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do tych tak istotnych kwestii, czyni nieodpartym zarzut obrazy art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa, co stanowi o naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa. Należy dodatkowo wskazać, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż zgodnie z par. 286 rozporządzenia wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1981 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda Legnicki powinien - stosownie do art. 77 Kpa - ocenić w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W szczególności - w nawiązaniu do art. 5 ust. 1 pkt 5 i 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ - ocenić, czy wznoszony budynek zapewnia odpowiednie oświetlenie budynku sąsiedniego zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i normami; ocenić, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia spornego problemu ma okoliczność, że minimalna szerokość działek Zbigniewa K. i Jana L. jest znacznie mniejsza od tej, jaką przewiduje tabela nr 2 do par. 7 załącznika do zarządzenia nr 9 Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 stycznia 1974 r. w sprawie wskaźników i wytycznych dla terenów mieszkalnych w miastach /Dziennik Budownictwa z 1975 nr 2 poz. 2/, a wreszcie rozważyć, czy obliczany przez biegłego inż. Stanisława T. sposób nasłonecznienia elewacji uprzywilejowanej, dokonany na podstawie zasad wyrażonych w par. 6 cytowanego załącznika, jest trafny, skoro - jak wynika z treści tego przepisu - dotyczy on zabudowy wielorodzinnej. Ocena stanu faktycznego powinna też być dokonana w świetle par. 96 ust. 2 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dziennik Budownictwa nr 10 poz. 44 ze zm./, który przewiduje, że ściana lub dach przeciwległego budynku nie mogą zmniejszać kąta padania światła więcej niż o 27 procent, to jest nie mogą przekraczać swoją wysokością połowy odległości od okna, jeżeli stanowi ono jedyny dostęp powietrza i światła o niezbędnej powierzchni. Ponowne rozpatrzenie sprawy będzie też wymagało ustosunkowania się i oceny tych okoliczności faktycznych, które wskazują na to, że Zbigniew K. nie wznosi budynku zgodnie z decyzją z dnia 7 maja 1977 r. zezwalającą na budowę, a wzniesiony już budynek przez Jana L. nie znajduje się w miejscu określonym na planie. Dopiero rozważenie tych wszystkich okoliczności pozwoli Wojewodzie Legnickiemu na wydanie decyzji odpowiadającej celom przewidzianym w art. 6 i art. 7 Kpa. Aczkolwiek strony nie podnosiły w procesie problemu dopuszczalności skargi w świetle art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 4 poz. 8/, to jednak Sąd - nie będąc związany granicami skargi w świetle art. 206 Kpa - rozważał też problem daty wszczęcia postępowania, dochodząc do wniosku, że datą tą jest 16 września 1980 r., tj. data pisma Jana L. o wstrzymanie budowy, które skłoniło władze administracyjne do wydania decyzji z dnia 17 września 1980 r. Decyzja z dnia 7 maja 1977 r., mocą której Zbigniew K., uzyskał pozwolenie na budowę, nie może być traktowana jako wszczynająca postępowanie w sprawie będącej przedmiotem skargi.