SA/Bd 372/03
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2003-06-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie przebudowanego obiektu budowlanego, znajdującego się na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności, organ administracji ma obowiązek uwzględniać sprzeciw współwłaścicieli i czy inwestor musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, nawet jeśli został on samowolnie przebudowany, nie jest wymagane od inwestora legitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestie własnościowe i spory z tym związane nie są brane pod uwagę przy rozstrzyganiu o pozwoleniu na użytkowanie, a wszelkie roszczenia z tego tytułu powinny być dochodzone przed sądem powszechnym. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie potwierdza jedynie techniczną akceptację wykonanych robót budowlanych, nie przesądzając o kwestiach własnościowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody K.-P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. o pozwoleniu na użytkowanie przebudowanego budynku gospodarczego. Współwłaściciele kwestionowali zakres przebudowy, brak zgody wszystkich współwłaścicieli oraz konieczność wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji uznały, że przebudowa nie narusza przepisów, a prawo do dysponowania nieruchomością nie jest wymagane w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przy udziale (...) sprawy ze skargi Wojciecha K. i Janusza R. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia 17 października 2002 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego - oddala skargę
Decyzją z dnia 27 marca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał Barbarze i Markowi P. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia przebudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 41/7 w K. do stanu zgodnego z prawem. W szczególności organ administracji nakazał im wykonać inwentaryzację budowlaną, określającą usytuowanie obiektu budowlanego względem granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych z zaznaczeniem części obiektu, w której dokonano zmian, zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, jego dotychczasową konstrukcję, konstrukcję po zmianach oraz dane techniczno-użytkowe i opinię techniczną, potwierdzającą możliwość użytkowania obiektu po wykonanych zmianach. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało, że przebudowany budynek znajduje się na działce, której współwłaścicielami w równych udziałach są poza Barbarą i Markiem P. także Zofia i Marian B., Urszula i Janusz R. oraz Bożena i Wojciech K., że na nieruchomości tej znajduje się budynek gospodarczy, w którym współwłaściciele nieruchomości użytkują oddzielnie cztery części oraz, że Barbara i Marek P. swoją część przebudowali w ten sposób, że zlikwidowali wnękę w ścianie frontowej, którą zastąpili dwuskrzydłowymi drewnianymi wrotami, i naprawili pokrycie dachowe. W uzasadnieniu decyzji wskazano też, że w trakcie przeprowadzonych oględzin budynku nie stwierdzono zmiany sposobu jego użytkowania.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli Bożena i Wojciech K. oraz Urszula i Janusz R. Z odwołania wynikało, że odwołujący się twierdzą, że przebudowa miała szerszy zakres niż przyjęto to w decyzji z dnia 27 marca 2002 r. W szczególności przebudowa miała według odwołujących się polegać na zmianie konstrukcji fundamentów i ścian oraz dobudowy dodatkowych fundamentów i płyty betonowej w celu kontynuowania dalszej rozbudowy. Odwołujący się twierdzili też, że przebudowa ma na celu zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz kwestionowali jej prowadzenie bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Rozpoznając odwołanie (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 marca 2002 r., zmieniając ją jedynie w części określającej termin wykonania nałożonych obowiązków, ustalając ten termin na dzień 31 maja 2002 r. Uzasadniając decyzję podzielono ustalenia organu pierwszej instancji. Wyjaśniono też, że w postępowaniu, które prowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie było wymagane wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, że fakt wylania płyty betonowej nie był dotychczas zgłaszany przy czym wobec jego zgłoszenia może on być przedmiotem odrębnego postępowania.
W dniu 17 maja 2002 r. Marek i Barbara P. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, do którego dołączyli inwentaryzację budowlaną. Po zawiadomieniu stron postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie Bożena i Marek K. oraz Janusz R. zgłosili swoje uwagi zawarte w piśmie z dnia 22 lipca 2002 r. i 14 sierpnia 2002 r. Z pism tych wynikało, że uważają oni, iż dokonano rozbudowy budynku gospodarczego, wymagającej pozwolenia na budowę. Twierdzili oni w szczególności, że Barbara i Marek P. połączyli dwa budynki, jeden drewniany drugi murowany, w jedną całość. Ponadto z pism tych wynikało, iż ich autorzy protestują przeciwko wykonaniu robót budowlanych bez ich zgody, podnosząc przy tym, że naruszono tym ich interes, zakłócając stosunki sąsiedzkie i utrudniając im życie.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2002 r. Starosta M. udzielił Barbarze i Markowi P. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Uzasadniając swoją decyzję organ administracji stwierdził, że po zapoznaniu się z dokumentacją i stanowiskiem stron oraz po przeprowadzeniu oględzin budynku uznał, iż zmodernizowany budynek nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, interesów osób trzecich oraz nie wpływa ujemnie na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty.
Odwołanie od decyzji Starosty wnieśli Wojciech K. i Janusz R. Odwołujący się podnosili, że przebudowa budynku została dokonana bez ich zgody. Wywodzili przy tym, że inwestor powinien był legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Twierdzili też, że ich interesy zostały naruszone przez zajęcie pod rozbudowę części ich nieruchomości. Dowodem tego mają być inwentaryzacja budynku przed i po rozbudowie, akty notarialne i wpisy w księdze wieczystej.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda K.-P. decyzją z dnia 17 października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielając ustalenia organu pierwszej instancji organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że nie istnieje wymóg wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2000 r., podjęty w sprawie SA/Sz 720/99.
W skardze skarżący Wojciech K. i Janusz R. zarzucili naruszenie ich prawa własności oraz Prawa budowlanego. Uzasadniając to twierdzenie odwołali się do swych pism z postępowania administracyjnego. Twierdzili też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działał, jak to ujęli, "nie w oparciu o udokumentowaną wiedzę", o czym ma świadczyć postanowienie z dnia 15 stycznia 2002 r., którym wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego, będącego przedmiotem niniejszej sprawy oraz to, że kilka spraw prowadził pod jednym numerem korespondencji. Skarżący zarzucili też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zapoznał się z aktami sprawy. Na dowód tego powołali szereg pism wytworzonych w czasie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Ze skargi oraz wcześniejszych pism skarżących wynika, że zasadniczą kwestią jest możliwość udzielenia Barbarze i Markowi P. pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, znajdującego się na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności, bez zgody wszystkich współwłaścicieli. Występujący w sprawie problem dotyczy zatem obowiązku wykazania się przez samowolnego inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie przebudowanego obiektu budowlanego. Wojewoda K.-P. podejmując zaskarżoną decyzję przyjął, że w przypadku udzielania pozwolenia na użytkowanie samowolnie przebudowanego obiektu budowlanego obowiązek taki nie istnieje. Tezę tę wywiódł z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2000 r. wydanego w sprawie SA/Sz 720/99. Zgadzając się, co do zasady z tym poglądem należy jednakże zauważyć, iż powołane orzeczenie zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, a więc w innej sytuacji prawnej. Nie mniej również pod rządami obecnie obowiązującego Prawa Budowlanego przyjmuje się, że kwestie własności nieruchomości nie są istotne w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Przyjęto tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. wydanego w sprawie IV SA 2561/00. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m.in., że przepisy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. regulujące instytucję pozwolenia na użytkowanie nie wymagają od inwestora spełnienia warunku legitymowania się prawem do terenu przeznaczonego pod określonego rodzaju zainwestowanie, gdyż decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się po spełnieniu obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 51 Prawa budowlanego oraz po dokonaniu odpowiednich sprawdzeń, co stwierdza się w protokole z tej czynności. W tym uzasadnieniu stwierdzono też, że spory dotyczące prawa do terenu oraz korzystania z niego nie są z woli ustawodawcy brane pod uwagę przy rozstrzyganiu spraw o pozwolenie na użytkowanie; wszelkich roszczeń z tego tytułu strona skarżąca może natomiast dochodzić przed sądem powszechnym.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przedstawiony pogląd podziela. W związku z tym stwierdzić należy wyraźnie, iż fakt, że podczas udzielania Barbarze i Markowi P. pozwolenia na użytkowanie przebudowanego przez nich obiektu budowlanego nie uwzględniono sprzeciwu współwłaścicieli nieruchomości, na której ten obiekt się znajduje, nie ma znaczenia w świetle przepisów Prawa budowlanego i w związku z tym nie może przesądzać o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy też wyraźnie stwierdzić, że udzielenie Barbarze i Markowi P. pozwolenia na użytkowanie nie ma żadnego znaczenia dla stosunków własnościowych. Decyzja ta nie przesądza zatem np., że to oni są wyłącznymi właścicielami przebudowanego budynku. Decyzja ta przesądza jedynie o tym, że z technicznego punktu widzenia przeprowadzone roboty budowlane można zaakceptować. Wszelkie kwestie własnościowe są nadal otwarte.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę, jako niezasadną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło