SA/Bk 1036/95

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1996-12-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawcy gruntów rolnych pochodzących ze zlikwidowanych Państwowych Gospodarstw Rolnych, które po likwidacji zostały przekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a nie Państwowemu Funduszowi Ziemi, przysługuje zwolnienie od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym?
Ratio decidendi
Dzierżawcy gruntów rolnych pochodzących ze zlikwidowanych Państwowych Gospodarstw Rolnych, które po likwidacji zostały przekazane bezpośrednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a nie weszły do Państwowego Funduszu Ziemi, nie przysługuje zwolnienie od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Zwolnienie to dotyczy wyłącznie gruntów przejmowanych z Państwowego Funduszu Ziemi.
Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił podatnikom zwolnienia od podatku rolnego na 5 lat z tytułu trwałego zagospodarowania gruntów dzierżawionych od Agencji Rolnej Skarbu Państwa, argumentując, że grunty te nie pochodzą z Państwowego Funduszu Ziemi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję wójta i umorzyło postępowanie, uznając, że decyzja była wydana bez podstawy prawnej, ale jednocześnie stwierdziło, że zwolnienie podatnikom nie przysługuje. Podatnicy wnieśli skargę do NSA, domagając się zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników.

Pełny tekst orzeczenia

Grunty dzierżawione przez podatnika podatku rolnego od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, po likwidacji państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, nie są gruntami Państwowego Funduszu Ziemi, ani też gruntami przejętymi z tego Funduszu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dzierżawcy takich gruntów nie przysługuje zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym Wójt Gminy W. decyzją z dnia 2 czerwca 1995 r. (...), wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /t.j. Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431./, postanowił nie zastosować zwolnienia od podatku rolnego na okres 5 lat z tytułu trwałego zagospodarowania gruntów dzierżawionych od Agencji Rolnej Skarbu Państwa, Oddział w S., przez panów A.K., H.O. i R.S. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zwolnienie przysługuje z tytułu objęcia w trwałe zagospodarowanie gruntów, Państwowego Funduszu Ziemi i gruntów przejętych z tego Funduszu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Dzierżawione przez zainteresowanych grunty pochodzą ze zlikwidowanego Państwowego Gospodarstwa Rolnego w W. Zakład Rolny B.G., a zatem nie zostały przejęte do Państwowego Funduszu Ziemi, stąd też nie przysługuje zwolnienie. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli zainteresowani podnosząc, iż odmowna decyzja wójta nie jest zgodna z duchem ustawy oraz nie bierze pod uwagę faktu, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa pełni obecnie identyczne funkcje, jakie pełnił wcześniej PFZ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 24 lipca 1995 r. (...) uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie, gdyż stało się ono bezpodmiotowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ ustawa przewidując zwolnienia w art. 12 ust. 1 pkt 4 nie zawiera podstawy do wydawania decyzji w przedmiocie zwolnień. W przypadku zwolnień ustawowych organ podatkowy nie obejmuje gruntów zwolnionych w decyzji /nakazie/ o wymiarze podatku, natomiast gdyby organ nie uwzględnił zwolnienia, zainteresowani mogliby skutecznie odwoływać się od takiej decyzji. Organ odwoławczy uważa wszakże, iż zainteresowanym zwolnienie nie przysługuje, ponieważ zwolnienie nie obejmuje gruntów rolnych przejętych do Zasobu po zlikwidowanych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uchylił decyzję i umorzył postępowanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zainteresowani wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie im zwolnienia w podatku rolnym. Zdaniem skarżących przysługuje im zwolnienie w podatku rolnym, ponieważ grunty rolne pochodzące ze zlikwidowanych PGR z chwilą utworzenia Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nie mogły być przekazane do Państwowego Funduszu Ziemi, bowiem w tym czasie fizycznie on już nie istniał. Faktycznie zaś wszystkie dotychczasowe funkcje Funduszu przejęła Agencja która, będąc instytucją powierniczą, wykonuje prawo własności i inne prawa na rzecz Skarbu Państwa. A zatem grunty po zlikwidowanych PGR należy traktować jako grunty przejęte z PFZ. Nadto skarżący opisują zły stan przejętego gospodarstwa oraz zakres zaangażowania środków własnych w jego prowadzenie, co uzasadnia udzielenie ulgi podatkowej, aby umożliwić dalsze inwestycje w rozwój gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Grunty dzierżawione przez skarżących nie należą do kategorii gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, ani gruntów przejętych z tego Funduszu do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a tylko z tytułu przejęcia takich gruntów w trwałe zagospodarowanie przysługuje zwolnienie w podatku rolnym. Grunty dzierżawione przez skarżących są gruntami państwowymi, które do dnia likwidacji PGR pozostawały z zarządzie tego PGR, a po jego likwidacji zostały przekazane bezpośrednio Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, nie wchodząc do zasobu gruntów Państwowego Funduszu Ziemi. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżącym zwolnienie nie przysługuje ponieważ dotyczy ono jedynie gruntów przejmowanych w zagospodarowanie bezpośrednio, lub pośrednio - poprzez Zasób Własności Rolnej - z Państwowego Funduszu Ziemi, a nie innych kategorii gruntów państwowych. Zaangażowanie finansowe skarżących w podnoszenie poziomu gospodarstwa może stanowić podstawę do ubiegania się o udzielenie ulg inwestycyjnych w podatku rolnym nie stanowi jednak podstawy do zwolnienia w oparciu o przepis art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest zgodne z dyspozycją przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, albowiem decyzja wydana przez organ I instancji była decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Dlatego też organ odwoławczy zasadnie uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło