SA/Bk 1799/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Czesławy G.-C. i Wandy S. na decyzję Wojewody P. z dnia 26 października 2001 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołań Wandy S., Czesławy G.-C., Andrzeja Marka B., Kazimierza Cz. oraz Józefa W. od decyzji Prezydenta Miasta B. (...) z dnia 25.04.2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "RK" w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o pow. zabudowy 1.330,1 m2, powierzchni użytkowej 5.275 m2, kubaturze - 20.190,5 m3 wraz z przebudową i budową przyłączy infrastruktury technicznej /gaz, energetyka, telekomunikacja, wod.-kan., c.o., deszczowa/, wewnętrzną instalacją gazową i ww. mediami na działkach położonych przy ul. A. w B., Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organu przedstawił, co następuje: W dniu 25.01.2000 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "RK" w B. złożyła wniosek w Urzędzie Miejskim w B. o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach oznaczonych nr geod. 2/20, 19, 32, 35, 36, 38, 430/1 i 430/2 położonych przy ul. A. w B. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezydent Miasta B. decyzją (...) z dnia 25.04.2001 r. ponownie zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "RK" w B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o pow. zabudowy 1.330,1 m2, powierzchni użytkowej - 5.275 m2, kubaturze - 20.190,5 m3 wraz z przebudową i budową przyłączy infrastruktury technicznej /gaz, energetyka, telekomunikacja, wod.-kan., c.o., deszczowa/, wewnętrzną instalacją gazową i ww. mediami na działkach położonych przy ul. A. w B. Od tej decyzji odwołali się do Wojewody P.: Andrzej B., zamieszkały ul. K. 22, Kazimierz Cz., zamieszkały ul. K. 20, Józef W., zamieszkały ul. A. 18, Wanda S., zamieszkała ul. K. 18 oraz Czesława G.-C., zamieszkała ul. K. 16. Andrzej B., Wanda S. i Kazimierz Cz. w odwołaniach podnieśli, że wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. A. w bezpośrednim sąsiedztwie ich działek uniemożliwi im uzyskanie pozwolenia na budowę budynków gospodarczo-garażowych. Wanda S. i Czesława G.-C., we wspólnym odwołaniu z dnia 21.05.2001 r. podniosły, że przedmiotowa decyzja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunki techniczne dotyczące przepisów przeciwpożarowych. Według wnoszących odwołanie, realizacja projektowanej inwestycji pogorszy ich warunki mieszkaniowe, ograniczy możliwość swobodnego korzystania z posesji i zdecydowanie wpłynie na obniżenie wartości finansowej ich działek. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego do Wojewody P. wpłynęło w dniu 22.06.2001 r. wspólne pismo osób odwołujących się od przedmiotowej decyzji, w którym wnieśli o powołanie rzecznika wyceny nieruchomości i wydanie opinii, czy postawiony blok 4-kondygnacyjny w bliskim sąsiedztwie ich działek nie spowoduje obniżenia wartości ich posesji i domów oraz naruszenia ich interesów. Organ odwoławczy, po analizie zebranego materiału dowodowego w sprawie, zważył, co następuje: Dokonana przez organ odwoławczy analiza materiału dowodowego pod względem zgodności z przepisami prawa wykazała, że inwestor wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego. Spółdzielnia Mieszkaniowa "RK" w B. wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożyła projekt budowlany zamierzenia inwestycyjnego z niezbędnymi urządzeniami, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostateczne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji. Organ II instancji zgodnie z dyspozycją art. 35 Prawa budowlanego określającego zakres działania organu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, sprawdził zgodność przedłożonego do zatwierdzenia projektu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych na przedmiotową inwestycję, kompletność projektu oraz jego zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Przeprowadzona weryfikacja dowiodła, że opracowany projekt budowlany na przedmiotową inwestycję spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./ oraz wymogi określone w art. 5 ustawy - Prawo budowlane, które nakazują projektowanie obiektów budowlanych zgodnie z przepisami zawartymi w Polskich Normach, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Natomiast ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności między innymi ochronę przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co wynika z art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. "b" Prawa budowlanego. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne w postaci budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonego uchwałą (...) Rady Miejskiej w B. z dnia 7 listopada 1994 r. /Dz.Urz. Woj.B. nr 22 poz. 118/, na podstawie którego wydana została przez Prezydenta Miasta B. decyzja z dnia 10.03.2000 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji. Ustalenia planu dla tego terenu dopuszczają, bowiem możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług. Zgodność analizowanej inwestycji z prawem miejscowym została potwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją (...) z dnia 10.04.2000 r. oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2000 r. /SA/Bk 648-650/00/. Analiza projektu budowlanego wykazała też zgodność minimalnych odległości projektowanego budynku od granicy działek sąsiednich z wymogiem par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że jeżeli z warunków technicznych nie wynikają inne wymagania, to należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami co najmniej dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 metry. W przedmiotowej sprawie minimalna odległość projektowanego budynku od granicy działki wynosi 4,40 m, co oznacza, że powyższy warunek został spełniony. Organ odwoławczy zbadał też kwestię związaną z naturalnym oświetleniem pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określoną w par. 13 warunków technicznych. Zgodnie z tym przepisem odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od obiektu projektowanego nie może być mniejsza niż wysokość obiektu projektowanego. Przy czym wysokość obiektu przesłaniającego zgodnie z par. 13 ust. 2 warunków technicznych liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego /skarżących/ do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego /projektowanego/. Z projektu budowlanego wynika, że najmniejsza odległość budynku mieszkalnego skarżących od projektowanego budynku wynosi 16,90 m i jest większa od wysokości projektowanego budynku przesłaniającego inwestora, która obliczona zgodnie z powyższą zasadą wynosi 14 m. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez projektowaną inwestycję przepisu par. 323 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek, sen w zadowalających warunkach, organ zauważył, że nie znajduje on uzasadnienia w materiale dowodowym. Budynek mieszkalny wielorodzinny jest obiektem nieuciążliwym w świetle obowiązujących przepisów z zakresu ochrony i kształtowania środowiska. Powyższa lokalizacja budynku mieszkalnego została pozytywnie zaopiniowana pod względem wymagań sanitarnych i zdrowotnych przez rzeczoznawcę ds. sanitarnych i higienicznych, zatem obawy skarżącego o przekroczenie hałasu w tym rejonie spowodowane przedmiotowym budynkiem mieszkalnym nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Odnośnie zaś poruszonej w odwołaniach kwestii dotyczącej braku możliwości zagospodarowania działek sąsiadujących z przedmiotową inwestycją przez Andrzeja B., Kazimierza Cz. i Wandę S. w związku z budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego na sąsiedniej działce, organ zauważył, że obawy te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Z dostarczonych przez skarżących kserokopii decyzji Prezydenta Miasta B. ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ich działek wynika, że mogą oni na swych działkach zrealizować budynki gospodarczo-garażowe. Ponadto, jak zostało wyżej dowiedzione, inwestycja spełnia obowiązujące warunki techniczne i została zaprojektowana w sposób umożliwiający zagospodarowanie działek skarżących z zachowaniem wymogów wynikających z tych przepisów. Skoro projektowany budynek spełnia wymogi określone w warunkach technicznych, to na takich samych zasadach spełniających przepisy cytowanego rozporządzenia strony skarżące będą mogły zagospodarować swoje nieruchomości. W odpowiedzi na wniesiony przez Józefa W. oraz przez Wandę S. i Czesławę G.-C. wniosek dotyczący dokonania zmian w przedłożonym projekcie budowlanym lub zwiększenia odległości planowanej budowy od granicy z ich działkami organ wyjaśnił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadząc postępowanie administracyjne w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę nie ma możliwości nakazania inwestorowi lokalizacji projektowanego obiektu zgodnie z sugestiami sąsiadów. Organ rozpoznając sprawę ma jedynie obowiązek zbadania zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zgodnie wymogiem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy przy tym dodać, że o kształcie i wielkości inwestycji decyduje inwestor, a organ może badać prawidłowość tej inwestycji jedynie pod kątem zgodności z przepisami prawa. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zarzut naruszenia minimalnych odległości przedmiotowego budynku od granicy działek sąsiednich. Zgodnie z par. 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, że jeżeli z warunków technicznych nie wynikają inne wymagania, to należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami co najmniej dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m. Natomiast ust. 5 powyższego przepisu określa, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m, natomiast balkony lub loggie o więcej niż 1 m, czyli zgodnie z powyższym przepisem minimalna odległość balkonu od granicy działki powinna wynosić 3 metry. W przedmiotowej sprawie powyższe minimalne odległości zostały zachowane, bowiem najmniejsza odległość zaprojektowanej ściany budynku mieszkalnego z otworami i balkonami od granicy działki wynosi 4,40 m, zaś najmniejsza odległość balkonów od granicy działek wynosi 3 m. Również nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia przez inwestora przepisów przeciwpożarowych, bowiem projekt zagospodarowania przedmiotowego terenu inwestycji został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, który stwierdził zgodność przedłożonego projektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej. Nie może zostać rozpatrzony w postępowaniu o pozwolenie na budowę wniosek Andrzeja B., Czesławy G.-C., Wandy S. i Kazimierza Cz. dotyczący powołania rzecznika wyceny nieruchomości i wydanie opinii, czy postawiony blok 4-kondygnacyjny w bliskim sąsiedztwie ich działek nie spowoduje obniżenia wartości ich posesji i domów oraz naruszenia ich interesów. Organy administracji architektoniczno-budowlanej prowadząc postępowanie w zakresie pozwolenia na budowę rozstrzygają tylko i wyłącznie w granicach określonych prawem budowlanym i warunkami technicznymi, natomiast nie mają możliwości oceny inwestycji pod kątem wyceny nieruchomości. Poza tym należy dodać, że inwestycja jest zgodna z prawem miejscowym i warunkami technicznymi, zatem niezrozumiałe są obawy o obniżeniu wartości działek sąsiednich. Wobec spełnienia przez inwestora obowiązków wynikających z Prawa budowlanego, przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, postanowiono jak w sentencji decyzji organu odwoławczego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Czesława G.-C. i Wanda S. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżące podniosły następujące zarzuty: 1. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna /sprzeczna/ z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w szczególności w zakresie pkt 4 dotyczącego wymagań ochrony interesów osób trzecich, co stanowi naruszenie art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. 2. Organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że skarżąca Czesława G.-C. posiada prawomocną decyzję z 16.07.2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalającą na rozbudowę budynku mieszkalnego, której realizacja spowoduje zmniejszenie odległości między projektowanymi budynkami, a w konsekwencji spowoduje przesłanianie jej budynku. 3. Skarżące stwierdzają, że obniżeniu ulegnie wartość ich nieruchomości i domagają się wyceny tego obniżenia przez kompetentnego rzeczoznawcę. 4. Zdaniem skarżących nie wszyscy zainteresowani zostali powiadomieni o decyzji Wojewody P. /np. brak "w rozdzielniku" Stanisławy A., współwłaścicielki działki nr ewid. 25/. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Organ ustosunkował się również do zarzutów skarg: Odnośnie zarzutów podnoszonych w skargach Czesławy G.-C. i Wandy S. oraz Andrzeja Marka B. pokrywających się z zarzutami podnoszonymi w trakcie postępowania odwoławczego dotyczących naruszenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu odnośnie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich organ zauważył, że nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a szczegółowe wyjaśnienia w tym zakresie zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie organ zauważył, że zapis zawarty w punkcie 4 decyzji Prezydenta Miasta B. (...) z dnia 10.03.2000 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji i podnoszony w skardze o treści: "(...) Zabudowa wielorodzinna powinna być sytuowana w sposób minimalizujący możliwość penetracji wzrokowej sąsiednich działek zabudowy jednorodzinnej z okien i balkonów budynków wielorodzinnych oraz w sposób nie powodujący zacieniania tych działek /np. szczytami w kierunku zabudowy jednorodzinnej/", nie wynika bezpośrednio z Prawa budowlanego ani z przepisów szczególnych, zatem nie ma formy obowiązku nakładającego na inwestora jego spełnienie, a jest jedynie postulatem w tym zakresie. Odnośnie poruszonej przez skarżących kwestii dotyczącej obniżenia wartości ich posesji poprzez wybudowanie na sąsiedniej działce budynku mieszkalnego wielorodzinnego organ wyjaśnił, że decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wydana przez organ administracji architektoniczo-budowlanej nie decyduje o możliwości lokalizacji inwestycji w danym miejscu. O miejscu lokalizacji przedmiotowej inwestycji rozstrzygnęły decyzje organów samorządowych ustalające decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na przedmiotową inwestycję. Odnośnie poruszanej przez Czesławę G.-C. kwestii dotyczącej ewentualnego w przyszłości przesłaniania części budynku mieszkalnego nr 16 przy ul. K. na działce oznaczonej nr 24 po jego wybudowaniu, organ zauważył, że zarzut ten nie ma potwierdzenia w materiale dowodowym. W zakresie nasłonecznienia działek sąsiednich przy przedmiotowej nieruchomości inwestora projektant dokonał analizy zacieniania terenu przez projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny w okresie równonocy, tj. 21 czerwca i 21 września, z którego to opracowania wynika, że w tych dniach projektowany obiekt będzie zacieniał budynki mieszkalne nr 18, 20 i 22 położone przy ul. K. oraz częściowo działki sąsiednie do inwestycji położonej przy tej ulicy jedynie przez 1 godzinę /od 8 do 9/, co oznacza, że sąsiednie ww. budynki mieszkalne jednorodzinne będą miały nasłonecznienie przez 7 godzin w okresie równonocy i jest to więcej niż ustala par. 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/. który określa czas nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w tym okresie co najmniej 3 godziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób zapewniający ochronę, uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie wszystkie wszakże interesy osób trzecich podlegają ochronie; chronione są wyłącznie interesy prawne, a nie są chronione interesy jedynie faktyczne. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego rozumiane jest jako naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, obowiązujących w procesie inwestycyjnym /wyrok NSA z dnia 7 lipca 1999 r. - IV SA 1492/98/. Zarzuty dotyczące szeregu utrudnień dla otoczenia w przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji /penetracja wzrokowa sąsiednich działek, wzmożony hałas, niedogodności komunikacyjne/ nie mogą być prawnie skuteczne, gdyż dotyczą jedynie naruszenia interesów faktycznych skarżących, a nie interesu prawnego rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Stwierdzić należy, iż w zasadzie każda inwestycja w zabudowie miejskiej powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie, wymagane prawem, uzgodnienia i opinie, to nie można stawiać skutecznego zarzutu, iż wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna z prawem. W szczególności bezskuteczny jest zarzut, iż organy architektoniczno-budowlane nie powołały kompetentnego rzeczoznawcy w celu wyceny obniżenia wartości nieruchomości skarżących, spowodowanej wzniesieniem projektowanego budynku wielorodzinnego. Kwestia zmian wartości nieruchomości dotyczy interesów faktycznych a nie prawnych, właścicieli tych nieruchomości, i nie jest okolicznością warunkującą rozstrzyganie w przedmiocie wydania pozwolenia budowlanego. Bezzasadny jest zarzut niezgodności zaskarżonej decyzji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 10 marca 2000 r. W szczególności skarżące przypisują zbyt daleko idące skutki zapisowi wskazującemu, iż dla zmniejszenia penetracji wzrokowej oraz zminimalizowania zacienienia działek budowa domu wielorodzinnego winna być usytuowana "np. szczytami w kierunku zabudowy wielorodzinnej". O kwestiach penetracji wzrokowej decydują przepisy o odległościach między budynkami, które w niniejszej sprawie są zachowane. To samo dotyczy kwestii zacienienia działek. Natomiast wskazanie usytuowania budynku ma rzeczywiście charakter jedynie przykładowy, albowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie może rozstrzygać o usytuowaniu projektowanego budynku w stosunku do działek sąsiednich /wyrok NSA z dnia 3 marca 1998 r. - IV SA 801/96/; rozstrzyga o tym organ właściwy do wydania pozwolenia budowlanego. Posiadanie przez skarżącą Czesławę G.-C. prawomocnej decyzji z 16 lipca 2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego w B. przy ul. K. 16, nie rzutuje na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Jeżeli zamiar inwestorki zostanie zrealizowany, to organ architektoniczno-budowlany rozstrzygnie o kwestiach usytuowania rozbudowy, wydając pozwolenie na budowę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa poprzez niepowiadomienie wszystkich zainteresowanych o postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego. Osobom pominiętym w postępowaniu przysługują środki prawne określone w przepisach Kpa, w postaci wniosku o wznowienie postępowania. Tylko te osoby mogą skutecznie podnosić zarzut naruszenia ich praw procesowych. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.