SA/Bk 1848/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-09-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w tej samej sprawie, która została już zakończona ostateczną decyzją, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności obu decyzji?
Ratio decidendi
Ponowne wydanie decyzji w sprawie, która została już prawomocnie zakończona, stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 Kpa) i jest podstawą do stwierdzenia nieważności nowej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. W sytuacji, gdy organ I instancji wydał ostateczną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, późniejsze wszczęcie i zakończenie postępowania w tej samej sprawie, z tym samym wnioskodawcą, tymi samymi przepisami i stanem faktycznym, jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy, nie dostrzegając tego naruszenia, również dopuszcza się rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji.
Stan faktyczny
Henryk S. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku inwentarskiego i garażu. Organ I instancji wydał decyzję pozytywnie rozpatrującą wniosek, która stała się ostateczna. Następnie organ I instancji, mimo istnienia ostatecznej decyzji, ponownie wszczął postępowanie w tej samej sprawie i wydał kolejną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę drugą decyzję. Skarżący Aleksander i Regina S. zarzucili naruszenie prawa i negatywny wpływ inwestycji na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 8 października 1998 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w Ł. z dnia 27 lipca 1998 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Aleksandra i Reginy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 8 października 1998 r. (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w Ł. z dnia 27 lipca 1998 r. (...); (...). W dniu 23 marca 1998 r. wpłynął do Burmistrza miasta i Gminy w Ł. wniosek Henryka S., zamieszkałego w miejscowości Ł.-D. 116, o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr 162 i 164 dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego z przeznaczeniem na hodowlę 17 sztuk krów i 30 tuczników oraz garażu na maszyny rolnicze. Załącznik do wniosku stanowił aktualny wyrys geodezyjny działek 162 i 164 zawierający naniesienie projektowanych inwestycji. Organ I instancji po wysłaniu do wszystkich sąsiadów inwestora zawiadomień o wszczęciu postępowania z opisanego wyżej wniosku, decyzją z dnia 20 kwietnia 1998 r. uwzględnił wniosek w całości powołując się na art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 1, art. 42 i art. 46 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. oraz ustalenia miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. (...) z dnia 19 maja 1994 r. Decyzja powyższa została w dniu 20 kwietnia 1998 r. doręczona inwestorowi, a w dniu 24 kwietnia 1998 r. pozostałym stronom postępowania. Z akt sprawy wynika dalej, że w dniu 16 czerwca 1998 r. organ I inwestycji powtórnie zawiadomił strony, iż w dniu 23 marca 1998 r. wszczął postępowanie z wniosku Henryka S. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania działek 164 i 162 w którym to postępowaniu w dniu 9 lipca 1998 r. odebrał wyjaśnienia od pełnomocnika skarżących, sprzeciwiających się inwestycji, a w dniu 10 lipca 1998 r. odebrał wyjaśnienia od inwestora, po czym w dniu 27 lipca 1998 r. wydał po raz wtóry decyzję pozytywnie rozstrzygającą o wniosku Henryka S. z 23 marca 1998 r. Odwołanie od tej decyzji złożył Aleksander S. kwestionując przyjęcie przez organ, iż inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko i wskazując, że dotychczasowe naganne postępowanie inwestora /samowolna zmiana sposobu użytkowania stodoły/ nie daje gwarancji przestrzegania w przyszłości przepisów, a zamierzona hodowla inwentarza zwiększy zagrożenie epidemiologiczne i uczyni uciążliwym sąsiedztwo. Odwołujący się opisywał obecny sposób gospodarowania inwestora, podkreślając negatywny wpływ dotychczasowej hodowli prowadzonej przez sąsiada na otoczenie. Decyzją z dnia 8 października 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji. Kolegium podkreśliło treść art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i zaakcentowało, iż zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem Henryka S. nie jest sprzeczna z założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto kolegium wskazało, że zamierzona inwestycja, ż uwagi na jej charakter i rozmiar, nie jest zaliczana do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska w świetle Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. nr 93 poz. 58/. Skargę do NSA na powyższą decyzję wywiedli Aleksander S. i Regina S., którzy podtrzymali zarzuty odwołania i przytoczyli fakty świadczące o dotychczasowym, niezgodnym z porządkiem prawnym, zachowaniem inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia 27 lipca 1998 r. są dotknięte kwalifikowaną wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia nieważności obu decyzji z mocy art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Uszło uwadze organów wydających opisane wyżej decyzje, że sprawa z wniosku Henryka S. złożonego w dniu 23 marca 1998 r. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek 162 i 164, położonych w miejscowości Ł-D. 116, dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego oraz garażu na maszyny rolnicze, została zakończona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w Ł. z dnia 20 kwietnia 1998 r. Decyzja powyższa stała się ostateczna z momentem upływu 14 dni od jej doręczenia stronom postępowania. Z akt administracyjnych wynika, że inwestorowi została ona doręczona już 20 kwietnia 1998 r., zaś pozostałym stronom postępowania /sąsiadom inwestora/ w dacie 24 kwietnia 1998 r. Zatem z upływem dnia 8 maj a 1998 r. decyzja powyższa uzyskała przymiot decyzji ostatecznej, albowiem w tej dacie zakończył swój bieg termin do wniesienia odwołania od niej przez strony. Sprawa Henryka S. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji opisanej w jego wniosku z dnia 23 marca 1998 r. nie mogła być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego w trybie zwykłym, albowiem merytorycznie i w sposób ostateczny zakończono ją decyzją z dnia 20 kwietnia 1998 r. Naruszenie wynikającej z art. 16 Kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych poprzez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie zwykłym tej samej sprawy pociąga za sobą sankcję nieważności nowej decyzji /art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa/. Akta administracyjne potwierdzają, że organ I instancji w dniu 16 czerwca 1998 r. tj. w okresie gdy funkcjonowała już w obrocie prawnym ostateczna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania działek 162 i 164 należących do Henryka S. dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego z przeznaczeniem na hodowlę 17 sztuk krów i 30 tuczników oraz garażu na maszyny rolnicze, powtórnie zawiadomił strony o wszczęciu w trybie zwykłym postępowania z wniosku Henryka S. z dnia 23 marca 1998 r. i po przeprowadzeniu postępowania wydał raz jeszcze w trybie zwykłym decyzję merytorycznie rozstrzygającą ów wniosek. Zdaniem Sądu zachodzi tożsamość sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z dnia 20 kwietnia 1998 r. i decyzją z dnia 27 lipca 1998 r. W obu sprawach występowały te same podmioty {ten sam wnioskodawca i te same osoby trzecie, których interesu prawnego dotyczył wynik postępowania/, nie uległ zmianie stan prawny sprawy /te same przepisy prawa materialnego stanowiły podstawę orzekania w każdej ze spraw/ i wreszcie obie decyzje dotyczyły tego samego stanu faktycznego, niezmienionego w stosunku do sprawy poprzedniej. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by w międzyczasie wnioskodawca zmienił zakres swego wniosku, bądź go uzupełnił, czego potwierdzeniem jest nawiązanie organu I instancji w decyzji z 27 lipca 1998 r. do wniosku z dnia 23 marca 1998 r. bez jakiejkolwiek wzmianki, że wniosek ów w późniejszym czasie był modyfikowany czy uzupełniony, jak również ten sam załącznik graficzny do obu decyzji. Tożsamość sprawy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zawsze wyznacza zakres wniosku inwestora. Organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie Aleksandra S. od powtórnie wydanej w tej samej sprawie decyzji, błędnie nie dostrzegł, że nastąpiło pogwałcenie zasady trwałości decyzji ostatecznej skutkujące koniecznością uchylenia decyzji z 27 lipca 1998 r. i umorzenie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją Tym samym i kolegium dopuściło się rażącego naruszenia prawa co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było obciążenie organu administracji obowiązkiem zwrotu poniesionych przez skarżących kosztów postępowania przed NSA /art. 55 ust. 1 ustawy o NSA/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło