SA/Gd 2229/93
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-02-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadome wstąpienie do służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, po ukończeniu 17 roku życia, skutkuje utratą uprawnień kombatanckich, nawet jeśli osoba ta nie była pełnoletnia w momencie wstąpienia do służby?Ratio decidendi
Negatywne skutki prawne związane z zatrudnieniem w aparacie bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956, przewidziane w ustawie o kombatantach, rozciągają się na każdą osobę, której można przypisać świadome wstąpienie do służby w Urzędzie Bezpieczeństwa. Świadomość ta nie jest determinowana wyłącznie osiągnięciem pełnoletności, lecz powinna być oceniana na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, uwzględniając wiek (powyżej 17 lat) oraz wcześniejszą działalność osoby ubiegającej się o uprawnienia lub je tracącej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła osoby ubiegającej się o uprawnienia kombatanckie, której prawo do nich było kwestionowane z powodu zatrudnienia w aparacie bezpieczeństwa publicznego w latach 1944-1956. Kluczowe było ustalenie, czy wstąpienie do służby było świadome, mimo że osoba ta mogła nie być pełnoletnia w momencie jej rozpoczęcia. Sąd analizował kryteria świadomości wstąpienia do służby w Urzędzie Bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Utrzymanie w mocy negatywnych skutków prawnych związanych z zatrudnieniem w aparacie bezpieczeństwa publicznego, co skutkuje utratą lub brakiem uprawnień kombatanckich.Pełny tekst orzeczenia
Negatywne skutki przewidziane w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ z tytułu zatrudnienia w aparacie bezpieczeństwa publicznego /art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a"/ ustawy, rozciągają się na każdą osobę, której można, przypisać świadome wstąpienie w latach 1944 - 1956 do służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa.
O świadomości /rozeznaniu/ takiej osoby, nie może decydować wyłącznie osiągnięcie pełnoletności w dacie wstąpienia do służby.
Ocenić ją należy na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, której przedmiotem jest nabycie lub utrata uprawnień kombatanckich.
Świadomym wstąpieniem do takiej służby będzie takie, jakie miało miejsce po ukończeniu 17 roku życia, a w szczególności wówczas kiedy jednocześnie ubiegający się o uprawnienia lub je tracący, dokumentuje przymiot kombatanta działalnością wcześniejszą niż służba w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło