SA/Gd 2562/93
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-05-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego może określać termin wykonania rozbiórki, który już upłynął w dniu wydania decyzji odwoławczej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji w części określającej termin rozbiórki, ponieważ termin ten upłynął w dniu wydania decyzji odwoławczej, co stanowi oczywistą sprzeczność z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że organy prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i planistycznymi.Stan faktyczny
Małgorzata Sz. złożyła skargę na decyzję Wojewody w K., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w D.P. nakazującą rozbiórkę domku letniskowego. Domek został wybudowany bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod uprawy polowe z zakazem realizacji obiektów kubaturowych, a także na terenie D. Parku Krajobrazowego. Skarżąca zarzuciła, że domek ma funkcję gospodarczą i że postępowanie wszczęto na wniosek podmiotu niebędącego stroną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części określającej termin rozbiórki; w pozostałej części skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Małgorzaty Sz. na decyzję Wojewody w K. z dnia 28 września 1993 r. nr UAN/N.II/7355-1/7/93 w przedmiocie nakazu usunięcia domu letniskowego - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D.P. z dnia 13 sierpnia 1993 r. nr NB. 7355/21/93 w części określającej termin rozbiórki; w pozostałej części skargę oddalił.
Małgorzata Sz. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody w K. z dnia 28 września 1993 r. nr UAN/N.II-7355-1/7/93, którą - na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa - utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w D. P. z dnia 13 sierpnia 1993 r. nr NB. 7355/21/93, nakazująca skarżącej usunięcie domku letniskowego z działki nr 252 /obręb S./ w terminie do 28 września 1993 r. Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy art. 3, 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, par. 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./ i art. 104 Kpa.
W uzasadnieniu decyzji organy orzekające podały, że domek letniskowy został postawiony bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta S. gm. O. /zatwierdzonym uchwałą nr XX/70/87 z dnia 4 sierpnia 1987 r. Gminnej Rady Narodowej w O. i zaktualizowanym w grudniu 1991 r./ pod uprawy polowe, ogrodnicze lub sadownicze z zakazem realizacji obiektów kubaturowych; aktualizacji planu dokonano uchwałą Rady Gminy nr XIII/57/91 z dnia 20 grudnia 1991 r. /Dz.Urz.Woj. K. 1992 nr 3 poz. 25/.
Organ II instancji, polemizując z twierdzeniami odwołania skarżącej, dodał w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, że działka, na której postawiono domek, ze względu na swą wielkość /0,10 ha/, niską klasę bonitacji gruntu /VI kl./ i sąsiedztwo innych, również małych działek położonych w atrakcyjnym krajobrazowo terenie, najprawdopodobniej nie będzie użytkowana rolniczo, a obiekt spełniać będzie funkcję wypoczynkową.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Małgorzata Sz. zarzuciła podjętym decyzjom wadliwość. Podniosła, że - wbrew twierdzeniom organów orzekających - domek jest w istocie altanką mającą spełniać funkcję gospodarczą, tj. funkcję zaplecza do przetrzymywania narzędzi potrzebnych do uprawy roli. Postępowanie wszczęto na podstawie wniosku D. Parku Krajobrazowego, który nie jest stroną w sprawie. Inne osoby również nabyły grunty od byłej RSP w S. i postępowanie powinno być zawieszone do czasu wyjaśnienia, w jakim celu je nabyto.
W skardze Małgorzata Sz. dodała, że przy orzekaniu pominięto jej argumenty odnośnie do gospodarczej funkcji wybudowanego domku i twierdzenia, że nabytą działkę zamierza użytkować rolniczo.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, dodając, że działka nr 252 w S., na której zlokalizowano domek, znajduje się w granicach D. Parku Krajobrazowego ustanowionego uchwałą WRN w K. nr XVI/49/79 z dnia 24 kwietnia 1979 r. /Dz.Urz. WRN 1979 nr 6 poz. 13/, znajdującą się w wykazie obowiązujących aktów prawnych ogłoszonych w Dz. Urz. Woj. K. 1990 nr 21 poz. 249.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zasadnicze żądanie skargi Małgorzaty Sz. nie zostało uwzględnione, albowiem sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w tej części, w której nakazuje ona rozbiórkę domu letniskowego.
Sąd administracyjny został powołany do oceny legalności, tj. zgodności z prawem decyzji podjętych przez organy administracji, i w razie stwierdzenia, że odpowiadają one prawu, skargę - jako nieuzasadnioną - oddala /art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 Kpa/.
W sprawie niniejszej organy do spraw nadzoru nad stosowaniem prawa budowlanego zgodnie ze swą powinnością orzekły o nakazie rozbiórki domu letniskowego pobudowanego bez pozwolenia na budowę i na terenie nie przeznaczonym na ten cel. Domek, czemu skarżąca nie zaprzecza, wybudowany został bez pozwolenia na budowę, co narusza przepisy art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./; zgodnie z tymi przepisami roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, uprawniającego do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Ponieważ zgodnie z cytowanym w podstawach prawnych decyzji par. 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego /Dz.U. nr 8 poz. 48 ze zm./ pozwolenia na budowę wymaga /m.in./ wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków, bez znaczenia jest zarzut podnoszony w skardze, że budynek ma lekką konstrukcję, nie jest trwale związany z gruntem i pozbawiony jest instalacji.
Zgodnie z art. 3 cyt. ustawy - Prawo budowlane, obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
Jak wynika z akt sprawy, działka, na której pobudowany został domek Małgorzaty Sz., położona jest na terenie, który w zatwierdzonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczono symbolem 28R i kolorem żółtym, co zgodnie z opisem na planie oznacza "teren upraw polowych i ogrodniczych, dopuszczalne wprowadzenie upraw sadowniczych. Zakaz realizacji obiektów kubaturowych". Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. został zaktualizowany uchwałą Rady Gminy nr XIII/57/91 z dnia 20 grudnia 1991 r., ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. K. 1992 nr 3 poz. 25.
Zakaz realizacji obiektów kubaturowych na omawianym terenie wynika z postanowień uchwały WRN w K. nr XVI/49/79 z dnia 24 kwietnia 1979 r. o utworzeniu D. Parku Krajobrazowego /Dz.Urz. WRN w K. 1979 nr 6 poz. 13/, zamieszczonej w wykazie obowiązujących przepisów prawa miejscowego /Dz.Urz. Woj. K. 1990 nr 21 poz. 249/. Parki krajobrazowe, tworzone na mocy przepisów ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody /Dz.U. nr 114 poz. 492/, są obszarami chronionymi ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe /art. 24 ust. 1 cyt. ustawy/, a rozporządzenie o utworzeniu danego parku określa m.in. zasady zagospodarowania i wykorzystania parku oraz stosowne ograniczenia, zakazy i nakazy przewidziane w art. 37 ust. 1 cyt. ustawy /art. 24 ust. 4 i 5 ustawy/.
Ustalenia zawarte w planie ochrony parku krajobrazowego są wiążące przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego /art. 24 ust. 9 ustawy/.
Mając na względzie opisane wyżej okoliczności i obowiązujące przepisy prawa, organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, w myśl którego przymusową rozbiórkę zarządza się w odniesieniu do obiektu budowlanego /lub jego części/, będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, jeżeli terenowy organ do spraw nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
Sąd, nie będąc związany granicami skargi /art. 206 Kpa/, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części, w jakiej określały one termin wykonania rozbiórki, biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu. Mianowicie decyzja organu odwoławczego została podjęta w dniu 28 września 1993 r.; utrzymując w mocy w całości decyzję organu I instancji, utrzymała również tę jej część, która nakazywała dokonanie rozbiórki w terminie do dnia 28 września 1993 r. Taki sposób orzekania pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 127 par. 1 i 2, art. 130 par. 1 i 2 oraz art. 15 Kpa.
Ponadto określenie terminu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego będących podstawą wydania orzeczenia w sprawie. Natomiast inne zarzuty podnoszone w skardze nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - w częściach, w jakich nakazywały one wykonanie rozbiórki domku letniskowego Małgorzaty Sz. w terminie do dnia 28 września 1993 r. - na mocy art. 207 par. 3 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a w pozostałej części skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło