SA/Gd 836/95

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1996-05-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktura, która nie została anulowana przez wystawcę, stanowi przychód wykonawcy, nawet jeśli inwestor twierdzi, że faktura została cofnięta bez akceptacji?
Ratio decidendi
Faktura może zostać anulowana wyłącznie przez jej wystawcę. Skoro skarżąca spółka nie anulowała faktury, mimo jej otrzymania przez Biuro Projektów Budownictwa Wiejskiego, kwota na niej widniejąca stanowi przychód wykonawcy. Podobnie, sposób zapłaty (np. przekazem pieniężnym) nie przesądza o charakterze przychodu jako zaliczki, zwłaszcza gdy spółka nie wykazała tej kwoty jako zaliczki w sprawozdaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka kwestionowała ustalenie przychodu na podstawie faktury nr 2/07/92 w kwocie 700.000.000 zł, twierdząc, że została ona cofnięta bez akceptacji. Spółka podnosiła również, że kwota 153.458.000 zł stanowiła zaliczki na poczet przyszłych robót. Dodatkowo, skarżąca wskazywała na powiązania między jej oddziałem a spółką cywilną o tej samej nazwie i siedzibie, prowadzącymi księgowość przez tę samą firmę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

1. Fakturę może anulować tylko ten, kto ją wystawił. 2. Zasady doświadczenia życiowego uczą, że podmioty gospodarcze o tej samej nazwie i siedzibie, związane nadto przez udział osób będących udziałowcami tak w jednej, jak i w drugiej jednostce często nadużywają tej możliwości. Stąd też w interesie takich podmiotów jest zachowanie szczególnej staranności w prowadzeniu dokumentacji swej działalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa /art. 196 par. 1 i 207 par. 1 Kpa/. Odnośnie ustalenia przychodu na podstawie rachunku Nr 2/07/92 w kwocie 700.000.000 zł, to należy podzielić stanowisko organów podatkowych. Skarżąca Spółka powołując się na pismo inwestora z dnia 7 września 1992 r., z którego wynika, że faktura została skarżącej cofnięta bez akceptacji. Fakturę może anulować tylko ten, kto ją wystawił, a zatem skarżąca po otrzymaniu zwrotu mogła uznać ten zwrot za uzasadniony i anulować wystawioną fakturę. Bezsporne jest jednak, że skarżąca tego nie uczyniła, skoro faktura ta /oryginał/ został zaksięgowany przez Biuro Projektów Budownictwa Wiejskiego. Bez znaczenia zaś jest tłumaczenie skarżącej, że nie wie w jaki sposób faktura znowu znalazła się w posiadaniu Biura Projektów. Sam fakt wystawienia faktury jest przeto niesporny, a skoro nie została ona w odpowiednim czasie anulowana, tym samym kwota na którą ona opiewa stanowi przychód wykonawcy /spółki/. Podzielić należy też stanowisko Izby Skarbowej, co do charakteru przychodu w kwocie 153.458.000 zł. Skarżąca twierdzi, że są to zaliczki a dowodem na to ma być sposób wypłaty /KW/. Zasadnie podnosi organ odwoławczy, że sposób zapłaty nie ma w sprawie charakteru przesądzającego o rodzaju zobowiązania, nie ma też znaczenia forma pobrania należności dla celów ustalenia podatku dochodowego. Zwraca przy tym organ podatkowy uwagę na istotną okoliczność dowodową. Skarżąca bowiem nie wykazała w sprawozdaniu za 1991 r. kwoty 153.458.000 zł jako pobranych zaliczek na poczet robót, które mają być wykonane w okresie późniejszym. Skarżąca Spółka utworzyła w Ż. Oddział nie mający osobowości prawnej, który otrzymał nazwę identyczną co spółka cywilna. Zarówno oddział jak i spółka cywilna, w skład której wchodzą także, jako udziałowcy, osoby mające udziały w skarżącej spółce, nosi nazwę Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "W." w Ż. Nadto oba te podmioty maja swe siedziby pod tym samym adresem, a ich księgowość prowadzi ta sama firma. Prawo nie zabrania tworzyć takich jednostek i nie można z samego tego faktu czynić skarżącej zarzut. Jednakże ocena całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jaką na podstawie art. 80 Kpa jest zobowiązany przeprowadzić organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym również i te czy taki stan rzeczy nie prowadzi do obejścia przepisów prawa podatkowego w celu uszczuplenia należności podatkowych. Stąd też zasadnie organy podatkowe tę okoliczność starannie ustaliły. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że oddział skarżącej Spółki w Ż. nie wykazał się żadną działalnością i aczkolwiek nie ma do tego oddziału zastosowanie przepisu art. 25 par. 1 kodeksu handlowego, to jednak konieczne było zgłosić swą działalność we właściwym organie podatkowym. Z tym argumentem organu skarżąca nie podjęła żadnej polemiki a podnoszone przez nią zarzuty co do innego przedmiotu działalności spółki cywilnej nie są przekonywające. Nie da się bowiem wykluczyć, że obok zasadniczej działalności spółka cywilna o tej samej nazwie i siedzibie co Oddział skarżącej Spółki mogła też podejmować działalność jaką prowadzić miał Oddział. Zasady doświadczenia życiowego uczą, że podmioty gospodarcze, o tej samej nazwie i siedzibie związane nadto przez udział osób będących udziałowcami tak w jednej jak i w drugiej jednostce często nadużywają tej możliwości. Stąd też w interesie takich podmiotów jest zachowanie szczególnej staranności w prowadzeniu dokumentacji swej działalności. Skoro więc swobodna ocena materiału dowodowego jaką w tym przypadku na podstawie art. 80 Kpa przeprowadziły organy podatkowe nie nosi cech dowolności, ani nie wykracza w żaden sposób poza uprawnienia jakie nakreśla ten przepis, co zostało nadto odpowiednio uzasadnione w decyzji /art. 107 par. 3 Kpa/, to nie ma podstaw do podważania jej zasadności. Sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję wyłącznie co do jej zgodności z prawem, a w niniejszej sprawie naruszenia prawa nie stwierdził i z tych względów należało na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło