SA/Gd 872/88

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1988-12-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kandydatów na nabywców działek Państwowego Funduszu Ziemi może być wydana bez precyzyjnego określenia granic, powierzchni i klasy gruntu sprzedawanej nieruchomości, zwłaszcza gdy sprzedaż dotyczy części działki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że niedopuszczalne jest ustalenie w decyzji kandydatów na nabywców bliżej nieokreślonych części nieruchomości rolnej przeznaczonej do sprzedaży. Brak dokumentacji pomiarowo-klasyfikacyjnej, w tym precyzyjnego określenia granic, powierzchni i klasy gruntu, uniemożliwia prawidłowe wykonanie decyzji i narusza przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz art. 77 § 1 Kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzedaży działek Państwowego Funduszu Ziemi. Naczelnik Gminy I. ustalił kandydatów na nabywców, odrzucając wnioski m.in. Tomasza A. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, rozpatrując odwołania, uchylił częściowo decyzję organu I instancji i ustalił Czesława K. kandydatem na nabywcę jednej z działek. Tomasz A. zaskarżył decyzje, domagając się ustalenia go kandydatem na nabywcę innych działek.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy I. Zasądzono od Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Tomasza A. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 26 maja 1988 r. w przedmiocie sprzedaż działek Państwowego Funduszu Ziemi i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy I., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy kwotę złotych siedem tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Naczelnik Gminy I. decyzją z dnia 1 kwietnia 1988 r. ustalił kandydatów na nabywców działek Państwowego Funduszu Ziemi: - Jacka K. - działki nr 40 o powierzchni 0,65 ha i działki nr 66/2 o powierzchni 2,68 ha; - Wojciecha Z. - części działki nr 59/4 o powierzchni około 2,20 ha; - Stanisława S. - części działki nr 59/4 o powierzchni około 2,23 ha i działki nr 59/2 o powierzchni 0,0040 ha. Wnioski pozostałych osób załatwił odmownie, w tym wniosek Czesława K. o nabycie działki nr 40, nr 66/2, nr 59/4 i nr 59/2 oraz wniosek Tomasza A. o nabycie działki nr 66/2 i działki nr 59/4. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy po rozpatrzeniu odwołań Czesława K. i Tomasza A. decyzją z dnia 26 maja 1988 r. nr G.gz.7011-4/32/88 uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Gminy I. w części dotyczącej ustalenia Jacka K. kandydatem na nabywcę działki nr 40 i ustalił Czesława K. kandydatem na nabywcę tej działki w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzyma w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, że Stanisław S. wywiązał się w pełni z umów kontraktacji produktów rolnych, a pozostali nabywcy zawiązali umowy kontraktacyjne i z większości umów wywiązali się, nie zawsze jednak w całości, dostarczając do punktów skupu duże ilości zboża, buraków cukrowych, żywca wołowego i wieprzowego oraz mleka. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tomasz A. domagał się uchylenia decyzji administracyjnych wydanych w sprawie i ustalenia go kandydatem na nabywcę działek nr 59/4 i nr 66/2 o łącznej powierzchni 7,11 ha. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. nr 23 poz. 205/. Z akt sprawy wynika, że żadnemu z wnioskodawców nie przysługuje pierwszeństwo w nabyciu działek Państwowego Funduszu Ziemi z tytułu dzierżawy /par. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego zarządzenia/ oraz nie są oni współwłaścicielami powyższych działek /par. 7 ust. 2 pkt 3 tego zarządzenia/. Terenowe organy administracji państwowej obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że jedynie Stanisław S. wywiązywał się w całości z zawartych umów kontraktacji produktów rolnych. Zostało to potwierdzone w zestawieniu zbiorczym znajdującym się w aktach sprawy. W ramach realizacji umów kontraktacji produktów rolnych w latach 1986 i 1987 sprzedał on 5 szt. trzody chlewnej, 3 szt. bydła, 897 kwintali buraków cukrowych, 6.300 kg zbóż. W następnej kolejności pierwszeństwo w nabyciu działek przysługuje młodym rolnikom. Z omawianego zestawienia wynika, że Jacek K. /lat 32/, Tomasz A. /lat 31/ i Wojciech Z. /lat 28/ mają pierwszeństwo w nabyciu działek rolnych z tytułu młodego wieku. Wynika to z par. 8 ust. 2 powołanego zarządzenia, według którego za młodego rolnika uważa się nabywcę, który nie przekroczył 35 lat życia, a jeśli chodzi o młode małżeństwo, gdy przynajmniej jedno z małżonków nie przekroczyło 35 lat życia. Przy ustalaniu kandydatów na nabywców poszczególnych działek skupiono uwagę przede wszystkim na wynikach osiąganych w produkcji rolnej przez poszczególnych wnioskodawców, natomiast nie uwzględniono pierwszeństwa w nabyciu działek, przysługującego z tytułu młodego wieku. Tym samym należało dojść do wniosku, że nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, przez co naruszono także art. 77 par. 1 Kpa. Należy zauważyć, iż stosownie do par. 12 ust. 1 pkt 1 zarządzenia naczelnik gminy sporządza wykazy nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży i przekazuje bankowi spółdzielczemu wraz z dokumentacją pomiarowo-klasyfikacyjną. Ma to istotne znaczenie przy zawieraniu umowy notarialnej kupna-sprzedaży działek Państwowego Funduszu Ziemi. Niezbędne bowiem jest ustalenie między innymi granic, powierzchni działki oraz klasy gruntów. Brak dokumentacji pomiarowo-klasyfikacyjnej w odniesieniu do działki nr 59/4, której sprzedaż ma nastąpić w częściach na rzecz dwóch nabywców, uniemożliwia wykonanie decyzji orzekającej o ustaleniu kandydatów na nabywców tej działki, ponieważ decyzja orzekająca o ustaleniu kandydata na nabywcę działki Państwowego Funduszu Ziemi powinna określać co najmniej granice działki ustalone geodezyjnie i jej powierzchnię oraz klasę gruntów. Według par. 1 ust. 4 powyższego zarządzenia sprzedana może być wyłącznie nieruchomość objęta sporządzonym przez naczelnika gminy wykazem nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Oznacza to, iż nieruchomością w znaczeniu przepisów zarządzenia może być działka gruntu, co do której spełniony został warunek uprzedniego przeprowadzenia czynności pomiarowo-klasyfikacyjnej, przewidzianej w par. 12 ust. 1 pkt 1 tego zarządzenia. Reasumując, należało dojść do wniosku, że niedopuszczalne jest ustalenie w decyzji naczelnika gminy kandydatów na nabywców bliżej nie określonych części nieruchomości rolnej przeznaczonej do sprzedaży. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa uwzględniając zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł oraz honorarium adwokackie za zastępstwo procesowe skarżącego w kwocie 5.000 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło