SA/Ka 1934/95

Zarząd gminy nie jest uprawniony do rozstrzygania spraw dotyczących rozkładania na raty podatku stanowiącego dochód gminy /podatku od spadków i darowizn/. Zarząd Miasta postanowieniem z dnia 24 stycznia 1994 r. działając na wniosek Kazimiery T. rozłożył na 36 miesięcznych rat należny podatek od spadku. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto przepisy art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w latach 1991-1993 r. oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 89 poz. 518 ze zm./ oraz przepis art. 22 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i art. 123 Kpa. Kolegium Odwoławcze Wojewódzkiego Sejmiku Samorządowego - po rozpoznaniu odwołania Kazimiery T., w którym wystąpiła o obniżenie rat do kwoty po 1.300.000 zł miesięcznie - decyzją z dnia 25 marca 1994 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Kazimiera T. wystąpiła w dniu 10 stycznia 1994 r. o rozłożenie na raty podatku od spadku i darowizn wymierzonego w kwocie 128.041.000 zł z tytułu nabycia 1/2 nieruchomości położonej w S. przy ul. O. Przepis art. 22 ustawy o zobowiązaniach podatkowych uzasadniał rozłożenie podatku na raty. Sytuacja materialna podatniczki, tj. utrzymywanie się z emerytury męża oraz otrzymywanie czynszu z najmu lokali powodowały, iż Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimiera T. zarzuciła, iż jej stan zdrowia /inwalida I grupy/ oraz sytuacja majątkowa uniemożliwia regularne i terminowe spłacanie podatku. Zwróciła się, aby "umożliwić jej spłatę podatku w ratach po 1.000.000 zł - 1.300.000 zł miesięcznie" oraz aby "częściowo umorzyć jej podatek lub obciążyć hipotekę". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Argumentował, że przedmiotem sprawy było wyłącznie rozłożenie na raty zaległości podatkowych. Sytuacja materialna skarżącej oraz finansowa w utrzymaniu domu pozwalała na spłatę podatku w ustalonej ilości rat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 206 Kpa Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. Skarżąca - jak wynika z akt sprawy - wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty należnego podatku od spadków i darowizn w dniu 10 stycznia 1994 r. Wniosek ten zatem podlegał rozpoznaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1994 r. /art. 30 ustawy/, a nie w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w latach 1991-1993 (...) /Dz.U. 1990 nr 89 poz. 518 ze zm./. Wpływy z podatku od spadków i darowizn stanowią dochód gminy /art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy/. Dochody te są pobierane przez właściwe urzędy skarbowe, gromadzone na ich rachunkach i podlegają odprowadzeniu na rachunki właściwych budżetów gmin, najpóźniej w ostatnim dniu dekady następującej po dekadzie, w której wpłynęły na rachunek urzędu skarbowego /art. 9 ust. 1 ustawy/. Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o finansowaniu gmin w zakresie podatków i opłat stanowiących dochody gminy, a realizowanych przez urząd skarbowy, urząd ten udziela ulg, odroczeń i umorzeń oraz stosuje zaniechanie poboru. Z końcowego brzmienia powołanego przepisu wynika jednak, że takie działanie urzędu wymaga współdziałania wymienionych w nim organów. Urząd skarbowy przed wydaniem decyzji o rozłożeniu na raty należności jest obowiązany uzyskać zgodę zarządu gminy - jeżeli nie wydaje decyzji na jego wniosek. Do wyrażenia zgody przez zarząd gminy, wójta lub burmistrza /prezydenta miasta/ o jakiej mowa w art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu gmin, stosuje się art. 106 Kpa. Stanowi on, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ /wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenie stanowiska w innej formie/, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W myśl art. 106 par. 5 Kpa zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje stronie zażalenie. Przedstawione wyżej regulacje prawne nie pozostawiają wątpliwości co do tego, iż kompetencje decyzyjne w przedmiocie rozłożenia na raty podatków stanowiących dochody gminy, a pobieranych przez urzędy skarbowe przysługują wyłącznie urzędom skarbowym. Zarząd gminy nie jest więc uprawniony do rozkładania na raty zobowiązań podatkowych pobieranych przez urzędy skarbowe - nawet gdy stanowią one dochody gminy. Przepis par. 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych z dnia 31 grudnia 1989 r. /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./ upoważnia wójta, burmistrza /prezydenta/ do rozkładania na raty tylko zobowiązań podatkowych z tytułu podatku rolnego, leśnego oraz podatków i opłat lokalnych /par. 1 rozporządzenia/. Ponieważ Zarząd Gminy bez postawy prawnej rozstrzygnął sprawę rozłożenia na raty podatku zamiast wyrażenia opinii, jego postanowienie dotknięte było nieważnością /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Organ odwoławczy utrzymując w mocy to nieważne postanowienie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. W konsekwencji również decyzja organu II instancji dotknięta była wadą nieważności /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Zarządu Miasta.