SA/Kr 1148/91
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1991-11-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo obciążył spadkobierców kosztami wyceny majątku spadkowego przez biegłego, nie wzywając ich uprzednio do określenia wartości tych składników majątku w określonym terminie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obciążenie spadkobierców kosztami wyceny majątku spadkowego przez biegłego było nieprawidłowe, ponieważ organy podatkowe nie wezwały ich uprzednio do określenia wartości tych składników majątku w terminie nie krótszym niż 14 dni, co jest wymogiem wynikającym z art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Spadkobiercy zostali obciążeni kwotą 174 000 zł z tytułu kosztów wyceny majątku spadkowego przez biegłego. Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w K. w tej sprawie. Skarżący zarzucili, że nie zostali wezwani do określenia wartości majątku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w K. i zasądził od Izby Skarbowej w K. kwotę 20 000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Władysławy N., Kazimierza P., Jana J., Elżbiety G. i Marii H. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 16 lipca 1991 r. w przedmiocie kosztów postępowania i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w K., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w K. kwotę złotych dwadzieścia tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Władysławy N.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 1991 r. nr IS.GNa-82/S/16/91 Izba Skarbowa w K. nie uwzględniła zażalenia na postanowienie Urzędu Skarbowego w K. z dnia 19 czerwca 1991 r. o obciążeniu spadkobierców Marii i Michała małżonków P. sumą 174 000 zł z tytułu kosztów wyceny przez biegłego części majątku spadkowego /budynków pozostałych po byłej cegielni oraz budynku mieszkalnego/. Jako podstawę prawną orzeczenia powołano art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie Władysława N., Kazimierz P., Jan J., Elżbieta G. i Maria H. domagają się - w istocie - uchylenia go, zarzucając, że nie byli wzywani do przeprowadzenia lub podania wyceny majątku, co oznacza, że organ podatkowy dokonał jej "z własnej woli".
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wnioskowała o jej oddalenie, argumentując, że w zeznaniach złożonych w Urzędzie Skarbowym w K. w okresie 15-19 października 1990 r. żaden ze spadkobierców nie określił wartości majątku spadkowego; oświadczyli oni, że nie są w stanie samodzielnie ustalić wartości budynków, które nawet nie figurują w ewidencji ubezpieczeniowej Państwowego Zakładu Ubezpieczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga na kwestionowane postanowienie jest dopuszczalna, gdyż koszt wyceny przez biegłego części majątku spadkowego należy zaliczyć do kosztów postępowania, na takie postanowienie zaś przysługuje skarga do sądu administracyjnego stosownie do art. 196 par. 3 pkt 1 Kpa.
Odnośnie do meritum kontrola sądowa wykazała zasadność podniesionego zarzutu, że spadkobiercy Marii i Michała małżonków P. nie zostali wezwani przez organy podatkowe do określenia wartości rzeczy i praw, które nabyli, w terminie nie krótszym niż 14 dni, a takie postępowanie przewiduje powołany przez te organy art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./.
Jeden ze spadkobierców, Kazimierz P., oświadczył wprawdzie w Urzędzie Skarbowym w K., że nie jest w stanie samodzielnie ustalić wartości majątku spadkowego, gdyż budynki nie figurują nawet w ewidencji PZU, jednakże również i to oświadczenie nie odpowiada wymaganiom ustalonym w tym przepisie. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na mocy art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa oraz orzekł o kosztach. w myśl art. 208 Kpa.
Powołane przepisy
art. 207art. 208 Kpart. 8 ustawyart. 196art. 8 ust. 4 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło