SA/Kr 278/88

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1988-05-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy premia wypłacona pracownikowi za dodatkową pracę, która nie była formalnie wynagrodzeniem za godziny nadliczbowe, podlega opodatkowaniu podatkiem wyrównawczym? Czy spłacona pożyczka na cele mieszkaniowe, zaciągnięta przed okresem opodatkowania, może być odliczona od dochodu przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem wyrównawczym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że premia wypłacona pracownikowi za dodatkową pracę, nawet jeśli wykonywana była poza godzinami pracy, nie stanowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i podlega opodatkowaniu podatkiem wyrównawczym. Sąd uznał jednak, że spłacona w danym roku podatkowym pożyczka zaciągnięta na cele mieszkaniowe podlega odliczeniu od dochodu przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem wyrównawczym, niezależnie od tego, czy podatnik był podatnikiem tego podatku w roku zaciągnięcia pożyczki.
Stan faktyczny
Adam P. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o wymierzeniu podatku wyrównawczego za 1986 r. Skarżący zarzucił, że do podstawy opodatkowania wliczono premię za nadzór inwestorski oraz nie odliczono spłaconej pożyczki na cele mieszkaniowe. Organ odwoławczy uznał, że premia nie jest wynagrodzeniem za godziny nadliczbowe, a pożyczka została zaciągnięta przed okresem opodatkowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono w części zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Rzeszowie i zasądzono od Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Adama P. na decyzję Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 1987 r. w przedmiocie wymiaru podatku wyrównawczego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił w części zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w Rzeszowie kwotę złotych dwa tysiące tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Izba Skarbowa w Rzeszowie decyzją nr IS.IV-2-823-5-28/87 z dnia 30 grudnia 1987 r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z Rz. z dnia 15 października 1987 r., którą wymierzono Adamowi P. podatek wyrównawczy za 1986 r. w wysokości 120.680 zł. Decyzję Izby Skarbowej w Rzeszowie oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu podatkowego I instancji Adam P. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił, że z naruszeniem przepisów prawa do podstawy opodatkowania podatkiem wyrównawczym za 1986 r. wliczono mu otrzymaną przez niego premię w wysokości 60.000 zł, która w rzeczywistości była wynagrodzeniem za dodatkową pracę, obejmującą nadzór inwestorski nad inwestycją. Pracę tę wykonywał w większej części poza godzinami pracy, a premia ta stanowiła w zasadzie wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, ponieważ system wynagradzania projektantów w Biurze Projektów Budownictwa Przemysłowego w Rz. nie przewiduje możliwości wypłat wynagrodzeń za godziny nadliczbowe. Ponadto zarzucił, że nie odliczono mu od osiągniętego dochodu kwoty 26.926 zł, która stanowiła wysokość spłaconej przez niego w 1986 r. pożyczki, zaciągniętej w roku poprzednim w zakładzie pracy na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej. Izba Skarbowa w Rzeszowie wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W odpowiedzi na skargę i w wystąpieniu na rozprawie podkreślono, że brak było podstaw prawnych do pomniejszenia skarżącemu podstawy opodatkowania podatkiem wyrównawczym za 1986 r.: o 60.000 zł, które zostały wypłacone skarżącemu w formie premii, gdyż nie było to wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, o kwotę 26.926 zł zaś, stanowiącą spłatę w 1986 r. pożyczki, jaka została zaciągnięta przez skarżącego w 1985 r. z zakładowego funduszu mieszkaniowego na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej, gdyż w czasie jej zaciągania skarżący nie był podatnikiem podatku wyrównawczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona w części, w jakiej odmówiono skarżącemu, przy ustalaniu podstawy opodatkowania w podatku wyrównawczym za 1986 r., odliczenia od osiągniętego przez niego w tym roku dochodu części spłaconej przez niego w tym roku pożyczki, zaciągniętej w zakładzie pracy na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej. Zgodnie z par. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1983 r. w sprawie podatku wyrównawczego /Dz.U. nr 42 poz. 189 ze zm./ kwoty spłaconych w danym roku podatkowym kredytów bankowych lub pożyczek z zakładu pracy, zaciągniętych na cele określone w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./, podlegają odliczeniu od dochodów przy ustalaniu podstawy opodatkowania w podatku wyrównawczym. Nie ma więc znaczenia to, czy osoba mająca korzystać z tych odliczeń była, czy nie była podatnikiem podatku wyrównawczego w roku podatkowym, w którym kredyt lub pożyczkę zaciągnęła. Decyzja w tej części została wydana z naruszeniem art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ oraz par. 12 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1983 r. Dalej idące żadanie skargi jest nieuzasadnione. Zgodnie z par. 2 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1983 r. w sprawie podatku wyrównawczego /Dz.U. nr 42 poz. 189 ze zm./ nie podlegają opodatkowaniu podatkiem wyrównawczym między innymi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Wypłacona skarżącemu w 1986 r. przez pracodawcę premia w kwocie 60.000 zł za wykonanie nadzoru inwestorskiego dla tego pracodawcy nie była wynagrodzeniem za pracę w godzinach nadliczbowych. O charakterze wynagrodzenia bowiem decyduje zasada jego ustalania i podstawa wypłaty. Sama okoliczność, że premia, nagroda lub inne świadczenie zostało wypłacone pracownikowi w związku z wykonaniem przez niego dodatkowej pracy w godzinach pracy lub poza godzinami pracy, nie powoduje, że przy wymiarze podatku wyrównawczego świadczenie takie traktowane ma być jako wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Okoliczność, że skarżący nie mógł w swym zakładzie pracy, zgodnie z obowiązującym tam systemem wynagradzania, otrzymać wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, nie daje podstawy do uznania przyznanej mu premii za wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 208 Kpa orzekł jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 207art. 208 Kpart. 7 ust. 2 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło