SA/Kr 991/90

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1990-10-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca nazwę rady, która jednocześnie zawiera nazwę gminy odbiegającą od jej oficjalnej nazwy ustalonej przez Radę Ministrów, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy zmieniająca nazwę rady, która jednocześnie zawierała nazwę gminy odbiegającą od jej oficjalnej nazwy ustalonej przez Radę Ministrów, naruszała przepisy o właściwości. Nazwa gminy jest ustalana przez Radę Ministrów, a nazwa rady nie może odbiegać od prawidłowej nazwy gminy. W związku z tym rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Rada Gminy i Miasta w Z. podjęła uchwałę zmieniającą nazwę rady na "Rada Gminy T.". Wojewoda N-ki stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że nastąpiła zmiana nazwy gminy, co jest kompetencją Rady Ministrów. Rada Gminy i Burmistrz zaskarżyli rozstrzygnięcie nadzorcze, argumentując, że uchwała dotyczy zmiany nazwy rady, a nie gminy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Gminy T. i Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody N-kiego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Rady Gminy T. w Z. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody N-kiego z dnia 12 lipca 1990 r. orzekające nieważność uchwały Rady Gminy i Miasta w Z. w sprawie zmiany nazwy Rady. Rada Gminy i Miasta w Z., powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, podjęła w dniu 6 czerwca 1990 r. uchwałę nr T/1/90 tej treści, że przyjmuje się nazwę Rada Gminy T. Jednocześnie postanowiono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Wojewoda N-ki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 12 lipca 1990 r. nr ON-II-0137/1/90 stwierdził nieważność tej uchwały, powołując jako podstawę prawną art. 91 ust. 1, 3 i 5 i art. 98 ust. 1 wskazanej na wstępie ustawy oraz art. 104 par. 1 i art. 156 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym Rada Gminy dokonała w istocie zmiany dotychczasowej nazwy gminy Z., a zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy organem kompetentnym do ustalenia nazwy gminy jest Rada Ministrów. Zmiana zatem nazwy gminy Z. może być dokonana w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Wojewoda uznał, że omawiana uchwała podjęta została z naruszeniem przepisów o właściwości, a w konsekwencji tego z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 1 oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ i jako sprzeczna z prawem jest nieważna. W skardze na to rozstrzygnięcie Rada Gminy T. oraz Burmistrz domagają się jego uchylenia, podnosząc, że trudno się zgodzić ze stanowiskiem Wojewody, ponieważ z treści uchwały niedwuznacznie wynika, że chodzi o zmianę nazwy rady, a nie gminy. Powołano się przy tym na art. 15 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy, który stanowi, że jeżeli siedzibą rady jest miasto, nosi ona nazwę rady miejskiej, chyba że rada postanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż kwestionowane w niej rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest niezgodne z prawem, a konieczność jego uchylenia zachodziłaby tylko w takim wypadku. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że Wojewoda jako organ nadzoru nad działalnością komunalną jest obowiązany orzec o nieważności uchwały organu gminy, w całości lub w części, gdy w istotny sposób narusza ona prawo /art. 86 i art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. Kontrola dokonana przez sąd daje podstawę do podzielenia stanowiska Wojewody, iż podejmując w dniu 6 czerwca 1990 r. uchwałę tej treści, że Rada Gminy i Miasta w Z. będzie miała nazwę Rady Gminy T., w istotny sposób naruszono art. 4 ust. 1 tej ustawy, gdyż wynika z jego treści, że ustalanie nazwy gmin jest zastrzeżone dla Rady Ministrów. W skardze podkreślono wprawdzie, że z omawianej uchwały niedwuznacznie wynika, iż chodzi o zmianę nazwy Rady, a nie Gminy /według nie podważonych ustaleń Wojewody Gmina Z. do dnia 6 czerwca 1990 nosiła nazwę "Miasto Z. i Gmina T."/, argumentacja ta jednak nie mogła być uznana za przekonującą, albowiem nazwa gminy wchodząca w skład nazwy rady nie może /w świetle art. 4 ust. 1 omawianej ustawy/ odbiegać od prawidłowej nazwy samej gminy, a taką sprzeczność wywołałaby wspomniana uchwała. Nie można oczywiście nie dostrzec, że art. 15 ust. 2 powyższej ustawy w brzmieniu pierwotnym: "Jeżeli siedzibą rady gminy jest miasto, nosi ona nazwę rady miejskiej, chyba że rada postanowi inaczej", nie był sformułowany wystarczająco wyraźnie, a przede wszystkim w sposób wyłączający w praktyce możliwość naruszenia wspomnianego wyżej art. 4 ust. 1 tej ustawy, obecnie jednak sytuacja uległa zasadniczej zmianie. Ustawą z dnia 21 czerwca 1990 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących samorządu terytorialnego /Dz.U. nr 43 poz. 253/ nadano art. 15 ust. 2 następujące brzmienie: "Jeżeli siedziba rady gminy znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy, rada nosi nazwę rady miejskiej". Czyniąc tak i stanowiąc w art. 5, że ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 27 maja 1990 r., ustawodawca dał wyraz temu, że nie może być najmniejszej wątpliwości co do tego, iż zasada o wyłącznej kompetencji Rady Ministrów w sprawie decydowania o tworzeniu, łączeniu i znoszeniu gmin, ustalaniu ich granic i nazw oraz siedzib władz nie uległa żadnej zmianie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na mocy art. 207 par. 5 Kpa, jako nieuzasadnioną.

Powołane przepisy

art. 207art. 15 ust. 2 ustawyart. 91 ust. 1art. 98 ust. 1art. 104art. 156art. 4 ust. 1art. 15 ust. 2art. 86art. 5

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło