SA/Po 1489/88

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1989-06-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy najemca, który własnym kosztem urządził w wynajmowanym lokalu dodatkową łazienkę, może domagać się od wynajmującego zwrotu kosztów tej inwestycji, a do czasu zwrotu nie musi płacić podwyższonego czynszu najmu?
Ratio decidendi
Urządzenie przez najemcę własnym kosztem dodatkowej łazienki w wynajmowanym lokalu, który był już wyposażony w łazienkę i WC, nie uzasadnia żądania od wynajmującego zwrotu wartości tego ulepszenia pod rygorem opłacania czynszu najmu w stawce niepodwyższonej. Koszty takich przeróbek ponosi najemca i nie przysługuje mu roszczenie o ich zwrot, a rozliczenie może nastąpić dopiero po zakończeniu najmu.
Stan faktyczny
Najemca Walenty N. w 1971 r. własnym kosztem urządził w wynajmowanym lokalu dodatkową łazienkę i WC, wykorzystując część korytarza. W 1988 r. ustalono czynsz najmu z podwyżką za korzystanie z łazienki i WC. Organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy (Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w Poznaniu), uchyliły tę podwyżkę, uznając, że do czasu zwrotu przez wynajmującego kosztów urządzenia łazienki przez najemcę, nie można żądać podwyższonego czynszu. Administrator nieruchomości Aleksander G. zaskarżył tę decyzję, zarzucając wadliwe ustalenie, że lokal nie był wyposażony w łazienkę i WC, oraz że nakłady najemcy nie obciążają wynajmującego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Aleksandra G. na decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia 16 maja 1988 r. w przedmiocie ustalenia wysokości czynszu najmu za lokal mieszkalny i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego w Poznaniu, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w Poznaniu kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Najemca lokalu mieszkalnego nr 5 przy ul. Ś. nr 15 w Poznaniu, Walenty N., za zgodą terenowego organu administracji państwowej przebudował w 1971 r. lokal mieszkalny, którego część wynajmował, w ten sposób, że z części korytarza urządził łazienkę i w.c. wyłącznie na potrzeby swojej rodziny, pokrywając wszelkie koszty z tym związane, a łazienkę i w.c. znajdującą się w tym mieszkaniu pozostawił do wyłącznej dyspozycji drugiego najemcy. W 1988 r. administrator nieruchomości ustalił czynsz najmu obciążający Walentego N. z zastosowaniem podwyżek związanych z korzystaniem z łazienki i w.c., jednakże na wniosek Walentego N. Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego w Poznaniu decyzją z dnia 21 marca 1988 r. ustalił wysokość stawki czynszu z pominięciem podwyżek związanych z korzystaniem z łazienki i w.c. - z tej przyczyny, że wynajmujący dotychczas nie zwrócił najemcy kosztów wykonanych na wykonanie tych urządzeń. Wniesione przed administratora nieruchomości, Aleksandra G., odwołanie nie zostało uwzględnione i Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w Poznaniu decyzją nr GKM-II/8130/22/88 z dnia 16 maja 1988 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając wyrażone w tym orzeczeniu stanowisko, że do czasu zwrotu nakładów poniesionych przez najemcę wynajmujący nie może domagać się zapłaty czynszu najmu w podwyższonej wysokości. Powyższą decyzję zaskarżył administrator nieruchomości, Aleksander G., do Naczelnego Sądu Administracyjnego pod zarzutem wadliwego ustalenia, jakoby lokal mieszkalny, którego część zajmował Walenty N., nie był wyposażony w sprawnie działające urządzenia łazienki i w.c. Zdaniem skarżącego, poczynione przez Walentego N. nakłady na urządzenie drugiej łazienki wyłącznie do jego dyspozycji nie mogą obciążać wynajmującego i dlatego nie ma on obowiązku ich zwrotu na rzecz najemcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności. Bezsporne jest, że lokal nr 5 przy ul. Ś. nr 15 w Poznaniu zajmowali dwaj najemcy, którzy wspólnie korzystali ze znajdującej się w lokalu łazienki i w.c. Gdyby ten stan rzeczy trwał nadal, nie byłoby wątpliwości, że obaj najemcy powinni uiszczać czynsz najmu z podwyżką z tytułu wyposażenia lokalu w łazienkę i w.c. Najemca Walenty N. własnym kosztem urządził drugą łazienkę w zaanektowanej na ten cel części korytarza, co spowodowało, że nie zachodziła potrzeba wspólnego korzystania z łazienki, stanowiącej wyposażenie lokalu przed 1971 r., a zatem obie części lokalu wspólnego nabrały charakteru samodzielnych lokali mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./. W myśl art. 21 ust. 1 tej ustawy założenie przez najemcę własnym kosztem wewnętrznej instalacji wodociągowej, gazowej i ciepłej wody powoduje, że podwyższony z tytułu korzystania z tych urządzeń czynsz najmu obowiązuje najemcę dopiero wówczas, gdy wynajmujący zwróci mu wartość ulepszenia. Artykuł 21 ust. 2 przy tym wyjaśnia, że chodzi o założenie instalacji w pomieszczeniu dotychczas w taką instalację nie wyposażonym, a zatem o ulepszenie mające wpływ na wysokość czynszu najmu. W rozpatrywanym wypadku urządzenie drugiej łazienki nie miało wpływu na wysokość czynszu najmu obciążającego Walentego N. jako najemcę części lokalu wyposażonego zarówno w łazienkę, jak i w.c., ponieważ żaden z przepisów prawa nie nakłada na wynajmującego obowiązku pokrywania kosztów urządzenia w lokalu dwóch łazienek, także wówczas, gdy w lokalu zamieszkuje kilku najemców. Ulepszenie w postaci urządzenia drugiej łazienki wprawdzie zwiększa wartość mieszkania, lecz stosownie do art. 21 ust. 3 prawa lokalowego w związku z art. 676 Kc, mającym zastosowanie do lokali mieszkalnych z mocy art. 1 prawa lokalowego, rozliczenie z tytułu tego ulepszenia możliwe jest dopiero po rozwiązaniu najmu i opróżnieniu lokalu przez najemcę. Urządzenie zatem w mieszkaniu wspólnym, wyposażonym w łazienkę i w.c., drugiej łazienki i w.c., służącej wyłącznie jednemu z najemców, nie uzasadnia żądania od wynajmującego zwrotu wartości ulepszenia lokalu pod rygorem opłacania czynszu najmu przez tego najemcę w stawce nie podwyższonej na zasadzie art. 21 ust. 1 prawa lokalowego. Okoliczność, że Walenty N. uzyskał zgodę organu nadzoru budowlanego na zaanektowanie części korytarza i urządzenie tam łazienki, niczego w stanie prawnym nie zmienia, albowiem w myśl. art. 42 ust. 2 i 3 prawa lokalowego koszt przeróbek w lokalu i w pomieszczeniach przynależnych do lokalu ponosi najemca i nie przysługuje mu roszczenie o ich zwrot. Z tych przyczyn należało podzielić wyrażone w skardze stanowisko, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 1 i art. 2 ust. 3 prawa lokalowego, i na zasadzie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa orzekł jak w sentencji. Postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 208 Kpa.

Powołane przepisy

art. 207art. 208 Kpart. 5 ust. 2 ustawyart. 21 ust. 1art. 21 ust. 3art. 676 Kcart. 1art. 42 ust. 2art. 2 ust. 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło