SA/Rz 1612/97
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-02-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przywóz samochodu jako mienie przesiedlenia jest wolny od cła, jeśli osoba fizyczna nabyła pojazd bezpośrednio przed przesiedleniem się, nie ubezpieczyła go na siebie ani nie zarejestrowała na swoje nazwisko?Ratio decidendi
Przywóz towaru z zagranicy jako mienie przesiedlenia jest wolny od cła, jeżeli rzeczy stanowiące mienie służyły osobie fizycznej do użytku osobistego lub domowego. Czas przeszły w sformułowaniu "służyły" jednoznacznie wskazuje, że wykorzystywanie mienia przesiedlenia do celów osobistych musi być wykazane w czasie pobytu za granicą. Nabycie samochodu tuż przed przesiedleniem, brak jego rejestracji i ubezpieczenia na nazwisko osoby krajowej, a także brak innych dowodów potwierdzających jego osobiste użytkowanie przez przesiedlającego się, nie pozwalają na uznanie, że spełnione zostały przesłanki do zwolnienia z cła.Stan faktyczny
Jan K. sprowadził z zagranicy samochód marki Renault Laguna, domagając się zwolnienia z należności celnych jako mienia przesiedlenia. Organy celne odmówiły zwolnienia, wskazując na brak dowodów, że samochód służył skarżącemu do użytku osobistego przed przesiedleniem. Skarżący nabył pojazd tuż przed powrotem do kraju, nie zarejestrował go na siebie ani nie ubezpieczył. W skardze do NSA Jan K. zarzucił naruszenie przepisów Prawa celnego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Jana K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 10 października 1997 r., (...) w przedmiocie wymiaru należności celnych - skargę oddala.
Decyzją z dnia 10 października 1997 r. - Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. "a" ustawy z 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - Dz.U. 1994 nr 71, poz. 312 ze zm. - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. z 15 lipca 1997 r. w sprawie wymiaru Janowi K. należności celnych od sprowadzonego z zagranicy samochodu marki Renault Laguna. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasadą jest, iż przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy stanowiące mienie osoby fizycznej będącej w rozumieniu prawa dewizowego osobą krajową, przebywającą czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 12 miesięcy, a które służyły jej do użytku osobistego lub domowego z zastrzeżeniem nieodstępowania ich przez okres 2 lat, licząc od dni dokonania odprawy celnej. Z zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w Paryżu z 26 lutego 1997 r. wynika, że Jan K. przebywał czasowo we Francji od grudnia 1995 r. do 2 marca 1997 r. za zgodą władz. W tej ostatniej dacie przekroczył granicę polską zgłaszając do odprawy celnej między innymi samochód Renault Laguna. W czasie odprawy celnej przedstawił:
- umowę kupna sprzedaży stwierdzającą nabycie samochodu w dniu 19 lutego 1997 r. od taksatora licytacyjnego,
- dowód rejestracyjny samochodu wystawiony na poprzedniego właściciela samochodu, tj. taksatora licytacyjnego z dnia 27 grudnia 1994 r.,
- polisę ubezpieczeniową wystawioną na okres od 26 lutego 1997 r. do 12 marca 1997 r. na nazwisko kierującego samochodem do Polski Mirosława B.
W postępowaniu wyjaśniającym organ ustalił także, iż Jan K. posiadający miejsce zamieszkania w P. miał Kartę Rezydenta ważną do 19 grudnia 2005 r. i jak każdy cudzoziemiec mógł zarejestrować samochód na swoje nazwisko. Analizując te ustalenia faktyczne organ przyjął, że okolicznościami faktycznymi dowodzącymi użytkowania samochodu dla celów osobistych przed przesiedleniem się są zarejestrowanie go i ubezpieczenie na nazwisko używającego. Przedłożone przez J. K. dowody nie wykazują by samochód służył jemu do użytku osobistego przed przesiedleniem się i dlatego uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem, a odwołanie nieuzasadnione.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Jan K. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy Prawo celne poprzez uznanie iż przywóz samochodu nie jest wolny od cła oraz błędne ustalenie iż samochód nie pozostawał w użytkowaniu skarżącego i wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawione przez niego dowody dostatecznie dowodzą użytkowania pojazdu przed przesiedleniem się, a w dodatku stanowiącego jego własność z którego korzystał przed przesiedleniem się, a czego organy nie uwzględniły. Podkreślił, że ubezpieczenie pojazdu dotyczyło tylko jego przywozu jako mienie przesiedlenia bo sam z uwagi na wiek /75 lat/ i stan zdrowia nie mógł odbyć samochodem tak długiej podróży. Dodatkowo zarzucił, iż skoro przywóz towaru jest wolny od cła to wystarczający jest tytuł własności samochodu nie wcześniej niż w chwili zgłoszenia towaru do odprawy celnej. Bez znaczenia jest natomiast posiadanie towaru na prawie własności w czasie pobytu za granicą. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Norma prawna w oparciu o którą organy celne dokonały wymiaru należności celnych od sprowadzonego przez skarżącego na polski obszar celny samochodu i dopuściły go do obrotu na tym obszarze nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. "a" - Prawa celnego "przywóz towaru z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest wolny od cła i od wymaganego zgodnie z art. 7 pozwolenia, jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy stanowiące mienie osoby fizycznej będącej w rozumieniu prawa dewizowego osobą krajową, przebywającą czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 12 miesięcy, które służyły jej do użytku osobistego lub domowego z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 2 lat, licząc od dnia dokonania odprawy celnej". Wykładnia gramatyczna tego przepisu i użycie przez ustawodawcę zwrotu "jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy (...), które służyły jej do użytku osobistego lub domowego (...) oraz czas przeszły wyrażenia "służyły" wskazują jednoznacznie, że wykorzystywanie mienia przesiedlenia do celów osobistych musi być wykazane w czasie pobytu krajowca dewizowego za okres pobytu. Niewątpliwie byłoby nadinterpretowaniem tego przepisu przyjmowanie, że chodzi o cały wymagany okres pobytu. Jednakże przepis ten nie może być interpretowany tak jak czyni to skarżący albowiem prowadziłoby to do zatarcia różnicy między wyjątkowym jego charakterem, a zasadą określoną w art. 4 ust. 1 ustawy Prawo celne.
W sprawie nie budzi wątpliwości to, że skarżący nabył samochód bezpośrednio przed przesiedleniem się, nie ubezpieczył go na siebie, ani też nie zarejestrował. Okoliczności te słusznie i trafnie zostały przez organy celne potraktowane jako jedne z okoliczności faktycznych, które mogą wskazywać na użytkowanie mienia do celów osobistych. Innych dowodów i okoliczności - skarżący nie przedstawił. Nawet gdyby przyjąć za usprawiedliwione i uzasadnione wiekiem i stanem zdrowia skarżącego ubezpieczenie pojazdu na imię i nazwisko osoby trzeciej, a mianowicie kierowcy to i tak żadną miarą skarżący nie może wywodzić z tej okoliczności skutków prawnych uprawniających do poglądu, że dowodzi to wykorzystywania samochodu do celów osobistych. Okoliczność ta może być dowodzona przez skarżącego wszelkimi środkami dowodowymi /art. 75 par 1 Kpa/. Dowód własności pojazdu na skarżącego i przedstawienie dowodu rejestracyjnego na nazwisko poprzedniego właściciela, a więc dowodu wskazującego na dopuszczenie pojazdu do ruchu na drogach publicznych - trafnie zostały potraktowane jako okoliczności nie dowodzące przesłanki z art. 14 ust. 1 pkt 7 lit. "a" ustawy. Tak przeprowadzonej oceny dowodów nie można podważyć albowiem zgodnie z art. 80 Kpa organ ocenia dowody na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wykorzystanie więc do oceny takich okoliczności jak czas nabycia samochodu przed przesiedleniem się, brak rejestracji i ubezpieczenia go na nazwisko krajowca dewizowego było zasadne i okoliczności te niewątpliwie pozostają pod ochroną tego przepisu /por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 1996 r. - III ARN 97/95 - OSNAPU 1997 nr 1 poz. 3/.
W tym stanie faktycznym i prawnym skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło