SA/Sz 1653/98
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-01-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, może być wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym precyzyjnego określenia, jakiego obiektu dotyczy i na czym polega usunięcie nieprawidłowości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ postępowanie administracyjne nie zapewniło dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co jest sprzeczne z art. 7 i 77 Kpa. Organ nie określił precyzyjnie, jakiego obiektu dotyczy nakaz usunięcia nieprawidłowości ani na czym ma polegać jego wykonanie, co narusza wymogi art. 66 Prawa budowlanego i art. 80 Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B., która nakazała Józefowi Sz. usunięcie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym przy ul. D. w terminie do 15 czerwca 1998 r. z powodu jego nieestetycznego wyglądu i nieodpowiedniego stanu technicznego. Józef Sz. odwołał się, zarzucając brak udziału w postępowaniu i niezgodność faktów z rzeczywistością, podnosząc, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Wojewoda K. utrzymał decyzję w mocy, argumentując m.in. informowaniem strony o działaniach i jej brakiem zainteresowania. Józef Sz. złożył skargę do NSA, zarzucając niezgodność decyzji z prawem, w szczególności definicją obiektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody K. z dnia 21 sierpnia 1998 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 12 maja 1998 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Józefa Sz. na decyzję Wojewody K. z dnia 21 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia 12 maja 1998 r. (...); (...).
Kierownik Urzędu Rejonowego w B. decyzją z dnia 12 maja 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Józefowi Sz. zamieszkałemu w B. przy ul. P. 58 m 5 właścicielowi obiektu budowlanego zlokalizowanego przy ul. D. na działce według ewidencji gr. Nr 101 obręb Miasta B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie do estetycznego wyglądu wymienionego obiektu w terminie do dnia 15 czerwca 1998 r.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie wszczęto z urzędu ponieważ w trakcie oględzin czystości miasta B., przeprowadzonych przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B., stwierdzono, że opisany wyżej obiekt będący własnością Józefa Sz. znajduje się w stanie powodującym swoim wyglądem oszpecenie otoczenia oraz jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Stwierdzenie to upoważnia organ nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia tych nieprawidłowości.
W decyzji zaznaczono, że integralną jej częścią jest załącznik graficzny w postaci mapy oraz kserokopie zdjęć.
Odwołujący się od tego rozstrzygnięcia Józef Sz. zarzucił, że jako strona nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji oraz, że stwierdzone fakty są niezgodne z rzeczywistością. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji podniósł, że teren "obiektu" był już kiedyś fotografowany przez ówczesne Służby Bezpieczeństwa na inny cel, a ponadto, że nie jest to obiekt budowlany ponieważ nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów.
Wojewoda K. nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 21 sierpnia 1998 r. (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że przeprowadzona kontrola przez pracowników Urzędu Rejonowego w B. na działce nr 101 obręb 006 w B. w dniu 16 marca 1998 r. stwierdziła szereg nieprawidłowości stanu technicznego części obiektu budowlanego jak również zagospodarowania działki.
Odwołujący się nie uczestniczył w oględzinach terenu jego budowy ponieważ stwierdzono to przy prowadzeniu kompleksowej kontroli czystości miasta B. Oprócz protokołu z oględzin wykonano 3 zdjęcia, które obrazują jak wygląda przedmiotowy teren.
Ponadto nie można uwzględnić zarzutu Józefa Sz., że nie brał udziału w postępowaniu ponieważ jest on pracownikiem Referatu Nadzoru Budowlanego w B. i był informowany o podjętych działaniach w postępowaniu administracyjnym.
O braku zainteresowania odwołującego się tym postępowaniem świadczy również fakt, że Józef Sz. pomimo wysłania do niego zawiadomienia przez organ II instancji o możliwości zapoznania się z całością akt, nie odebrał korespondencji mimo dwukrotnego awizowania przesyłki przez urząd pocztowy.
Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna przekazuje zdaniem organu odwoławczego faktyczny stan terenu budowy, a strona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie zarzutu o niezgodności tego stanu z rzeczywistością.
Józef Sz. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił, że rozstrzygnięcie Wojewody K. jest niezgodne z prawem. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "a", "b" i "c" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, lub budowla wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, względnie obiekt małej architektury. Na działce znajduje się natomiast tymczasowy obiekt, co jest uwidocznione na załączonej do skargi kserokopii zdjęcia, przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki /art. 3 pkt 5 ww. ustawy/.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez właściwy organ decyzji, powinno między innymi zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 i art. 77 Kpa.
Wskazać przy tym należy również na art. 80 Kpa, który stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono istotnych elementów stanu faktycznego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ zgodnie z którym, właściwy organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia że obiekt budowlany:
1/ jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
2/ powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Przepis ten daje organowi możliwość zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z dyspozycją art. 61 cyt. ustawy stanowiącym, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymać go w należytym stanie technicznym.
W aktach sprawy znajduje się protokół oględzin działki nr 101 obręb 006 w B. z dnia 16 marca 1998 r. sporządzony przez pracowników Urzędu Rejonowego w B., w którym zapisano m.in., że : "na działce wykonano częściowo fundamenty pod dom jednorodzinny. Obiekt jest zaniedbany przerośnięty /samosiew/. Na działce znajdują się porozkładane rdzewiejące, bliżej nieokreślone części stalowe maszyn. Zachodnia część działki jest zabudowana prowizorycznymi, tymczasowymi, drewnianymi obiektami w bardzo złym stanie technicznym".
W decyzji organu I instancji nie określono w żaden sposób jakiego obiektu dotyczy, a także na czym ma polegać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że na podstawie art. 66 prawa budowlanego nie można wydać decyzji nakazującej wyłączenie obiektu z użytkowania ani też decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części ponieważ przepis ten ma na celu wyłącznie ukierunkowanie działania na zapewnienie należytego utrzymania obiektów budowlanych.
Wobec powyższego wbrew zarzutom skargi, zakresu art. 66 nie można ograniczać tylko do obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 lit. "a", "b", "c" omawianej ustawy - prawo budowlane.
Stosownie do art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi.
Dlatego mimo zastrzeżeń do zarzutów podniesionych w skardze Sąd przy stwierdzeniu, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób wymagany przepisami art. 75, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło