SA/Sz 1665/98

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2000-01-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii współwłasności nieruchomości i właściwej podstawy prawnej (art. 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była prawidłowa. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że istotne elementy stanu faktycznego sprawy nie zostały wyjaśnione, w szczególności kwestia akceptacji zmiany przeznaczenia części wspólnej nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli. Ponadto, Sąd uznał, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy właściwym przepisem do rozpatrzenia sprawy mógł być art. 51 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji (Kierownik Urzędu Rejonowego) nakazał przywrócenie do stanu poprzedniego zmienionej funkcji pralni w kotłowni centralnego ogrzewania oraz odłączenie pieca c.o. od komina, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy (Wojewoda) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii współwłasności i właściwej podstawy prawnej (art. 51 Prawa budowlanego). Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł jeden ze współwłaścicieli, zarzucając sankcjonowanie bezprawia i samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tadeusza K. na decyzję Wojewody K. z dnia 19 sierpnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego - oddala skargę. Decyzją z dnia 5 kwietnia 1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w B. nakazał: 1/ Czesławowi S. zamieszkałemu w T. przy ul. P. 20/1 i Marzenie S. zamieszkałej w T. przy ul. S. 14 w T. przywrócić do stanu poprzedniego zmienioną funkcję pomieszczenia pralni w kotłowni centralnego ogrzewania w piwnicy budynku mieszkalnego przy ul. Wolności nr 30/1, 2/ dokonać trwałego odłączenia pieca centralnego ogrzewania od komina. W uzasadnieniu tej decyzji, powołując się na art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stwierdzono co następuje: Postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Tadeusza K. zamieszkałego w T. przy ul. W. nr 30/2 wykazało, że w piwnicy budynku mieszkalnego przy ul. W. w T. /według ewidencji gruntu dz. Nr 159 obr. T./ stanowiącego współwłasność sześciu rodzin został usunięty trzon pieca pralniczego, a w jego miejsce wstawiono i podłączono do komina piec centralnego ogrzewania. Czesław S. zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego obowiązany był uzyskać pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania tej części obiektu budowlanego, a ponieważ taka decyzja nie została wydana, należało zobowiązać go do przywrócenia stanu poprzedniego funkcji tego pomieszczenia, a w konsekwencji do wydania decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Czesław S., jeden z adresatów decyzji w odwołaniu od tego rozstrzygnięcia wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zdaniem odwołującego się, zakwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a wyszczególniona w nim podstawa prawna nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podał, że za zgodą większości współwłaścicieli nieruchomości położonej w T. przy ul. W. 30 wstawił piec c.o. do pralni znajdującej się w piwnicy budynku. Piec, który zajmuje 1,20 m2 nie spowodował zmiany sposobu użytkowania tego pomieszczenia, a poza tym wstawienie pieca polepszyło stan tego lokalu /jest ogrzewany/, który jest w bardzo złym stanie technicznym. Na wstawienie pieca c.o. nie jest poza tym wymagane pozwolenie na budowę. Wojewoda K. decyzją z dnia 19 sierpnia 1998 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Swoje stanowisko organ II instancji uzasadnił następująco: 1 / bezspornym jest, że Czesław S. wstawił piec centralnego ogrzewania - etażowy do pomieszczenia, w którym mieściła się wspólna pralnia, 2/ nie zgłosił do właściwego organu administracji państwowej o zamierzonych robotach budowlanych przez co naruszył art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, który określa, że pozwolenie na budowę nie wymagają roboty budowlane niemniej art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nakłada obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi wykonywanie tych robót. 3/ zastosowanie przez organ I instancji art. 48 prawa budowlanego było błędne ponieważ przepis ten jednoznacznie odnosi się do obiektu budowlanego lub jego części i w związku z tym nie można stosować go do robót budowlanych lub ewentualnego remontu. Według oceny organu odwoławczego należy się zastanowić, czy nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 51 prawa budowlanego. Rozpatrując powyższe należy określić prawa własności /współwłasności/, czy wstawienie etażowego kotła c.o. zmienia funkcje pomieszczenia pralni na kotłownię czy ustawienie tego kotła pogorszy warunki zdrowotno-sanitarne. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz K. zarzucając, że rozstrzygnięcie sankcjonuje bezprawie, samowolę budowlaną i nie bierze pod uwagę uzasadniony interesów osób trzecich. W skardze zawarto żądanie przywrócenia stanu prawnego lub zmiany usytuowania kotłowni w sposób nie utrudniający przebywanie skarżącemu we własnym mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uprawnienia Sądu nie obejmują natomiast możliwości zmiany rozstrzygnięcia i orzekania o meritum sprawy zamiast właściwego organu. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 par. 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analizując materiał dowodowy na podstawie którego zapadło rozstrzygnięcie organu I instancji, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że nie zostały wyjaśnione istotne elementy stanu faktycznego sprawy. Z zakwestionowanej decyzji nie wynika w żaden sposób czy zmiana przeznaczenia części wspólnej piwnicy /pralni/ w budynku mieszkalnym przy ul. W. 30 w T. uzyskała akceptację pozostałych współwłaścicieli. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Wójta Gminy T. z dnia 16 lipca 1998 r. adresowane do Czesława S. (...) który wstawił piec centralnego ogrzewania do wspólnego pomieszczenia, że pomieszczenie to stanowi współwłasność: - Marzeny i Czesława S. do 321/1000 części - Tadeusza K. do 265/1000 części - Gertrudy i Eugeniusza K. do 355/1000 części, - Henryka L. do 59/1000 części oraz, że należący do niego piec centralnego ogrzewania podłączony jest do innego komina niż piece T.K. Do zarządu wspólną nieruchomością w małych wspólnotach mieszkaniowych, w braku odmiennych postanowień umowy, mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności /art. 193 i następne, a zwłaszcza 199-209/ i kodeksu postępowania cywilnego /art. 611-616/ - zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. - o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./. Zmiana przeznaczenia części nieruchomości wspólnej lub - niewątpliwie czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością /art. 22 ust. 3 pkt 4 ustawy/. Organ II instancji trafnie również zwrócił uwagę, że zastosowany w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ dotyczy samowolnej budowy obiektu lub jego części. W przedmiotowej sprawie, wstawienie etażowego pieca centralnego ogrzewania do pomieszczenia, które nie było wcześniej użytkowane jako kotłownia nie mieści się w dyspozycji tego przepisu i należy rozpatrzyć to na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Z redakcji tego przepisu wynika bowiem, że chodzi o prowadzenie robót budowlanych innych niż te, o których stanowi art. 48. Definicja robót budowlanych /art. 3 pkt 7/ obejmuje prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce, a także modernizacji każdego obiektu budowlanego. Taka sytuacja zachodzi niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie. Dlatego mając wszystko powyższe na względzie, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo i wobec tego w myśl art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło