SA/Wr 361/83

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1983-07-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne mogą dowolnie interpretować pojęcie "szczególnych względów społecznych lub gospodarczych" uzasadniających zmianę w stanie zajmowania lokali użytkowych, oraz jaki powinien być związek przyczynowo-skutkowy między tymi względami a dokonaną zmianą?
Ratio decidendi
Organy administracyjne nie mogą dowolnie interpretować "szczególnych względów społecznych lub gospodarczych", gdyż oznaczałoby to arbitralną ingerencję w dysponowanie czynnikami produkcji. Związek przyczynowo-skutkowy między wykazanym względem a zmianą w zajmowaniu lokalu powinien być bezpośredni. W przypadku ograniczenia powierzchni, nadwyżka musi być ustalona niebudzącymi wątpliwości metodami, a organ musi wykazać, że inne rozwiązania są niemożliwe lub utrudnione.
Stan faktyczny
Orzeczenie analizuje kwestię interpretacji przez organy administracyjne pojęcia "szczególnych względów społecznych lub gospodarczych" w kontekście zmian w zajmowaniu lokali użytkowych. Dotyczy to sytuacji, gdy organy ingerują w dysponowanie czynnikami produkcji przedsiębiorstw państwowych. Analizowany jest również związek przyczynowo-skutkowy między tymi względami a dokonanymi zmianami, szczególnie w przypadku ograniczenia powierzchni lokalu.

Pełny tekst orzeczenia

1. Korzystanie przez organy administracyjne z daleko idącej swobody w ocenie "szczególnych względów społecznych lub gospodarczych", uzasadniających dokonywanie zmian w stanie zajmowania lokali użytkowych, oznaczałoby możliwość arbitralnej ingerencji - zamiast stosowania mechanizmów ekonomicznych - tych organów w dysponowaniu jednym z czynników produkcji zreformowanego przedsiębiorstwa państwowego. 2. Skoro niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja przepisu art. 44 ust. 1 Prawa lokalowego, to związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykazanym przez organy "szczególnym względem" uzasadniającym dokonanie zmiany w stanie zajmowania lokali a samą tą zmianą powinien mieć w zasadzie charakter bezpośredni. Nie wyklucza to oczywiście możliwości zastosowania omawianego przepisu w sytuacji, gdy "szczególny wzgląd" ma bezpośredni związek z ograniczeniem powierzchni objętej decyzją, jednakże w takim przypadku nadwyżka tej powierzchni ponad potrzeby zajmującej ją jednostki musi być ustalona nie budzącymi wątpliwości metodami, zaś organ orzekający powinien nadto wykazać, że w inny sposób jest niemożliwa bądź znacznie utrudniona.

Powołane przepisy

art. 44 ust. 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło