SA/Wr 620/84
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1984-11-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na prowadzenie ośrodka gier zręcznościowych jest uzasadnione, gdy jego działalność zagraża bezpieczeństwu i spokojowi mieszkańców budynku mieszkalnego, nawet jeśli nie jest to bezpośrednio spowodowane demoralizacją?Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie ośrodka gier zręcznościowych jest uzasadnione, gdy jego działalność, nawet niezamierzenie, zagraża bezpieczeństwu, spokojowi mieszkańców budynku mieszkalnego i porządkowi publicznemu. Ustawa o zezwoleniach na publiczną działalność artystyczną, rozrywkową i sportową zakazuje działalności, która zagraża tym wartościom, a organy administracji mają prawo cofnąć zezwolenie w takich okolicznościach, nawet jeśli nie ma bezpośrednich dowodów na demoralizację.Stan faktyczny
Usługowa Spółdzielnia Pracy w W. prowadziła ośrodek gier zręcznościowych w budynku mieszkalnym. Po skargach mieszkańców, organ I instancji uchylił zezwolenie, ale organ II instancji stwierdził jego nieważność. Następnie Prezydent Miasta cofnął zezwolenie, powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa i spokoju mieszkańców. Dyrektor Wydziału Kultury i Sztuki utrzymał tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do NSA, twierdząc, że skargi mieszkańców są złośliwe i nie uzasadniają cofnięcia zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Usługowej Spółdzielni Pracy w W. na decyzję dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Usługowej Spółdzielni Pracy w W. na decyzję dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu z dnia 1 sierpnia 1984 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ośrodka gier zręcznościowych.
Usługowa Spółdzielnia Praca w W. rozpoczęła prowadzenie ośrodka gier zręcznościowych w lokalu przy ul. Ś. nr 4 w W. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 5 września 1983 r. Na skutek skarg mieszkańców budynku, w którym zlokalizowano placówkę, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, prezydent Miasta uchylił powyższe rozstrzygnięcie swoją decyzją z dnia 14 lutego 1984 r., powołując się na art. 154 par. 1 Kpa Organ II instancji jednak stwierdził nieważność tej decyzji /w dniu 16 kwietnia 1984 r./, ponieważ na podstawie art. 154 Kpa może być uchylona tylko taka decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.
Ponieważ skargi na działalność zakładu nie ustawały, Prezydent Miasta W. decyzją z dnia 5 czerwca 1984 r. nr WK 5124/4/84 cofnął zezwolenie na jego prowadzenie, powołując jako podstawę prawną art. 13 w związku z art. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o zezwoleniach na publiczną działalność artystyczną, rozrywkową i sportową /Dz.U. nr 12 poz. 64/. Wskazując na treść skarg, potwierdzonych przez II Komisariat MO, organ przyjął, iż działalność ośrodka zagraża bezpieczeństwu, spokojowi i porządkowi w budynku przy ul. Ś. nr 4.
Działając jako organ II instancji, dyrektor Wydziału Kultury i sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Wałbrzychu utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie swoją decyzją z dnia 1 sierpnia 1984 r. nr KL-5121/20/84. W jej uzasadnieniu powołał się na wyniki postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego zarówno przez organ I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym. wykazało ono, że prowadzenie takiej działalności w budynku mieszkalnym zakłóca spokój jego mieszkańców, co potwierdza także opinia organów MO, a jej kontynuowanie może zagrozić bezpieczeństwu, spokojowi i porządkowi publicznemu. Stan faktyczny sprawy więc wyczerpuje przesłanki z art. 4 pkt 4 tej ustawy.
Wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Usługowa Spółdzielnia Pracy nie godziła się z powyższą konkluzją zaskarżonej decyzji i podała, że "złośliwe szkalowanie" działalności Ośrodka przez lokatorów budynku nie może być podstawą zarzutu "demoralizowania lub obniżenia obyczajów" w rezultacie działalności prowadzonej pod kontrolą osób dorosłych do godz. 20.00, a "liczne skargi mieszkańców" nie uzasadniają same przez się zastosowania art. 4 pkt 4 cytowanej ustawy. Zdaniem strony skarżącej, działalność ośrodka wpływa korzystnie na młodzież, a przed udzieleniem zezwolenia na jego uruchomienie uzyskano pozytywną opinię samorządu mieszkańców.
Odpowiadając na skargę, organ II instancji wnosił o jej oddalenie, ponieważ nietrafny jest zarzut niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz błędnego zastosowania prawa materialnego. Postępowanie dowodowo-wyjaśniające wykazało, że zachowanie młodzieży jest wręcz groźne dla mieszkańców budynku, a interwencje milicyjne nie należą do rzadkości. Strona skarżąca powinna uruchomić taką działalność w pomieszczeniu wolno stojącym, aby nie zagrażać otoczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawą decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie są art. 4 i 13 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o zezwoleniach na publiczną działalność artystyczną, rozrywkową i sportową /Dz.U. nr 12 poz. 64/. Pierwszy z nich zakazuje prowadzenia działalności wymienionej w tytule ustawy, jeżeli jest ona sprzeczna z prawem albo zagraża bezpieczeństwu, spokojowi i porządkowi publicznemu, a między innymi - w szczególności - gdy może przyczynić się do demoralizacji lub obniżenia poziomu obyczajów. Natomiast art. 13 ust. 3, mający zastosowanie ze względu na adresata zaskarżonej decyzji, przewiduje możliwość cofnięcia zezwolenia na powyższą działalność, wydanego osobie prawnej lub jednostce nie mającej osobowości prawnej, jeżeli nie przestrzega ona warunków wynikających z ustawy lub zezwolenia, albo gdy w stosunku do jej kierownika lub osoby przez niego wyznaczonej zachodzą okoliczności wymienione we wcześniejszych przepisach tego artykułu jako przesłanki cofnięcia zezwolenia osobie fizycznej. O cofnięciu zezwolenia orzeka organ, który wydał zezwolenie /ust. 4/.
Przepisy art. 13 ust. 3 i 4 tej ustawy mogły zatem być w okolicznościach sprawy podstawą cofnięcia wcześniej udzielonego zezwolenia na działalność rozrywkową wówczas, gdy prowadzono tę działalność w sposób określony art. 4 ustawy. W decyzjach powołano punkt 4 tego artykułu, co pozwoliło stronie skarżącej trafnie zauważyć, że postępowanie dowodowo-wyjaśniające nie dostarczyło materiału do formułowania zarzut, jakoby działalność ośrodka przyczyniała się do demoralizacji lub obniżenia poziomu obyczajów. Trudno w tym miejscu jednak oprzeć się refleksji, iż w tego rodzaju placówkach bywa z reguły młodzież sprawiająca trudności wychowawcze, a więc reprezentująca nie najwyższy poziom obyczajów. W świetle materiałów tej sprawy, a także uwzględniając powszechne doświadczenie życiowe, nieprzekonujące wydaje się twierdzenie strony skarżącej, jakoby gromadzenie takiej młodzieży w rozmaitych ośrodkach gier, oferujących hazard i najprymitywniejszą rozrywkę, miało lub nawet mogło mieć pozytywne oddziaływanie wychowawcze.
W kwestiach prawnych należy podkreślić, że w punktach 1-4 omawianego artykułu 44 ustawy jedynie przykładowo wymieniono niektóre przejawy lub skutki zakazanej działalności. W myśl bowiem tego artykułu zakazana jest każda działalność artystyczna, rozrywkowa lub sportowa, jeżeli sprzeciwia się prawu albo zagraża bezpieczeństwu, spokojowi lub porządkowi publicznemu.
Dokonując wykładni powyższego przepisu dla potrzeb orzekania w niniejszej sprawie, można przyjąć, że zakazuje on działalności rozrywkowej zagrażającej w skutkach bezpieczeństwu i spokojowi osób zamieszkujących budynek, w którym jest prowadzona, oraz porządkowi publicznemu w jego otoczeniu - i to także wtedy, gdy zagrożenie nie zostało zawinione przez prowadzącego działalność, lecz jest jej niezamierzonym i ubocznym następstwem.
Ustalony przez organy orzekające stan faktyczny niniejszej sprawy odpowiada hipotezie tak interpretowanej normy prawnej, stanowiącej podstawę ich działania. Dowodami w sprawie były nie tylko "liczne skargi mieszkańców", lecz przede wszystkim znajdująca się w aktach sprawy pisemna informacja II Komisariatu MO, zawierająca negatywną ocenę wpływu działalności ośrodka gier przy ul. Ś. nr 4 na spokój i bezpieczeństwo mieszkańców tego budynku oraz porządek publiczny w jego otoczeniu. Ponieważ w myśl art. 5 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu urzędów /Dz.U. nr 38 poz. 172/ organy MO są właściwe w sprawach ochrony porządku publicznego, to ich pisemne oceny w tych kwestiach stanowią dowód w postępowaniu administracyjnym. strona skarżąca przeoczyła w swoich wywodach ten dowód, a zawartym w nim faktom i ocenom przeciwstawiła tylko ogólniki oraz całkowicie bezzasadny zarzut, że tylko "fakt złośliwego szkalowania działalności Ośrodka" przez mieszkańców budynku stał się podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Wypada zresztą zwrócić uwagę stronie skarżącej na niestosowność takiego nazywania legalnych zabiegów obywateli, korzystających z prawem dopuszczonej drogi skargi powszechnej /art. 221 par. 1 Kpa/ w celu ochrony spokoju i bezpieczeństwa w miejscu zamieszkania przed wybrykami bywalców ośrodka. Potrzeba takiej ochrony wydaje się być następstwem niefortunnej lokalizacji tego rodzaju działalności w budynku mieszkalnym. Nie tylko więc z punktu widzenia obowiązującego prawa, ale także celowości rozstrzygnięcia, zasadne jest stanowisko organu II instancji, wskazujące na potrzebę starania się o obiekt wolno stojący, umożliwiający kontynuowanie dotychczasowej działalności ośrodka w warunkach, które nie będą z niej czynić działalności zakazanej w rozumieniu art. 4 omawianej ustawy.
Reasumując, należy stwierdzić, że organy administracji państwowej, w toku niewadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowo-wyjaśniającego, ustaliły wystąpienie materialnoprawnych przesłanek umożliwiających cofnięcie stronie skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności rozrywkowej. Określenie wiążących konsekwencji prawnych powyższych ustaleń w taki sposób, jak uczyniono to w zaskarżonych rozstrzygnięciach, nie narusza prawa, albowiem mieści się w granicach przysługującego organom orzekającym uznania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, nie mogąc uwzględnić skargi, oddalił ją na podstawie art. 207 par. 5 Kpa, jako nieuzasadnioną.
Powołane przepisy
art. 207art. 154art. 154 Kpart. 13art. 4 ustawyart. 4 pkt 4art. 4art. 13 ust. 3art. 5 ust. 2art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawyart. 221
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło