II AZP 3/89

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Marii K. na decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. z dnia 6 maja 1988 r. w przedmiocie odmowy przydziału części lokalu mieszkalnego na poszerzenie zajmowanej powierzchni mieszkalnej po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 26 stycznia 1989 r. SA/Po 862/88 do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 Kpc: Czy do spraw lokalowych - wszczętych przed wejściem w życie znowelizowanego prawa lokalowego, lecz nie zakończonych decyzjami ostatecznymi do dnia 1 stycznia 1988 r., stosuje się zasadę wyrażoną w art. 68 ust. 2 tego prawa /t.j. Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/ czy też zasadę zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe /Dz.U. nr 21 poz. 124/? podjął następującą uchwałę: Decyzją z dnia 6 maja 1988 r. Kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego P.-G. z dnia 20 maja 1987 r. odmawiającą przydzielenia Marii K., najemcy części lokalu mieszkalnego znajdującego się w domu przy ul. G. nr (...) w P., innej, opróżnionej części tego lokalu, albowiem uznał, że Maria K. nie zajmuje powierzchni mniejszej od przysługującej jej według norm zaludnienia. Rozpoznając skargę Marii K. na wymienioną decyzję Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w P. stwierdził, że wynik sprawy zależy od tego, czy zostaną zastosowane w niej przepisy prawa lokalowego po ich zmianie ustawą z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe /Dz.U. nr 21 poz. 124/ czy też przepisy dotychczasowe. Do zajęcia stanowiska w tej kwestii konieczne jest rozstrzygnięcie przytoczonego w sentencji zagadnienia prawnego, budzącego poważne wątpliwości. Zagadnienie to więc Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia. Rozstrzygając przedstawione zagadnienie Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wątpliwości, jakie nasunęły się Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wiążą się z kwestią obowiązywania art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe /Dz.U. nr 21 poz. 124/ i art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /t.j. Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165/, które zawierają przepisy międzyczasowe o odmiennej treści. Według pierwszego z nich "sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy i nie zakończone decyzjami ostatecznymi podlegają rozpatrzeniu według dotychczasowych przepisów". Stosownie zaś do drugiego - "sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, lecz nie zakończone ostatecznymi decyzjami, podlegają rozpatrzeniu według tej ustawy". Artykuł 68 ust. 2 prawa lokalowego według tekstu jednolitego tego prawa z 1987 r. jest przepisem, który jako art. 60 ust. 2 był zamieszczony w tekście pierwotnym tego prawa, tj. w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/. Powołany przepis, skoro jest przepisem prawa lokalowego według jego brzmienia z 1974 r., odnosi się do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tego prawa, tj. przed dniem 1 sierpnia 1974 r. /art. 66 prawa lokalowego w jego pierwotnym brzmieniu/. Ustawa z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe w art. 2-6 zawiera własne przepisy przejściowe. Jej art. 6 ust. 1 dotyczy spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1988 r. /art. 11 tejże ustawy/ i nie zakończonych przed tym dniem decyzjami ostatecznymi. Oba wymienione wyżej przepisy są przepisami regulującymi stosowanie w czasie innych ustaw i nie zachodzi między nimi kolizja ani konkurencja. Przyczyn wątpliwości wyrażonych w przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnieniu prawnym należy upatrywać w zastosowanej przez Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej technice sporządzenia tekstu jednolitego prawa lokalowego, ogłoszonego obwieszczeniem tego Ministra z dnia 2 października 1987 r. /Dz.U. nr 30 poz. 165/. W tekście jednolitym prawa lokalowego, stanowiącym załącznik do tego obwieszczenia, zamieszczony został bowiem art. 68 ust. 2 prawa lokalowego, w obwieszczeniu zaś, poza tekstem jednolitym prawa lokalowego, przytoczony został art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe. Okoliczność, że w tekście jednolitym prawa lokalowego znalazł się art. 68 ust. 2 tego prawa, a nie znalazł się art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe, nie świadczy, iż obowiązuje tylko ten pierwszy przepis, a drugi z nich nie obowiązuje, i że art. 68 ust. 2 prawa lokalowego dotyczy spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe, tj. przed dniem 1 stycznia 1988 r., i do tego dnia nie zakończonych decyzjami ostatecznymi. Jak wyżej wskazano, co innego bowiem wynika z wymienionych przepisów zamieszczonych przecież w odrębnych ustawach. Ogłoszenie jednolitego tekstu prawa lokalowego, stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej z dnia 2 października 1987 r., nie powoduje i nie może powodować zmiany stanu prawnego wynikającego z przepisów ustaw, które objęte zostały ogłoszonym tekstem jednolitym lub pozostały poza tym tekstem. W obu przypadkach przepisy te nie utraciły mocy obowiązującej i moc ich jest taka sama. Przeciwnie stanowisko oznaczałoby, że minister, który ogłosił tekst jednolity ustawy, jest władny uchylić lub zmienić przepisy ustaw, które uwzględnione zostały przy sporządzaniu tego tekstu jednolitego. Wydaje się, że nie byłoby występującej w sprawie wątpliwości, gdyby ogłaszając w dniu 2 października 1987 r. tekst jednolity prawa lokalowego Minister Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej konsekwentnie pozostawił poza tym tekstem nie tylko wszystkie przepisy regulujące obowiązywanie w czasie przepisów tego prawa objętych kolejnymi jego zmianami art. 2 ustawy z dnia 3 grudnia 1982 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe - /Dz.U. nr 37 poz. 244/ i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - prawo lokalowe, ale i art. 60 ust. 2 tego prawa, regulujący obowiązywanie w czasie jego przepisów zawartych w tekście pierwotnym tego prawa, uchwalonym ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. Wyrazem zastosowania takiej metody jest niezamieszczenie w tekście jednolitym prawa lokalowego objętego obwieszczeniem z dnia 2 października 1987 r. zarówno art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 1982 r. i art. 11 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r., stanowiących, od kiedy wchodzą w życie wymienione ustawy, jak i art. 66 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., stanowiącego, od kiedy wchodzi w życie ta ustawa. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę jak w sentencji.