III ARN 16/94
WyrokSąd administracyjny1994-04-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Finansów może ograniczać lub poszerzać krąg podmiotów obowiązku podatkowego w podatku obrotowym, wbrew przepisom ustawy o podatku obrotowym?Ratio decidendi
Rozporządzenie Ministra Finansów nie może ograniczać ani poszerzać kręgu podmiotów obowiązku podatkowego w podatku obrotowym, jeśli ustawa o podatku obrotowym wprost określa te podmioty. Spółki prawa cywilnego, jako podmioty wykonujące określoną działalność gospodarczą, podlegają obowiązkowi podatkowemu na podstawie ustawy, a akty wykonawcze powinny być interpretowane systemowo, z uwzględnieniem przepisów ustawowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Handlowego na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku obrotowym. Sprawa została skierowana do Sądu Najwyższego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. Kluczowe było ustalenie, czy rozporządzenie Ministra Finansów prawidłowo określiło krąg podmiotów obowiązku podatkowego w podatku obrotowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę NSA OZ w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku obrotowym na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 1992 r. SA/Po 700/92
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Należy stwierdzić, że żadne z upoważnień ustawowych powołanych jako podstawa do wydania rozporządzenia przez Ministra Finansów nie zezwala na ograniczenie lub poszerzenie w akcie wykonawczym do ustawy kręgu podmiotów obowiązku podatkowego. Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym określa przedmiot i podmioty tego podatku wprost i bez żadnych odesłań. Z powyższego przepisu ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że opodatkowaniu podatkiem obrotowym podlega określony w tym przepisie rodzaj działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne, nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej osoby prawne i inne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. (...) w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym każdy, nie będący jednostką gospodarki uspołecznionej, podmiot wykonujący określoną w tym przepisie działalność gospodarczą jest podmiotem obowiązku podatkowego.
(...) W świetle przepisów ustawy o podatku obrotowym spółki prawa cywilnego są podmiotami określonego w tej ustawie obowiązku podatkowego, a zatem stwierdzenie, że stosuje się do tych spółek przepisy powyższego rozporządzenia, nie oznacza rozszerzającego interpretowania przepisów podatkowych (...) lecz jedynie ustalenie - w oparciu o reguły wykładni systemowej - zakresu obowiązywania art. 1 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym w sprawach uregulowanych w tym rozporządzeniu. Należy zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy na podstawie wykładni językowej przepisów aktu wykonawczego do ustawy podatkowej nie jest możliwe ustalenie podmiotowego zakresu obowiązywania tego aktu, wówczas jest konieczne odwołanie się do reguł wykładni systemowej uwzględniającej postanowienia norm ustawowych upoważniających do wydania aktu wykonawczego oraz określających podmioty obowiązku podatkowego; określenie podmiotowego zakresu mocy obowiązującej aktu wykonawczego do ustawy wyłącznie na podstawie sformułowań zawartych w tytule tego aktu jest w tym przypadku niedopuszczalne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło