III ARN 18/92
WyrokSąd administracyjny1992-04-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia może stwierdzić nieważność decyzji organu pierwszej instancji, czy też uprawnienie to przysługuje wyłącznie organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ wyższego stopnia jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji organu niższej instancji, jeśli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie może sam stwierdzić jej nieważności, gdyż jest to niezgodne z art. 157 § 1 Kpa. Podobnie, organ wyższego stopnia nie jest uprawniony do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdyż uprawnienie to przysługuje organowi, który wydał ją w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie wygaśnięcia decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność poprzedzających go decyzji. W pierwszej instancji Kierownik Wydziału Geodezji stwierdził nieważność własnej decyzji, a następnie Prezydent Miasta stwierdził wygaśnięcie tej decyzji. Strona wniosła odwołanie, a następnie skargę do NSA.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA oraz stwierdził nieważność poprzedzających go decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Prezydenta Miasta (...) w przedmiocie wygaśnięcia decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu mieszkalnego na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. I SA 723/91
uchyla zaskarżony wyrok oraz stwierdza nieważność poprzedzających go decyzji (...).
Jak wynika z akt sprawy, decyzję w I instancji wydał Kierownik Wydziału Geodezji (...) Urzędu Dzielnicowego. Następnie zaś tenże sam organ, powołując się na przepis art. 156 par. 1 pkt 7 Kpa stwierdził nieważność własnej decyzji. Tymczasem zgodnie z wyraźnie brzmiącym przepisem art. 157 par. 1 Kpa, właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 Kpa jest wyłącznie organ wyższego stopnia.
Decyzja zatem, wydana w tej sprawie przez organ, który wydał decyzję w I instancji jest z mocy art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa nieważna i organ wyższego stopnia działając w trybie nadzoru - bądź też Naczelny Sąd Administracyjny powinien stwierdzić jej nieważność, co jednak nie miało miejsca.
Po złożeniu odwołania przez stronę, w sprawie orzekał organ II instancji, a więc Prezydent Miasta.
Organ ten uchylił /a nie stwierdził nieważność/ decyzję organu I instancji, a następnie - wobec uznania, że decyzja tegoż organu stała się bezprzedmiotowa, zastosował art. 162 par. 1 pkt 1 Kpa i stwierdził jej wygaśnięcie.
Tymczasem, zgodnie z powołanym wyżej przepisem kodeksu postępowania administracyjnego uprawnienie do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji służą tylko organowi, który wydał ją w pierwszej instancji, nie zaś organowi wyższego stopnia.
Także więc i ta decyzja jest - zgodnie z przepisem art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa - nieważna z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości.
Naczelny Sąd Administracyjny powinien zatem - działając w oparciu o przepis art. 207 par. 3 Kpa - stwierdzić nieważność obu wyżej wymienionych decyzji
Powołane przepisy
art. 156art. 157art. 156 Kpart. 162art. 207
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło