III ARN 39/96

WyrokSąd administracyjny1996-09-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego, który utrzymał w mocy decyzję wydaną na podstawie przepisu prawnego uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub aktem ustawodawczym, podlega wzruszeniu w trybie rewizji nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego utrzymujący w mocy decyzję wydaną na podstawie przepisu prawnego, który został następnie uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją lub aktem ustawodawczym, rażąco narusza prawo. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 31 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, decyzje te uznaje się za nieważne, a wyrok sądu utrzymujący je w mocy podlega wzruszeniu w trybie rewizji nadzwyczajnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wydał wyrok z dnia 15 grudnia 1995 r. utrzymujący tę decyzję w mocy. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku, wskazując, że decyzja została wydana na podstawie przepisu, który utracił moc obowiązującą na mocy obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu i stwierdził nieważność poprzedzających go decyzji obu instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł (...) w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1995 r. SA/Wr 1004/95 uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność poprzedzających go decyzji obu instancji. Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym /Dz.U. 1991 nr 109 poz. 470 ze zm./ ostateczne decyzje wydane w ogólnym postępowaniu administracyjnym z zastosowaniem przepisu prawnego, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, jako sprzeczny z Konstytucją lub aktem ustawodawczym, został zmieniony bądź uchylony w części lub w całości, uznaje się za nieważne w trybie i na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz związanych z tym roszczeń odszkodowawczych. W wypadkach, gdy wynika to z przepisu prawa i okoliczności sprawy - organ stwierdzający nieważność decyzji może równocześnie wydać decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy. Z tego przepisu wynika - podobnie jak z art. 31 ust. 1, 2 i 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym - że prawomocne orzeczenie sądu lub organu administracyjnego, wydane przed utratą mocy obowiązującej przez przepis uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za sprzeczny z Konstytucją albo aktem ustawodawczym, podlega wzruszeniu w sposób przewidziany w art. 31 tej ustawy. Co do zasady, tego rodzaju pozbawienie przepisu mocy obowiązującej następuje więc ze skutkiem wstecznym. Zaskarżony wyrok zatem rażąco narusza prawo. Oddala on bowiem skargę na decyzję wydaną na podstawie przepisu par. 20 rozporządzenia Ministra Współpracy z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat /Dz.U. nr 61 poz. 357 ze zm./ w odniesieniu do którego Prezes Trybunału Konstytucyjnego wydał obwieszczenie z dnia 24 czerwca 1994 r. o utracie mocy obowiązującej /Dz.U. nr 76 poz. 348/. Wskutek obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego decyzje zostały pozbawione mocy prawnej, a orzekając po opublikowaniu tego obwieszczenia Sąd Administracyjny powinien uwzględnić zmieniony stan prawny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło