III ARN 4/90
WyrokSąd administracyjny1990-04-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powołanie się na darowiznę jako źródło przychodu przed organem podatkowym, po upływie terminu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego od pierwotnego powstania obowiązku podatkowego, może skutkować powstaniem nowego obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Powołanie się na darowiznę jako źródło przychodu przed organem podatkowym, nawet po upływie terminu przedawnienia pierwotnego obowiązku podatkowego, skutkuje powstaniem nowego obowiązku podatkowego. Konstrukcja ta nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ zdarzeniem wywołującym obowiązek podatkowy jest powołanie się na darowiznę w okresie obowiązywania ustawy, a nie samo dokonanie darowizny w przeszłości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w przedmiocie wymiaru podatku od darowizny dokonanej w 1977 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wydał wyrok z dnia 8 marca 1989 r. Następnie Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę ze skargi na decyzję Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono rewizję nadzwyczajną.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej (...) w przedmiocie wymiaru podatku od darowizny dokonanej w 1977 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 8 marca 1989 r. SA/Ka 1150/88
oddala rewizję nadzwyczajną.
Powoduje to bezskuteczność zarzutu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego, w stosunku do darowizn dokonanych także wcześniej niż pięć lat wstecz od daty powołania się na nabycie w tej drodze, jako źródło przychodu, przed organem podatkowym.
W związku bowiem z tym powołaniem powstaje ponownie obowiązek podatkowy /dotyczący jednak tylko tego podatnika, który powołuje się na darowiznę/, nawet jeżeli w zakresie obowiązku powstałego z chwilą dokonania darowizny, zobowiązania podatkowego nie można już ustalić, na skutek upływu okresu przedawnienia.
Powyższa konstrukcja prawna nie stanowi o wstecznej mocy ustawy, bowiem za zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego przyjmuje się zdarzenie następujące w okresie jej obowiązywania /to jest powołania się na darowiznę/, a nie zdarzenie wcześniejsze /to jest dokonanie darowizny/.
W świetle powyższych rozważań nie można podzielić poglądu wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej, że przepis art. 6 ust. 4 ustawy dotyczy także tych darowizn które zostały dokonane przed wejściem w życie tej ustawy, lecz nie tych, których ujawnienie przez powołanie się na darowiznę nastąpiło po upływie okresu przedawnienia ustalenia zobowiązania podatkowego od pierwszego powstania obowiązku podatkowego.
Poczucie stabilności prawnej obywatela nie może być przesłanką odstąpienia od stosowania prawa podatkowego, skoro cała wyżej analizowana konstrukcja norm właśnie zmierza do eliminacji prostego sposobu unikania opodatkowania bądź przez ukrywanie darowizn, bądź przez powoływanie się na "dawną" darowiznę w celu uniknięcia opodatkowania innego rodzaju.
Powołane przepisy
art. 6 ust. 4 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło