III ARN 72/93

WyrokSąd administracyjny1993-12-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mienie ogólnonarodowe, służące wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, podlega komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czy też stanowi wyjątek od tej zasady na mocy art. 11 ust. 1 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego rażąco narusza prawo, ponieważ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące komunalizacji mienia. Choć wykładnia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w zakresie komunalizacji mienia ogólnonarodowego była prawidłowa, to Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wyjątku przewidzianego w art. 11 ust. 1 tej ustawy. Mienie ogólnonarodowe służące wykonywaniu zadań publicznych organów administracji rządowej nie staje się mieniem komunalnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wójta Gminy na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który został następnie zaskarżony rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wójta Gminy (...) na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę z mocy prawa własności nieruchomości na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 1993 r. I SA 1814/92 uchyla zaskarżony wyrok i skargę oddala. Uwzględniając rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy wskazał, że zaskarżony wyrok rażąco narusza art. 387 Kpc w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzająca ją decyzja wojewody, mimo błędnego uzasadnienia odpowiadają prawu. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił przy rozpoznawaniu sprawy art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., który ogranicza zakres stosowania art. 5 ust. 1 tej ustawy. Wykładnia art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy przyjęta w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą komunalizacji podlega mienie ogólnonarodowe, choćby znajdowało się w nieformalnym użytkowaniu innych jednostek organizacyjnych, nie budzi zastrzeżeń. Nie zasługuje natomiast na akceptację pogląd, że ograniczyła się ona do mienia, którego żaden podmiot nie użytkował. Przy przyjęciu takiego poglądu komunalizacja miałaby jedynie marginalne znaczenie. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ustanowił komunalizację z mocy prawa mienia ogólnonarodowego, które nie zostało formalnie przekazane innemu podmiotowi. Od tej reguły przewidziany jest jednak wyjątek w art. 11 ust. 1 ustawy. Na jego podstawie składniki mienia ogólnonarodowego /państwowego/, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych, należących m.in. do właściwości organów administracji rządowej. Sporna działka służy wykonywaniu zadań publicznych w zakresie krzewienia historii i kultury narodowej, należących do właściwości organu administracji rządowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło