III ARN 74/95

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie potwierdzenia stanu zagrożenia budynku na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 28 kwietnia 1995 r. SA/Lu 584/95 postanowił uchylić zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wydanym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1995 r. (...) umorzył postępowanie w sprawie wszczętej na skutek pisma Ireny K. na decyzję Wojewody L. z dnia 12 stycznia 1995 r. (...) w przedmiocie oddalenia żądania potwierdzenia stanu zagrożenia budynku. W ocenie Sądu pismo skarżącej z dnia 17 stycznia 1995 r. zatytułowane jako "odwołanie", skierowane do Wojewody L., a następnie przekazane sądowi przez wojewodę jako skarga na powyższą decyzję wraz z odpowiedzią na skargę pismem z dnia 6 kwietnia 1995 r., nie zawiera podstawowych wymogów skargi sądowej na decyzję administracyjną zakreślonych art. 126 par. 1, art. 187 par. 1 i art. 370 Kpc w związku z art. 211 Kpa. W tej sytuacji sąd uznał za niedopuszczalne prowadzenie postępowania i wyrokowanie w tej sprawie, umarzając na podstawie art. 355 par. 1 Kpc, w związku z art. 211 postępowanie sądowe. Powyższe postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości w drodze rewizji nadzwyczajnej, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 355 par. 1 i 2 Kpc w związku z art. 211 Kpa, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. W ocenie Ministra Sprawiedliwości umorzenie postępowania z innych przyczyn niż cofnięcie pozwu /skargi/ ze skutkiem prawnym, dokonane w piśmie procesowym, w świetle art. 355 par. 1 Kpc może nastąpić wyłącznie na rozprawie, a zatem umorzenie postępowania na posiedzeniu niejawnym było niedopuszczalne. Ponadto wydanie wyroku w tej sprawie było, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, dopuszczalne, bowiem Sąd nie wskazał na istnienie okoliczności powodujących nie dający się usunąć brak jednej z bezwzględnych przesłanek procesowych /art. 199 par. 1 pkt 1 i 2, art. 1099 i art. 1111 Kpc/. Natomiast wskazane przez ten sąd braki w piśmie skarżącej, przekazanym jako skarga przez Wojewodę L., zobowiązywały sąd z mocy przepisu art. 375 Kpc w związku z art. 211 Kpa do wezwania skarżące do usunięcia w określonym terminie dostrzeżonych braków, a w razie ich nieusunięcia w terminie - do odrzucenia skargi. Prokurator wniósł o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem nie określają bezpośrednio warunków formalnych skargi do tego sądu. Oznacza to, że na podstawie odesłania zawartego w art. 211 Kpa mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W świetle art. 370 Kpc skarga powinna czynić zadość określonym w art. 126 Kpc wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, przytoczenie podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienie, jak też wniosek w zakresie weryfikacji decyzji, a w sprawach majątkowych podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Skoro zatem pismo skarżącej przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przez Wojewodę L. jako skarga nie spełniało wskazanych wyżej wymagań co do jej formy i treści, sąd ten był zobowiązany na podstawie art. 375 Kpc, w związku z art. 211 Kpa do wezwania skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi i wyznaczenia terminu usunięcia tych braków, a w razie ich nieusunięcia do odrzucenia skargi. Należy w związku z tym podkreślić, że w świetle art. 204 par. 1 Kpa sąd administracyjny może odrzucić skargę, gdy skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie takich braków skargi, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu. Zarzut wnoszącego rewizję nadzwyczajną, że umorzenie postępowania na posiedzeniu niejawnym było w rozpoznawanej sprawie niedopuszczalne, jest trafny. w świetle bowiem art. 355 par. 1 Kpc sąd administracyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący cofnął ze skutkiem prawnym skargę lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. W niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżąca nie cofnęła skargi ze skutkiem prawnym, a zatem umorzenie postępowania byłoby zasadne tylko wówczas, gdyby przyjąć, że wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Pogląd sądu, że prowadzenie postępowania i wydanie wyroku w sprawie jest niedopuszczalne, bowiem postępowanie przed sądem administracyjnym może się toczyć wyłącznie ze skargi na decyzję administracyjną, której według oceny sądu, nie ma w sprawie, nie jest trafny. Przez niedopuszczalność wydania wyroku rozumie się bowiem na ogół sytuacje, gdy w toku postępowania brak jednej z bezwzględnych przesłanek procesowych. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego niniejszą rewizją nadzwyczajną postanowienia nie wskazał na istnienie takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie, które uzasadniałyby umorzenie postępowania na podstawie art. 355 par. 1 Kpc. Ponadto nawet gdyby przyjąć, że wydanie wyroku w tej sprawie stało się niedopuszczalne, sąd administracyjny był zobowiązany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na rozprawie. Zgodnie bowiem z art. 355 par. 2 Kpc postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym tylko wówczas, gdy skarżący cofnął ze skutkiem prawnym skargę w piśmie procesowym. W konsekwencji powyższych ustaleń należy przyjąć, że umorzenie przez sąd postępowania na posiedzeniu niejawnym, bez uprzedniego umożliwienia skarżącej usunięcia braków formalnych skargi, oprócz rażącego naruszenia powołanych wyżej przepisów prawa, pozbawiło skarżącą prawa do rozpoznania skargi na decyzję administracyjną przez sąd administracyjny. W ocenie Sądu Najwyższego wykładnia odpowiednio zastosowanych przepisów Kpc odnoszących się do wymagań formalnych skargi do sądu administracyjnego dokonywana przez ten sąd powinna uwzględniać treść konstytucyjnego prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd, co oznacza, że obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa należy interpretować w kierunku zapewnienia stronie prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem sądu, Pozbawienie względnie ograniczenie takiego prawa strony w drodze błędnej, jak w rozpoznawanej sprawie, względnie nadmiernie restryktywnej wykładni takich przepisów, rażąco narusza podstawową zasadę demokratycznego państwa prawnego, jaką jest prawo do sądu. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.