III ARN 82/95
PostanowienieSąd administracyjny1996-04-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współuczestnik sporu, niebędący jednocześnie osobą blisko spokrewnioną ze stroną, może być jej pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym na podstawie art. 87 § 1 Kpc?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja art. 87 § 1 Kpc przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny była nazbyt rygorystyczna. Przepis ten dopuszcza jako pełnomocnika współuczestnika sporu bez stawiania dodatkowych ograniczeń, w tym dotyczących więzi rodzinnych. Wystarczające jest, aby współuczestnik sporu występował po tej samej stronie co strona, której ma być pełnomocnikiem.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), które odrzuciło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. NSA odrzucił skargę, uznając, że Bolesław W. nie mógł reprezentować Barbary i Wacława F., ponieważ jako brat ich matki nie był ich pełnomocnikiem w rozumieniu art. 87 § 1 Kpc. Rewizja nadzwyczajna kwestionowała tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji (...) o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. I SA 370/95
postanowił uchylić zaskarżone postanowienie.
Minister Sprawiedliwości wniósł w dniu 26 października 1995 r. rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. (...) wydanego w sprawie ze skargi Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 stycznia 1995 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M. (...) z dnia 7 maja 1990 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste.
Powyższemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 204 par. 1 Kpa oraz art. 87 par. 1 Kpc w związku z art. 211 Kpa wnosząc w konsekwencji o jego uchylenie i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny sprawy - w zakresie objętym rewizją nadzwyczajną - przedstawiał się następująco:
Zaskarżonym postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesioną przez Barbarę i Wacława F. uznając, iż działający w tej sprawie Bolesław W. nie mógł reprezentować Barbary i Wacława F., w szczególności nie mógł wnieść w ich imieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ będąc jedynie bratem matki Barbary i Wacława F. nie mógł być ich pełnomocnikiem stosownie do art. 87 par. 1 Kpc.
Rewizja nadzwyczajna kwestionuje powyższy pogląd NSA co do rozumienia przepisu art. 87 par. 1 Kpc. Zgodnie ze zdaniem rewidującego, powyższy przepis przewiduje, iż pełnomocnikiem strony może być m.in. współuczestnik sporu. Jedynym warunkiem w takiej sytuacji jest wymóg, by występował on po tej samej stronie, a nie przeciwnej. Otóż w niniejszej sprawie warunek ten był spełniony, ponieważ w toku postępowania administracyjnego Bolesław W. brał udział zarówno w imieniu własnym oraz w charakterze pełnomocnika Barbary i Wacława F.
W konsekwencji - zdaniem rewidującego - odrzucenie skargi Barbary i Wacława F. wyłącznie z tej przyczyny, że została ona wniesiona w ich imieniu przez Bolesława W., nastąpiło z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Interpretacja przepisu art. 87 par. 1 Kpc przyjęta przez NSA jest niewątpliwie nazbyt rygorystyczna. Przepis ten wymienia - jako dopuszczalnych pełnomocników - na pierwszym miejscu adwokata, a zaraz po nim "współuczestnika sporu", przy czym nie stawia w tym zakresie żadnych ograniczeń, szczególnie dotyczących więzi rodzinnych. Trafnie zatem wywodzi rewidujący, iż jedynym warunkiem przewidzianym w tym zakresie przez prawo jest to, by osoba mająca być pełnomocnikiem występowała po tej samej stronie, nie zaś po przeciwnej. Natomiast przewidziane przez powyższy przepis in fine osoby spokrewnione ze stroną /rodzice, małżonek, zstępni strony lub osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia/ mogą być zawsze pełnomocnikami strony, niezależnie od tego, czy są one /lub były/ współuczestnikami sporu.
Skoro zatem Bolesław W. - co pozostaje poza sporem - jest współuczestnikiem sporu i występuje w tymże sporze po tej samej stronie co Barbara i Wacław F. to zgodnie z cyt. przepisem art. 87 par. 1 Kpc może on być ich pełnomocnikiem w sporze, niezależnie od stopnia pokrewieństwa, jaki wiąże go /lub nawet nie/ ze skarżącymi. Stanowisko zatem zajęte wobec tego problemu przez NSA należy uznać za nietrafne.
Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło