III RN 12/03

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Andrzeja P. i Urszuli P. na decyzję Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Lu 975/01, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Prezydent Miasta B.-P., jako organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 20 września 1999 r. odmówił uchylenia wydanej uprzednio z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. decyzji z dnia 12 czerwca 1997 r., mocą której zatwierdzony został projekt budowlany i udzielone zostało Mieczysławowi S. pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-gospodarczego na położonej w B.-P. przy ul. K. nr 8 działce o numerze geodezyjnym 898, bowiem - jak podniesiono w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia - budynek, którego dotyczy ta decyzja, jest już wybudowany w stanie surowym i wymaga jedynie wykończenia. W wyniku odwołania Urszuli i Andrzeja P., Wojewoda L. - jako organ drugiej instancji - decyzją z dnia 15 listopada 1999 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r. i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie przed organem pierwszej instancji, stwierdzając równocześnie, że wydane uprzednio pozwolenie na budowę jest prawidłowe, pomimo że nie ma w sprawie żadnej decyzji lokalizacyjnej, albowiem w momencie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja taka obowiązywała. Następnie, w wyniku skargi Urszuli i Andrzeja P. na powyższą decyzję Wojewody L. z dnia 15 listopada 1999 r., Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 20 lutego 2001 r. /II SA/Lu 1297/99/ uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu tego wyroku, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji, ponieważ nie stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 138 par. 1 pkt 2 w związku z art. 105 par. 1 Kpa. W konsekwencji powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 lutego 2001 r. /II SA/Lu 1297/99/, Wojewoda L. - w wyniku ponownego rozpoznania odwołania Urszuli i Andrzeja P. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-P. decyzji z dnia 20 września 1999 r. - decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda L. stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 12 czerwca 1997 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż strony - czyli Urszula i Andrzej P. - nie brały udziału w tym postępowaniu, lecz równocześnie odmówił uchylenia tej decyzji, wskazując na art. 146 par. 2 Kpa, ponieważ nowa decyzja W tej sprawie w istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej. Ponadto, Wojewoda L. stwierdził także, że zaskarżona przez odwołujących się decyzja o ustaleniu warunków zabudowy o zagospodarowania terenu jest prawomocna, na co wskazuje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 30 czerwca 1999 r., mocą której Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w wyniku rozpoznania odwołania Urszuli i Andrzeja P. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-P. decyzji z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 maja 1997 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania tereny dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-gospodarczego na położonej w B.-P. przy ul. K. nr 8 działce o numerze geodezyjnym 898 wydana została wprawdzie z naruszeniem prawa, jednak równocześnie stwierdził, że nie podlega ona uchyleniu z przyczyn, o których mowa w art. 146 par. 2 Kpa - uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, gdyż nowa decyzja potwierdzałaby dokonane już uprzednio w treści decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, ustalenie dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki. Wynika stąd, co podkreślił Wojewoda L. w uzasadnieniu swej decyzji z dnia 8 czerwca 2001 r., że projektowany budynek mieszkalno-gospodarczy w czasie rozpatrywania wniosku Mieczysława S. o pozwolenie na budowę spełniał wymagania obowiązującej wówczas decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a przedmiotowa decyzja była prawomocna. Ponadto, inwestor - Mieczysław S. przedłożył także dowód dysponowania terenem na cele budowlane, a w związku z lokalizacją budynku na granicy sąsiedniej działki dołączona została także zgoda właścicieli tej sąsiedniej działki przy zlokalizowanej przy ul. K. nr 6. W tej sytuacji, ponieważ inwestycja została zlokalizowana zgodnie z wymaganiami prawnymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ - co potwierdził także znajdujący się w aktach sprawy uzupełniający materiał dowodowy, brak było w przedmiotowej sprawie podstawy prawnej uzasadniającej odmowę wydania wnioskowanego pozwolenia na budowę /art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /pierwotnie: Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm.; a następnie t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo budowlane/. Skarga Urszuli i Andrzeja P. na powyższą decyzję Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2001 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 4 czerwca 2002 r. /II SA/Lu 975/01/. W uzasadnieniu powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w szczególności co następuje: Po pierwsze - Wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi, respektując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 lutego 2001 r. /II SA/Lu 1297/99/, Wojewoda L. - w wyniku ponownego rozpoznania odwołania Urszuli i Andrzeja P. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B.-P. decyzji z dnia 20 września 1999 r. - decyzją z dnia 8 czerwca 2001 r. orzekł co do istoty sprawy, ponieważ brak było przesłanek do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że - zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 5 listopada 1998 r. /II SA/Lu 1413/97/ - Wojewoda L., podejmując ponownie rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie co do jej istoty, zebrał i ocenił cały materiał dowodowy zgodnie z wymaganiami art. 77 par. 1 w związku z art. 80 Kpa i w konsekwencji na podstawie art. 151 par. 2 w związku z art. 146 par. 2 Kpa orzekł, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor - Mieczysław S. dołączył wszystkie wymagane dokumenty /zgodnie z art. 33 Prawa budowlanego - w brzmieniu t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, w tym także decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 12 maja 1997 r., która w czasie rozpoznawania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nadal obowiązywała, a w tej sytuacji w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw prawnych uzasadniających wydanie przez Wojewodę L. decyzji o odmowie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego/. Po drugie - Równocześnie, stosownie do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 5 listopada 1998 r. /II SA/Lu 1413/97/ oraz biorąc pod uwagę ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich /art. 5 Prawa budowlanego/, także organ pierwszej instancji: "wystąpił o ocenę dotyczącą stopnia uciążliwości dla otoczenia projektowanego budynku - na działce nr geod. 898 przy ul. K. 8 w B.-P., do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.-P. oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w L. Delegatura w B.-P. Z uzyskanych od powyższych jednostek odpowiedzi wynika, że w świetle dyspozycji art. 40 ust. 4 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139/ i rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska /Dz.U. nr 93 poz. 589/ przedmiotowy budynek nie jest zaliczony do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, a więc nie wymaga uzgodnienia z powiatowym inspektorem sanitarnym. Natomiast, co wynika z wykresu ograniczenia dostępu światła naturalnego przez projektowany budynek, budynek mieszkalny skarżących jest maksymalnie zacieniany przez 2 godziny dziennie, czyli nie zachodzi ograniczenie oświetlenia naturalnego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, w świetle par. 60 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./. Ponadto budynek został zlokalizowany zgodnie z par. 12 i par. 13 cyt. Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odnośnie odległości od granicy działki sąsiedniej nieruchomości (...)". Wskazuje to, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję dokonał właściwej oceny dotyczącej stopnia uciążliwości dla otoczenia projektowanego budynku mieszkalno-gospodarczego /stosownie do dyspozycji art. 40 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - pierwotnie Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm.; a następnie t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym; a także stosownie do przepisów obowiązującego w owym czasie rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska - Dz.U. nr 93 poz. 589/ i stwierdził, iż projektowany budynek nie jest zaliczony do kategorii inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i dlatego w tym zakresie wydanie pozwolenia budowlanego nie wymaga uprzedniego dokonania uzgodnienia z powiatowym inspektorem sanitarnym. Po trzecie - Projektowany budynek mieszkalno-gosporaczy nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /k. 55 akt administracyjnych organu pierwszej instancji/, a w rozpoznawanej sprawie nie mogłaby zapaść odmienna decyzja, pomimo stwierdzenia naruszenia prawa, polegającego na tym, że w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału w charakterze stron także skarżący - Urszula i Andrzej P. /art. 146 par. 2 Kpa/. Rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 4 czerwca 2002 r. /II SA/Lu 975/01/, oddalającego skargę Urszuli i Andrzeja P. na decyzję Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2001 r., pismem z dnia 14 lutego 2003 r. wniósł Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (...), zarzucając rażące naruszenie: po pierwsze - art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanego /w brzmieniu t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ w związku z art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /w brzmieniu t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ "przez pominięcie praw właścicielskich Urszuli i Andrzeja P. związanych z położeniem ich nieruchomości w określonej przestrzeni urbanistycznej, zagwarantowanych miejscowym planem zagospodarowania terenu"; po drugie - art. 28 ust. 2 i art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego "wobec odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przy zignorowaniu faktu uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jaka dla pozwolenia na budowę stanowiła decyzję taką, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa"; po trzecie - "art. 11, art. 80, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 8, art. 146 par. 2 Kpa wobec zignorowania faktu uchylenia decyzją SKO w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r. (...) decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą wydano pozwolenie na budowę będące przedmiotem wznowienia postępowania"; po czwarte - art. 22 ust. 2 pkt 1 - pkt 3 w związku z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. - powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ oraz art. 328 par. 2 Kpc w związku z art. 59 ustawy o NSA "przez zignorowanie faktu kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy, a także w związku z bezkrytycznym przyjęciem stwierdzeń wynikających z opinii urbanistycznej, co do której istnieje wątpliwość, czy w ogóle mogła być potraktowana jako dowód w sprawie". W konsekwencji, w rewizji nadzwyczajnej na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA sformułowany został wniosek: "o uchylenie /zmianę/ przedmiotowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego Lublinie z dnia czerwca 2002 r., II SA/Lu 975/01 i uchylenie decyzji Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2000 r. (...) i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę" albo "o uchylenie przedmiotowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego Lublinie z dnia czerwca 2002 r., II SA/Lu 975/01 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania". W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że: Po pierwsze, w opinii wnoszącego rewizję nadzwyczajną: "Część historyczna, opisana w motywach kwestionowanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie pozwala na dokonanie właściwej oceny zapadłego rozstrzygnięcia NSA. Stąd konieczne jest przedstawienie historii sporu, zreferowania kolejnych jego etapów i wskazania, jaki zespół rozstrzygnięć administracyjnych został ostatecznie uznany za odpowiadający prawu w kwestionowanym wyroku NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Lu 975/01." Jest to konieczne tym bardziej, że: "W sporze trwającym od 1997 r. zapadły aż trzy wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego." Otóż przedstawiona w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej chronologia kolejnych rozstrzygnięć, jakie w rozpoznawanej sprawie zapadały, przedstawia się, jak następuje: 1/ W zakresie ustalenia na wniosek inwestora - Mieczysława S. "warunków zabudowy i zagospodarowania" terenu działki, na której zamierzał on realizować budynek mieszkalno-gospodarczy, podjęte zostały kolejno następujące rozstrzygnięcia prawne: a/ decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 maja 1997 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; przy czym w postępowaniu zmierzającym do wydania tej decyzji nie brali udziału skarżący - Urszula i Andrzej P.; b/ postanowienie Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 19 września 1997 r. odmawiające wznowienia na wniosek Urszuli i Andrzeja P. postępowania w sprawie wydania Mieczysławowi S. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pomimo że nie brali oni udziału w tym postępowaniu; c/ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r., mocą której uchylone zostało postanowienie Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 19 września 1997 r. odmawiające wznowienia na wniosek Urszuli i Andrzeja P. postępowania w sprawie wydania Mieczysławowi S. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uchylona została także powyższa decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 maja 1997 r. w sprawie ustalenia na wniosek Mieczysława S. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należącej do niego działki; d/ decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 29 marca 1999 r., stwierdzająca, że decyzja z dnia 12 maja 1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana z naruszeniem prawa, jednakże utrzymująca ją w mocy z przyczyn, o których mowa w art. 146 par. 2 Kpa; e/ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 30 czerwca 1999 r. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 29 marca 1999 r. i umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a to z uwagi na fakt, że z powodu upływu czasu przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu utraciła już moc obowiązującą. 2/ Z kolei, w kwestii "pozwolenia na budowę" zamierzonej przez inwestora - Mieczysława S. inwestycji, która miała być realizowana w nawiązaniu do uprzednio wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należącej do niego działki, podjęte zostały kolejno następujące rozstrzygnięcia prawne: a/ decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 12 czerwca 1997 r., mocą której Mieczysławowi S. udzielone zostało pozwolenie budowlane na budowę w granicach jego działki budynku mieszkalno-gospodarczego; b/ decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 29 sierpnia 1997 r. odmawiająca Urszuli i Andrzejowi P. uchylenia wydanej na wniosek Mieczysława S. decyzji z dnia 12 czerwca 1997 r. o pozwolenie na budowę; c/ decyzja Wojewody B.-P. z dnia 9 października 1997 r. w sprawie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 12 czerwca 1997 r., odmawiającej uchylenia uprzedniej decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę; d/ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 18 marca 1998 r. /II SA/Lu 1413/97/ w sprawie wstrzymania wykonania wydanej na wniosek Mieczysława S. decyzji z dnia 12 czerwca 1997 r. o pozwoleniu na budowę; e/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 5 listopada 1998 r. /II SA/Lu 1413/97/, mocą którego uchylona została decyzja Wojewody B.-P. z dnia 9 października 1997 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę, w którym Sąd równocześnie wskazał na to, iż sposób załatwienia tej sprawy zależny jest od wyniku toczącego się wznowionego postępowania w sprawie uprzednio wydanej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w związku z realizacją tej samej inwestycji; f/ decyzja Wojewody L. z dnia 16 lutego 1999 r. - wydana w wyniku ponownego rozpoznania odwołania Urszuli i Andrzeja P. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 29 sierpnia 1997 r. i odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę - mocą której uchylona została powyższa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 29 sierpnia 1997 r., a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, bowiem: "decyzją z dnia 11.12.1997 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-P. uchyliło decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 12.05.1997 r. (...). Inwestor do dnia dzisiejszego nie posiada prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr 898 położonej w B.-P. przy ul. K."; g/ decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r., mocą której odmówił on uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę z dnia 12 czerwca 1997 r., ponieważ budynek mieszkalno-gospodarczy, którego pozwolenie to dotyczy, został już wybudowany w stanie surowym i wymaga jedynie wykończenia; i/ decyzja Wojewody L. z dnia 15 listopada 1999 r. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r. i umarzająca postępowanie w sprawie z tej przyczyny, że pozwolenie na budowę jest prawidłowe, pomimo że aktualnie brak jest w tej sprawie decyzji lokalizacyjnej /czyli: decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu/, bowiem w momencie wydawania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja taka obowiązywała (...); j/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 lutego 2001 r. /II SA/Lu 1297/99/, mocą którego uchylona została decyzja Wojewody L. z dnia 15 listopada 1999 r.; k/ decyzja Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2001 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r., odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 12 czerwca 1997 r. o w sprawie wydanego Mieczysławowi S. pozwolenia na budowę; l/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 4 czerwca 2002 r. /II SA/Lu 975/01/, mocą którego Sąd utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2001 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 12 czerwca 1997 r. w sprawie wydanego Mieczysławowi S. pozwolenia na budowę. Po drugie, nawiązując do powyższych ustaleń, dotyczących trybu postępowania w rozpoznawanej sprawie i kolejno podejmowanych rozstrzygnięć prawnych, w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej sformułowane zostały następujące zarzuty: 1/ Wydając zaskarżony wyrok i uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny nie wziął pod uwagę tego, że: "(...) decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiąca jeden z niezbędnych dokumentów, w tym przypadku, do wydania pozwolenia na budowę M. S., została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r. (...). Ta ostatnia decyzja nie stała się przedmiotem żadnego postępowania kontrolnego, w związku /z czym - dop./ należy uznawać ją za element obowiązującego porządku prawnego. Fakt ten stanowił okoliczność, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, którą w świetle powołanej ostatnio decyzji Wojewody B. należało uwzględnić z urzędu w toczącym się, wznowionym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Organy orzekające we wznowionym postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę powinny były więc ocenić zgodność z prawem wydanego M. S. pozwolenia na budowę nie tylko z punktu widzenia okoliczności podniesionej w podaniu Urszuli i Andrzeja P. o wznowienie postępowania, to jest przez pryzmat art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, ale i przez pryzmat art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa. Za oczywiste wypada także przyjmować, w szczególności w kontekście art. 146 par. 2 Kpa, że oceniając, czy "w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej", należało przede wszystkim wziąć pod uwagę przesłanki, które sprawiły, że doszło do uchylenia decyzji, w oparciu o którą wydano decyzję będącą przedmiotem wznowienia postępowania", a mianowicie to, że: a/ w rozpoznawanej sprawie w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu brał udział pracownik Urzędu Miasta w B.-P., który wykonał projekt zagospodarowania przedmiotowej działki Mieczysława S. i równocześnie reprezentował organ pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym /art. 145 par. 1 pkt 3 w związku z art. 24 par. 1 pkt 1 Kpa/; b/ a ponadto, w treści uzasadnienia powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażona została także jednoznacznie opinia co do konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy dane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, w opinii wnoszącego rewizję nadzwyczajną: "w następstwie ww. decyzji SKO mogło dojść jedynie do umorzenia postępowania przed I instancją jako bezprzedmiotowego /nie było bowiem już decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania/. Tak jednak się nie stało." 2/ Z kolei: "powinnością NSA wynikającą w szczególności z art. 51 ustawy o NSA w kontekście art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA w związku z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa było uchylenie decyzji obu instancji. NSA nie może bowiem oceniać, na ile istnienie określonej podstawy uzasadniającej wznowienie postępowania /tu: wymagającej wzięcia pod uwagę z urzędu w ramach wznowionego postępowania/ rzutowało na wynik wznowionego postępowania, czy na wynik postępowania zakończonego decyzją będącą przedmiotem wznowienia postępowania, a na ile nie. Stwierdzeniem mylącym w świetle przedstawionych danych było ustalenie przez NSA, jakoby w postępowaniu służącym ocenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie zostało ustalone, jakoby ta ostatnia decyzja nie była sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Cytowany fragment ww. decyzji SKO w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r. pozwala na stwierdzenie, że tego rodzaju ocena miała jednak miejsce, przy czym z tej oceny wynikało to, że zdaniem SKO plan nie pozwalał na wybudowanie obok istniejącego budynku mieszkalnego drugiego określanego mianem: "mieszkalno-gospodarczego" dotyczyła uznania za wadliwą, stanowiąca jedną z przesłanek i podstaw do wydania pozwolenia na budowę, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 12 maja 1997 r." Ponadto, w opinii wnoszącego rewizję nadzwyczajną: "eksponowanej przez organy orzekające w sprawie opinii urbanistycznej nie można zasadnie przeciwstawiać cytowanemu stanowisku co do treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawartemu w ww. decyzji SKO w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r. Pytaniem porządkowym jest w szczególności to, czy ww. opinię można traktować jako opinię biegłego, czy też nie, skoro w aktach sprawy brak jest postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z tego rodzaju opinii, a w szczególności opinii osoby, która daną opinię sformułowała". W rezultacie, świadczy to samo przez się o tym, że w danym wypadku naruszony został przepis art. 80 Kpa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Punktem wyjścia dla dokonania oceny prawnej podniesionych w rewizji zarzutów rażącego naruszenia prawa należy uczynić zarzut dotyczący tego, że Naczelny Sąd Administracyjny, wydając zaskarżony wyrok nie wziął pod uwagę faktu "uchylenia decyzją SKO w B.-P. z dnia 11 grudnia 1997 r. (...) decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą wydano pozwolenie na budowę będące przedmiotem wznowienia postępowania", co - w opinii rewidującego - stanowiło rażące naruszenie art. 11 /zasada przekonywania/, art. 80 /zasada swobodnej oceny dowodów/, art. 107 par. 3 /wymagania prawne dotyczące faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji/, art. 145 par. 1 pkt 8 /wznowienie postępowania w przypadku, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona/. Oceniając zasadność powyższego zarzutu należy mieć na uwadze to, że: Po pierwsze - W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta B.-P. decyzją z dnia 12 maja 1997 r., wydaną na wniosek Mieczysława S., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania, bowiem stwierdził, iż zamierzona przez wnioskodawcę inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego wówczas dla tego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w tej sytuacji - stosownie do dyspozycji art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący - Urszula i Andrzej P. nie uczestniczyli w tym postępowaniu w charakterze stron. Korzystając z przysługującego mu uprawnienia, Mieczysław S. - zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego - niezwłocznie złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, na podstawie którego Kierownik Urzędu Rejonowego w B.-P. decyzją z dnia 12 czerwca 1997 r. udzielił mu pozwolenia na budowę inwestycji w postaci budynku "mieszkalno-gospodarczego", tym bardziej że art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie przesądzał o tym, iż warunki ustalone w uprzednio wydanej decyzji z dnia 12 maja 1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Na tej podstawie inwestor - Mieczysław S. podjął realizację zamierzonej inwestycji. Po drugie - Dopiero wówczas, w wyniku wznowienia postępowania na wniosek skarżących - Urszuli i Andrzeja P., którzy nie zostali zawiadomieni przez właściwy organ administracji publicznej o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku Mieczysława S. o wydanie pozwolenia na budowę i dlatego nie uczestniczyli także w tym postępowaniu w charakterze strony /pomimo, że byli współwłaścicielami nieruchomości gruntowej położonej w B.-P. przy ul. K. nr 10, która graniczyła z nieruchomością Mieczysława S. położoną w B.-P. przy ul. K. nr 8 i z tego tytułu przysługiwała im szczególna ochrona prawna na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego/ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 grudnia 1997 r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 maja 1997 r. w sprawie ustalenia Mieczysławowi S. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalno-gospodarczego na działce nr 898 przy ul. K. nr 8 w B.-P. oraz przekazało tę sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło między innymi, że: "W zakresie zgodności decyzji z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym niezbędne jest dodatkowe postępowanie pod kątem relacji zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego. Treść wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, oznaczonego symbolem MN, ustala następujące przeznaczenie: "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Osiedle zabudowy jednorodzinnej w większości zrealizowane. Pozostawienie stanu istniejącego z możliwością uzupełnienia na obszarze zatwierdzonego planu szczegółowego - zgodnie z tym planem, na obszarze pozostałym budynki mieszkalne do 2 kondygnacji, a zabudowa usługowo-gospodarcza do 20 m2 parterowa". Natomiast z treści wniosku inwestora wynika, że jego zamiarem było wybudowanie budynku "gospodarczo-mieszkalnego". Jak wykazało postępowanie odwoławcze, dla tego terenu nie opracowano planu szczegółowego, co oznacza, że przedmiotem inwestycji zgodnej z tym planem może być albo dom mieszkalny, albo budynek usługowo-gospodarczy, obydwa obiekty o określonych parametrach. Dom mieszkalny inwestor ma już pobudowany. W toku postępowania wszczętego wnioskiem strony organ I instancji nie zbadał, czy takie zamierzenie inwestora odpowiada prawu miejscowemu, chociaż wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Z kolei w wydanej decyzji inwestycję określił jako budynek "mieszkalno-gospodarczy" ". Decyzja ta nie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po trzecie - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 listopada 1998 r. /II SA/Lu 1413/97/ uchylił decyzję Wojewody B. z dnia 9 października 1997 r., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 29 sierpnia 1997 r., odmawiającą uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-gospodarczego wydane Mieczysławowi S. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził równocześnie, że: "Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma znaczenie prejudycjalne dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Prezydenta Miasta B.-P. decyzji z dnia 12.05.1997 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji było w toku. Zaskarżona decyzja wydana została w dniu 9.10.97 r. Postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zostało wszczęte w dniu 25.08.98 r. na skutek wniosku małż. P. i do dnia 9.10.97 r. nie zostało zakończone w administracyjnym toku instancji /decyzja organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w dniu 11.12.1987 r./. W takiej sytuacji obowiązkiem organu administracji było, stosownie do art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, zawieszenie postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. (...) Zaznaczyć przy tym należy, że decyzja z dnia 11.12.1997 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-P. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B.-P. dnia 19.09.1997 r. odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z dnia 12.05.1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wskazaną decyzję z dnia 12.05.1997 r., przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. (...) Nie można też odeprzeć zarzutów skargi co do tego, że organ administracji nie zbadał sprawy w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego /art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa budowlanego/, jak również co do ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich /art. 5 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy/". Po czwarte - W tej sytuacji, Wojewoda L. decyzją z dnia 16 lutego 1999 r., wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 29 sierpnia 1997 r. odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę z dnia 12 czerwca 1997 r. udzielonego Mieczysławowi S. oraz przekazał tę sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda L. stwierdził między innymi, że: "Należy nadmienić, iż decyzją z dnia 12.05.1997 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-P. uchylono decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 12.05 1997 r. (...) Inwestor do dnia dzisiejszego nie posiada prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr 898 położonej w B.-P. przy ul. K." (...). Po piąte - Z kolei, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 30 czerwca 1999 r. uchylona została w całości decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 29 marca 1999 r. - "w sprawie stwierdzenia, że decyzja Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 maja 1997 r. (...) ustalająca dla Mieczysława S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalno-gospodarczego w B.-P. przy ul. K. nr 8 na działce nr 898 wydana została z naruszeniem prawa oraz odstąpienia od uchylenia tej decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 par. 2 Kpa, bowiem nowa decyzja zawierałaby ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o treści określonej w decyzji będącej przedmiotem wznowienia postępowania" - i równocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło umorzyć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło przy tym w szczególności, iż: "Kolegium uznaje decyzję z dnia 12 maja 1997 r. za niezgodną z prawem, bowiem w jej załączniku organ dokonał lokalizacji zamierzonej inwestycji w ściśle określonym miejscu. Takie ustalenie nie mogło być dokonane na etapie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. (...) Kolegium Odwoławcze ustaliło, że decyzja będąca przedmiotem wznowionego postępowania utraciła ważność. Skład Orzekający uznał, że w przedmiotowej sprawie okoliczność ta ma pierwszeństwo przy wyborze rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Określając bowiem termin ważności swojej decyzji z dnia 12 maja 1997 r. organ I instancji zamieścił w niej klauzulę, z której wynika iż decyzja ta jest ważna do dnia 12 maja 1997 r., a po upływie tego terminu następuje wygaśnięcie jej ważności. Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu powinna określać termin ważności tej decyzji. (...) Okoliczność, iż decyzja utraciła ważność stanowi przesłankę bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa. (...) Zaistnienie tej okoliczności nie daje organowi podstaw do zakończenia wznowionego postępowania zgodnie z którymkolwiek rozstrzygnięciem wynikającym z art. 151 Kpa". Po szóste - Pomimo to, że utraciła ważność decyzja z dnia 12 maja 1997 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, Prezydent Miasta B.-P. wydał w dniu 20 września 1999 r. decyzję, w której stwierdził: "decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B.-P. z dnia 12.06.1997 r. (...) udzielająca Panu Mieczysławowi S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-gospodarczego (...) została wydana z naruszeniem prawa strony (...); odmawiam uchylenia ww. decyzji, ponieważ decyzja nowa w swej istocie odpowiadałaby dotychczasowej". Następnie, Wojewoda L. decyzją z dnia 15 listopada 1999 r. uchylił powyższą decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 20 września 1999 r. i równocześnie umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji w tej sprawie. Z kolei, ta decyzja Wojewody L. z dnia 15 listopada 1999 r. została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 lutego 2001 r. /II SA/Lu 1297/99/, w którego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji "powinien orzec co do istoty sprawy". I właśnie w konsekwencji tego wyroku, Wojewoda L. wydał w dniu 8 czerwca 2001 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B.-P. z dnia 12 czerwca 1997 r. w sprawie pozwolenia na budowę, w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia stwierdzając w szczególności, że: "Należy wskazać, iż kwestionowana przez odwołujących się decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest prawomocna, na co wskazuje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. z dnia 30.06.1999 r.". Stwierdzenie to jest oczywiście sprzeczne z treścią rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-P. zawartego w powołanej decyzji z dnia 30 czerwca 1999 r. Pomimo to, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2002 r. /II SA/Lu 975/01/, wydanym w wyniku skargi na powyższą decyzję Wojewody L. z dnia 8 czerwca 2001 r. /w komparycji tego wyroku podana została błędnie data "8 czerwca 2000 r.", jako data wydania tej decyzji/, także Sąd stwierdził także, że: "Należy podkreślić, iż powyższa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trakcie rozpatrywania wniosku o pozwolenie na budowę nie utraciła mocy obowiązującej", gdy tymczasem decyzja taka w ogóle nie obowiązywała w tym czasie. Przedstawione okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na to, że słuszne okazały się podniesione w rewizji nadzwyczajnej zarzuty, iż: po pierwsze -organ wydający zaskarżoną decyzję z dnia 8 czerwca 2001 r. utrzymującą w mocy wydaną uprzednio decyzję w sprawie udzielenia pozwolenia budowlanego Mieczysławowi S. błędnie przyjął, że w chwili wydawania tego pozwolenia obowiązywała prawomocna decyzja w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowanie terenu dotycząca tej samej inwestycji; po drugie -wbrew obowiązkowi prawnemu określonemu w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, organ wydający tę decyzję w rozpoznawanej sprawie nie wziął pod uwagę z urzędu okoliczności, że w chwili wydawania pozwolenia na budowę inwestor nie posiadał wymaganej ustawą /art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego/ obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej działki budowlanej, na której miała być realizowana wnioskowana inwestycja; oraz po trzecie - w konsekwencji, w chwili wydawania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę organ wydający tą decyzje nie dysponował konieczną oceną prawną innego właściwego organu /art. 40 i art. 42 oraz art. 34 - a począwszy od dnia 1 stycznia 1999 r. art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/ wskazującą na zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.