III RN 161/99

WyrokSąd administracyjny2000-04-06

Skład orzekający: Waldemar Grudziecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 Kpa, narusza zakaz reformationis in peius (art. 139 Kpa), jeśli nie wykaże, że decyzja pierwszej instancji rażąco naruszała prawo lub interes społeczny?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 Kpa, nie narusza zakazu reformationis in peius (art. 139 Kpa), nawet jeśli nie wykaże rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Działanie to jest dopuszczalne, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a organ odwoławczy wskazuje organowi pierwszej instancji okoliczności do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Celnego ustalił wartość celną nadwozia samochodu. Halina L. zakwestionowała tę wartość w odwołaniu. Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę ustalenia faktycznego przedmiotu importu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, uznając naruszenie art. 139 Kpa. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego po rozpoznaniu sprawy ze skargi Haliny L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 20 marca 1998 r., (...) w przedmiocie wymiaru cła na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 515/98 - uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. Dyrektor Urzędu Celnego w Sz. decyzją z dnia 7 października 1997 r., zawartą w dowodzie odprawy celnej (...), dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym nadwozie samochodu osobowego marki "Volvo 740" i na podstawie art. 30b ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm. - powoływanej nadal jako: Prawo celne/ ustalił wartość celną tego towaru. W odwołaniu od powyższej decyzji strona - Halina L. zakwestionowała ustaloną przez organ celny, jej zdaniem zbyt wysoką, wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru, a w konsekwencji także wymiar należności celnych. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia 20 marca 1998 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 138 par. 2 Kpa przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniu 4 listopada 1997 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w Cz. dokonano rejestracji na nazwisko Haliny L. samochodu osobowego - "składaka", złożonego z nadwozia samochodu marki "Volvo 740", które zostało odprawione w Urzędzie Celnym w Rz.; równocześnie Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien określić faktyczny przedmiot importu zgodnie z regułą 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737 - powoływanego nadal jako: Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej/. W wyniku skargi strony, Naczelny Sąd Administracyjny (...) wyrokiem z dnia 14 stycznia 1999 r. /SA/Sz 515/98/ uchylił zaskarżona decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 marca 1998 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł, że organ odwoławczy wyszedł poza granice skargi i uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości naruszył sformułowany w art. 139 Kpa zakaz refomationis in peius, ponieważ w uzasadnieniu swej decyzji nie wykazał, aby było to konieczne ze względu na to, że decyzja pierwszej instancji rażące naruszyła prawo lub interes społeczny. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 21 września 1999 r. (...) wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) z dnia 14 stycznia 1999 r. /SA/Sz 515/98/, zarzucając rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm. powoływanej nadal jako: ustawa o NSA/ w związku z art. 138 par. 1 i art. 139 Kpa, a w konsekwencji na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że skoro organ odwoławczy stwierdził, że w danym wypadku brak jest podstaw dla przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 Kpa, natomiast wskazał na potrzebę ponownego wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji, czy w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosowany został art. 23 ust. 1 Prawa celnego oraz reguła 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, to tym samym nie jest zasadny zarzut Sądu, jakoby organ odwoławczy wyszedł poza granice odwołania i naruszył art. 139 Kpa, bowiem przepis ten "nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 par. 2 Kpa". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 138 par. 2 Kpa, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując równocześnie temu organowi, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie Prezes Głównego Urzędu Ceł postąpił prawidłowo, skoro - wobec zakwestionowania przez stronę w odwołaniu ustalonej przez organ celny pierwszej instancji wartości celnej zgłoszonego do odprawy celnej towaru - uchylił zaskarżoną decyzję i w trybie art. 138 par. 2 Kpa przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując równocześnie, że w sprawie tej należy ustalić faktyczny przedmiot importu dokonanego przez stronę, a w szczególności należy wyjaśnić, czy w danym wypadku strona dokonała jedynie importu nadwozia samochodu osobowego marki "Volvo 740", czy też uczestniczyła ona w imporcie samochodu osobowego marki "Volvo 740" w stanie rozmontowanym lub nie zmontowanym /reguła 2(a) Ogólnych Reguł Nomenklatury Scalonej/, co =- ma bezpośrednie znaczenie dla prawidłowego ustalenia wartości celnej importowanego towaru. W tej sytuacji, zarzuty rewizji nadzwyczajnej okazały się zasadne, bowiem wbrew stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego - uchylona zaskarżonym wyrokiem decyzja organu drugiej instancji nie naruszyła art. 139 Kpa, natomiast zgodna jest z dyspozycją art. 136 i art. 138 par. 2 Kpa, a w wyniku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji od wydanej decyzji stronie przysługiwać będzie odwołanie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ oraz art. 393[15] Kpc w związku art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło