III RN 188/99

PostanowienieSąd administracyjny2000-06-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu rzekomego uchybienia terminu do jej wniesienia, bez należytego wyjaśnienia wątpliwości co do daty nadania przesyłki pocztowej i możliwości przedstawienia dowodów przez stronę, stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie skargi przez NSA bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w sytuacji gdy strona podniosła wątpliwość co do autentyczności stempla pocztowego i zaoferowała dowody na poparcie swoich twierdzeń, stanowi rażące naruszenie prawa. Brak umożliwienia stronie wykazania błędu w dokumencie urzędu pocztowego prowadzi do pozbawienia jej prawa do obrony.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), które odrzuciło skargę Witolda G. na decyzję Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku akcyzowego. NSA odrzucił skargę, uznając, że została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu, opierając się na stemplu pocztowym. Strona skarżąca kwestionowała poprawność stempla i wnioskowała o odroczenie rozprawy w celu przedstawienia dowodów z pocztowej książki nadawczej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi Witolda G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku akcyzowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1999 r. III SA 5218/98 - postanowił - uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym rewizją nadzwyczajną postanowieniem z dnia 7 kwietnia 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę Witolda G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 1998 r., w przedmiocie wymiaru podatku akcyzowego po ustaleniu, że skarżący nie zachował 30 dniowego terminu do wniesienia skargi. Decyzję bowiem otrzymał w dniu 20 lutego 1998 r. natomiast skargę nadał w urzędzie pocztowym dopiero 24 marca 1998 r., chociaż termin do zaskarżenia upłynął 23 marca 1998 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił powyższemu postanowieniu rażące naruszenie art. 224 par. 4 Kpc i art. 233 par. 1 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia, kiedy skarga została wniesiona przez stronę na pocztę co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zakwestionowane w rewizji nadzwyczajnej ustalenie NSA oparł na treści odcisku stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, w której zamieszczono nadaną w urzędzie pocztowym skargę. Taki można powiedzieć. rutynowy sposób ustalania daty nadania przesyłki pocztowej nie był odpowiedni ze względu na określoną sytuację procesową, w której ujawniona została wątpliwość co do tego czy oznaczona na stemplu pocztowym data jest zgodna z rzeczywistością. Przede wszystkim spóźnienie skargi zostało przedstawione stronie dopiero na rozprawie (...) w związku z czym pełnomocnik strony twierdził, że stempel pocztowy jest błędny gdyż w rzeczywistości skargę nadano dzień wcześniej co może udowodnić pochodzącym z tego samego urzędu pocztowego wpisem w pocztowej książce nadawczej. W celu wyjaśnienia tej kwestii pełnomocnik strony wniósł o odroczenie rozprawy co umożliwiłoby mu przedstawienie powyższego dowodu. Jeżeli w tej sytuacji procesowej NSA zaniechał wyjaśnienia powstałej wątpliwości co do daty nadania skargi to naruszył przez to wskazane w rewizji nadzwyczajnej przepisy co do oceny wiarygodności i mocy dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału /art. 233 par. 1 Kpc/ oraz co do dostatecznego wyjaśnienia sprawy jako przesłanki zamknięcia rozprawy. W konsekwencji przedwczesnego zamknięcia rozprawy strona pozbawiona została możliwości wykazania błędu w dokumencie urzędu pocztowego, który przecież nie jest - jak to zauważono w rewizji nadzwyczajnej "dowodem niepodważalnym". Sąd Najwyższy podzielił ocenę Rzecznika Praw Obywatelskich, że: "w takim stanie rzeczy odrzucenie skargi Witolda G., prowadzące w rezultacie do pozbawienia skarżącego prawa do obrony, jest rażącym naruszeniem prawa, a tym samym uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Z powyższych przyczyn orzeczono w myśl art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło